III OW 55/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa [...] a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie 3 sztuk drzew i 1 sztuki krzewu z terenu działki nr [...] obręb [...] – [...] przy ul. [...] w [...] postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Pismem z dnia 12 sierpnia 2024 r. (data prezentaty NSA) Marszałek Województwa Małopolskiego, na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 w zw. z art. 20 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a."), wniósł o ustalenie organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej zezwolenia na usunięcie 3 sztuk drzew i 1 sztuki krzewu z terenu działki nr [...] obr. [...] – [...] przy ul. [...] w [...], pomiędzy Marszałkiem Województwa Małopolskiego, z upoważnienia którego działa Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego, a Prezydentem Miasta Nowy Sącz. W uzasadnieniu przedmiotowego pisma wskazano, że zgodnie z informacją uzyskaną z Urzędu Miasta Nowego Sącza Wydział Środowiska działka nr [...], obr. [...] – [...] przy ul. [...] w [...], posiada nieuregulowany stan prawny, tym samym nie stanowi własności/współwłasności Gminy Miejskiej Nowy Sącz. Dalej, zgodnie z informacją widniejącą w operacie ewidencyjnym w zakresie gruntów działka nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] jest własnością Skarbu Państwa i prowadzone są dla niej księgi wieczyste o numerach: [...] i [...]. W ww. księgach wieczystych nie figuruje jednak działka, na której rosną przedmiotowe drzewa i krzewy. Prezydent Miasta Nowego Sącza wskazał, że ul. [...] to droga gminna, natomiast w wyniku przeprowadzonych reform administracji ustrojowej państwa, Gmina Nowy Sącz z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się miastem na prawach powiatu. Zdaniem Marszałka Województwa Małopolskiego nie jest on właściwym organem do rozpoznania sprawy dotyczącej wydania zezwolenia na usunięcie 3 sztuk drzew i 1 sztuki krzewu z terenu działki nr [...] obr. [...], bowiem posiada ona nieuregulowany stan prawny i nie stanowi własności Gminy Miejskiej Nowy Sącz. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Nowego Sącza wniósł o wskazanie Marszałka Województwa Małopolskiego jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu przedmiotowej odpowiedzi na wniosek wskazano, że właścicielem działki nr [...] obr. [...] – [...] przy ul. [...] w [...] jest Skarb Państwa ([...]), zaś władającym na zasadach samoistnego posiadania jest Urząd Miejski w Nowym Sączu Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami ([...]). Dalej, w omawianym operacie ewidencyjnym w zakresie gruntów, do działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie nr [...], dopisano uwagę: "Skarb Państwa [...] ([...]) tworzą m.in. [...]". Z treści księgi wieczystej nr [...], w której ujęte są ww. działki tworzące, m.in. działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie nr [...], wynika, iż właścicielem tychże działek jest Miasto Nowy Sącz. Ponadto działka ewidencyjna nr [...] w obrębie nr [...] jest drogą gminną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny o którym mowa w art. 4 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość o sporów kompetencyjnych. Spory o właściwość między organami administracji publicznej powstają w związku z odmienną oceną zakresu kompetencji tych organów określonej w przepisach prawa. Jako spór o właściwość można określić obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej (por. Prawo w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 94). Chodzi tu więc nie o każdą sprawę, którą upoważniony jest załatwić organ administracji publicznej, ale indywidualną sprawę należącą do jego właściwości, a więc nie tylko rozstrzyganą przez organ administracji publicznej, ale też w postępowaniu uregulowanym procedurą administracyjną. W niniejszej sprawie indywidualna sprawa administracyjna nie została w sposób dostateczny doprecyzowana. Do rozstrzygnięcia przedstawiony został spór kompetencyjny pomiędzy Marszałkiem Województwa Małopolskiego a Prezydentem Miasta Nowy Sącz – i to spór negatywny, bowiem żaden z nich nie uważa się za właściwy w sprawie. O sporze kompetencyjnym (sporze o właściwość) możemy mówić jedynie wówczas, gdy pomiędzy organami istnieje rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, zaś stan faktyczny jak i prawny sprawy pozostają niesporne. W sytuacji, gdy pomiędzy organami nie ma zgody, co do oceny stanu faktycznego, nie ma tożsamości sprawy. Trudno więc mówić o sporze kompetencyjnym, kiedy dwa organy nie ustaliły charakteru działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie nr [...] przy [...] w [...], dla której prowadzone są księgi wieczyste o numerach: [...] i [...]. Marszałek Województwa Małopolskiego wskazuje, że w ww. księgach wieczystych nie figuruje jednak działka, na której rosną przedmiotowe drzewa i krzewy. Ponadto przedmiotowa działa ewidencyjna posiada nieuregulowany stan prawny i nie stanowi własności Gminy Miejskiej Nowy Sącz. Natomiast Prezydent Miasta Nowego Sącza podnosi, że właścicielem działki nr [...] obr. [...] – [...] przy ul. [...] w [...] jest Skarb Państwa ([...]), zaś władającym na zasadach samoistnego posiadania jest Urząd Miejski w Nowym Sączu Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami ([...]). W zależności od prawidłowo poczynionych ustaleń w ww. zakresie właściwe w sprawie mogą być różne organy – zgodnie z ustawą z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. z dnia 11 września 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1478). Wskazując na powyższe rozważania podnieść należy, że spór o właściwość, w którym organy opierają się na odmiennych ustaleniach faktycznych należy ocenić jako pozorny, gdyż nie ma tu rozbieżności stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, a istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy. Dopóki nie nastąpi pomiędzy organami uzgodnienie stanowisk co do istoty sprawy (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), nie można mówić o sporze kompetencyjnym (postanowienie NSA z 21 stycznia 2003 r., IV SA 3955/02, niepubl., postanowienie NSA z 24 lipca 2007 r., II OW 25/07 LEX nr 384675). Wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, czy też sporu kompetencyjnego musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, aby można precyzyjnie określić przedmiot sprawy. Ustalenie stanu faktycznego i określenie przedmiotu sprawy należy do organów administracji publicznej (art. 7 k.p.a.), a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 16 lutego 2004 r., OW 39/04, ONSiWSA 2004, nr 1, poz.17; postanowienie NSA z 30 września 2004 r., OW 110/04, ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 46). Z tych względów na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151, art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.