II FZ 124/23

SENTENCJA Dnia 14 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 października 2023 r. sygn. akt I SA/Rz 473/23 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr [...] w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 21 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu kapitałów pieniężnych za 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 października 2023 r. sygn. akt I SA/Rz 473/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił M. C. (dalej jako "Skarżący") wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej jako "Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego") z dnia 25 sierpnia 2022 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu kapitałów pieniężnych za 2017 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 21 lipca 2023 r., którą utrzymano w mocy własną decyzję z dnia 25 sierpnia 2022 r., określającą Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu kapitałów pieniężnych za 2017 r. w wysokości 1 116 856 zł. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Podniesiono, że ze względu na zasadność skargi oraz znaczną wysokość zobowiązania podatkowego wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji jest w pełni uzasadniony, a jego nieuwzględnienie może doprowadzić do znacznego pogorszenia sytuacji finansowej Skarżącego. Sąd pierwszej instancji uznał, że sam wywód Skarżącego nie jest wystarczający do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno bowiem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (decyzji organu pierwszej instancji) jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał, że zachodzą okoliczności z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." - uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie przedłożył on bowiem dokumentów, które pozwoliłyby rzetelnie ocenić rzeczywisty wpływ obowiązku wykonania decyzji na jego sytuację finansową. Twierdzenia Skarżącego nie zostały poparte dokumentami obrazującymi jego sytuację finansową, co powoduje, że nie uprawdopodobniono tych okoliczności. Sąd stwierdził, że Skarżący nie wykazał konkretnie jaka jest obecnie jego rzeczywista kondycja finansowa. W związku z tym Sąd nie może ocenić, czy zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Brak dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej, uniemożliwia weryfikację czy wykonanie decyzji - rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Podał, że wynikające z decyzji organu pierwszej instancji zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zaskarżył je w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zachodziły podstawy do jej wstrzymania z uwagi na istniejące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku Skarżącego. Wskazał, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. We wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Skarżący podnosił, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci powstania znacznych strat finansowych. Decyzje organów obydwóch instancji są wadliwe i obowiązek uiszczenia przez Skarżącego zobowiązania finansowego w wysokości 1 116 856 zł jednoznacznie wskazuje, że może doprowadzić do znacznego pogorszenia sytuacji finansowej Skarżącego. Jednocześnie nieuzasadnione jest twierdzenie, że skutki wykonania świadczenia pieniężnego są odwracalne i nie będą stanowić niebezpieczeństwa dla majątku Skarżącego. Obowiązek uiszczenia takiego zobowiązania podatkowego zmusi Skarżącego do znacznych strat finansowych. Skarżący należycie wykazał argumenty co do przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, w związku z czym należało wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z dnia 15 grudnia 2005 r. sygn. akt I FZ 633/05, z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt I FZ 433/10, z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 518/14). Rozpoznając tego rodzaju wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, że o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd oceniając zasadność zażalenia orzeka na podstawie akt sprawy, dokumentów, które ma przed sobą. Jeśli strona oczekuje uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, to powinna takowe dokumenty przedstawić. Skoro Skarżący nie dołączył dokumentacji na poparcie swych twierdzeń, która pozwoliłaby na podważenie oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może uwzględnić zażalenia. Spełnienie przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest tożsame z nie satysfakcjonującą sytuacją finansową Skarżącego, jak również nie wynika z samej wysokości zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie przedstawione przez Skarżącego okoliczności nie wskazują na ryzyko wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jest bowiem możliwości oceny, jak dotkliwe będzie dla Skarżącego wykonanie decyzji. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. [pic]