II OZ 772/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2850/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. T. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2023 r. nr 1185/23 w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2850/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił E. T. (dalej: "skarżącej") wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2023r. nr 1185/23. Powyższą decyzją Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775; dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nr IIWT/24/2023 z dnia 11 lipca 2023 r. odmawiającej uchylenia własnej decyzji nr IIIOT/672/2022 z dnia 14 listopada 2022 r. nakazującej wykonanie zabezpieczeń budynku warsztatowo-usługowego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w W. Sąd pierwszej instancji przytoczył treść art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") określającego przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez sąd administracyjny oraz wyjaśnił pojęcia "znacznej szkody" oraz "trudnych do odwrócenia skutków". Zaznaczył, że wykonanie zaskarżonej decyzji stanowi realizację określonego w art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351; dalej: "p.b.") prawa zabudowy, w związku z czym wstrzymanie wykonania takiej decyzji musi być traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe i może dotyczyć tylko tych przypadków, w których rzeczywiście zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wojewódzki stwierdził, że skarżąca nie wykazała konkretnych zdarzeń czy okoliczności, które uprawdopodabniają zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zaś ogólnikowe twierdzenia w tej kwestii uznał za niewystarczające. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2023 r. nr 1185/23. Podniosła, że budynek warsztatowo-usługowy jest ruiną i nie nadaje się do korzystania, zaś wykonanie zabezpieczeń budynku narazi ją na znaczną szkodę majątkową. Ponadto skarżąca wskazała, że w razie oddania budynku mieszkalnego [...] wydatki poniesione na remont budynku nie zostaną jej zwrócone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że przedmiotem udzielenia przez sąd ochrony tymczasowej, mogą być jedynie takie akty lub czynności, które wywołują skutki materialnoprawne i nadają się do wykonania oraz takiego wykonania wymagają (tak postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1376/14, CBOSA). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć zaś spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji, do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się zatem do wykonania i nie każdy wykonania wymaga. Przede wszystkim zaś kwestia wykonania aktu administracyjnego odnosi się do aktów zobowiązujących, tj. ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania. Wstrzymanie wykonania dotyczy zatem sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne (por. postanowienie NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1319/17, CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego takie prawa i obowiązki nie wynikają wprost z decyzji objętej żądaniem wstrzymania wykonania, czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 11 lipca 2023 r. odmawiającej uchylenia decyzji tegoż organu z dnia 14 listopada 2022 r. w przedmiocie nakazania wykonania zabezpieczeń budynku warsztatowo-usługowego. Charakter zaskarżonej decyzji wyklucza jednak jej wpływ na ziszczenie się ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Decyzje nakładające nakaz wykonania oznaczonych robót nie są bowiem przedmiotem kontroli sądowej w tym postępowaniu. W tej sprawie dokonywana jest wyłącznie ocena stanowiska organu administracji co do możliwości uchylenia bądź zmiany w trybie art. 154 k.p.a. decyzji nakazującej wykonanie zabezpieczeń budynku. Należy podkreślić, że sama możliwość wszczęcia nowego, odrębnego postępowania, przewidzianego przepisami prawa, w stosunku do przedmiotowego budynku warsztatowo-usługowego nie stanowi co do zasady przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania decyzji zobowiązującej do wykonania zabezpieczenia budynku. Sama zależność, że w wyniku zakończenia jednego postępowania może zostać wszczęte inne postępowanie nie stanowi jeszcze podstawy do zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Niezależnie od tego należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów bądź okoliczności, które pozwalałyby na uznanie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Obowiązkowi temu skarżąca nie sprostała także na etapie postępowania zażaleniowego. W zażaleniu podważyła zasadność nałożonego obowiązku wykonania oznaczonych robót oraz podniosła, że nie stać jej na ich przeprowadzenie ze względu na trudną sytuację osobistą i majątkową. Argumentacja zażalenia nie uwzględnia jednak tego, że to nie zaskarżona decyzja jest źródłem obowiązków nałożonych na skarżącą. Konsekwencje w sferze finansowej, na które wskazuje skarżąca, nie wynikają wprost z zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji, lecz z decyzji w przedmiocie nakazania wykonania określonych zabezpieczeń budynku warsztatowo-usługowego, wydanej w odrębnym postępowaniu. Wobec tego nie można przyjąć, że skarżąca wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku przedstawienia wyczerpującej argumentacji obrazującej wpływ okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Niezależnie od powyższego podnieść należy, że wskazane przez skarżącą okoliczności takie jak trudności finansowe czy podeszły wiek nie wyczerpują przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., których zaistnienie pozwala na udzielenie tymczasowej ochrony. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.