II SAB/Wr 498/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Y. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Skargą z 27.11.2023 r. Y. K. (dalej – skarżąca) zarzuciła Wojewodzie Dolnośląskiemu przewlekłość w sprawie udzielania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynika z treści skargi oraz akt administracyjnych oraz sądowych, wnioskiem z 22.01.2022 r. skarżąca wystąpiła o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismem z 22.01.2022 r. organ zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego, jednocześnie informując o przewidywanym terminie jego zakończenia na dzień 22.01.2023 r. Następnie 12.09.2022 r. organ wystąpił do służb o przekazanie informacji na temat pobytu skarżącej na terytorium RP. Strona składała do organu liczne pisma, wnosząc o przyspieszenie załatwienia sprawy. W dniu 22.02.2023 r. organ wezwał skarżącą do przedłożenia wskazanych w piśmie dokumentów. Do organu w dniu 23.03.2023 r. wpłynęły dodatkowe dokumenty przesłane przez stronę. W dniu 07.08.2023 r. i 08.09.2023 r. strona składała kolejne dokumenty do akt sprawy. Wojewoda w dniu 24.10.2023 r. zwrócił się do właściwych służb o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego dotyczącego skarżącej. W dniu 09.10.2023 r. wniesiono ponaglenie w przedmiocie złożonego wniosku. W treści skargi na przewlekłość zamieszczono żądania dotyczące: stwierdzenia przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie 14 dni; zasądzenia kosztów postępowania, przyznania od organu na rzecz strony sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 35 § 2 i 3 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej: k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie zaś do art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. - prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na przewlekłość organu jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.06.2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z 07.03.2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiła przewlekłość, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Nie miała ona jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Przyjdzie bowiem wskazać, że w rozpoznawanej sprawie wniosek wpłynął do organu w dniu 22.01.2022 r., zatem powinien zostać przez organ załatwiony najpóźniej do dnia 22.02.2022 r. (termin miesiąca na wydanie decyzji). Następnie należało w sprawie uwzględnić na nowo ukształtowany sposób liczenia terminu do wydania decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy w postępowaniach wszczętych przed dniem 29.01.2022 r. i będących w toku w tym dniu, tj. wydłużenie terminu na załatwianie sprawy do 60 dni (zob. art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z 17.12.2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw). Termin na załatwienie sprawy upływał więc zgodnie z przepisami wprowadzonymi powyższą nowelizacją z dniem 23.03.2022 r. Ponadto należało wziąć pod uwagę stan zawieszenia od 15.04.2022 r. biegu terminów na załatwienie tego rodzaju spraw w związku z konfliktem na Ukrainie (mocą art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 08.04.2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830)). W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie uznania go za przekroczenie znaczące (vide wyrok NSA z 05.06.2023 r. sygn. akt II OSK 2059/22). W rezultacie Sąd stwierdził (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Wobec braku informacji o załatwieniu sprawy przez Wojewodę, zobowiązano organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Czas nieuzasadnionego oczekiwania przez skarżącą na działania organu wskazywał na niezasadność przyznania sumy pieniężnej, skoro orzeczona przewlekłość nie miała rażącego charakteru, stąd oddalenie skargi w tym zakresie (punkt IV wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku). Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.