III SA/Gd 571/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na czynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie wydania świadectwa pracy z naruszeniem prawa postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE T. K. (zwany dalej także "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie wydania świadectwa pracy z naruszeniem prawa. W treści skargi skarżący wskazał, że wnosi o dokonanie kontroli legalności podjętych czynności prawnych z zakresu prawa pracy przez kierownika komórki Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku na okoliczność braku umocowania w sferze aktu powierzenia obowiązków ze stosunku pracy. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków wniósł o jej odrzucenie wskazując, że właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Ponadto też stosownie do art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Z powyższych przepisów wynika, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach ściśle określonych przez ustawę. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także rozstrzyganie wymienionych w art. 4 p.p.s.a. sporów o właściwość lub sporów kompetencyjnych, oraz rozstrzyganie spraw przekazanych z mocy odrębnych ustaw. W ten sposób przez ustawodawcę określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że sądy administracyjne - w przypadku braku szczególnych uregulowań ustawowych - nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w powyższych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. W konsekwencji, w takim przypadku sąd - stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - odrzuca skargę, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi w takim przypadku następuje w formie postanowienia i może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1465 ze zm. – dale jakoj: "k.p."), Kodeks pracy określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców. Zgodnie z art. 242 k.p. pracownik może dochodzić swych roszczeń ze stosunku pracy na drodze sądowej. Spory o roszczenie ze stosunku pracy są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosownie do przepisu art. 262 § 1 k.p., powołane są sądy powszechne zwane "sądami pracy". Natomiast zgodnie z art. 262 § 2 k.p. nie podlegają właściwości sądów pracy spory dotyczące: ustanawiania nowych warunków pracy i płacy (pkt 1), stosowania norm pracy (pkt 2). Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. 2024 r., poz. 1568 ze zm. – dalej jako: "k.p.c."), Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). W myśl art. 476 § 1 k.p.c. przez sprawy z zakresu prawa pracy rozumie się sprawy: o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane, o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy (pkt 1), o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy (pkt 2), o odszkodowania dochodzone od pracodawcy na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (pkt 3). Ponadto wskazać należy, że wydanie świadectwa pracy - a dokument ten stanowi część dokumentacji pracowniczej - reguluje art. 97 k.p., zaś szczegółowo określają to przepisy rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1016). Należy zauważyć, że właściwość sądów powszechnych w rozpoznawanej sprawie znajduje także potwierdzenie w wyrażonej w art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadzie domniemania właściwości sądów powszechnych - sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Biorąc powyższe pod uwagę należało stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie dotyczy aktów lub czynności podlegających kognicji sądu administracyjnego, o jakich mowa w przepisach regulujących właściwość sądu administracyjnego (art. 3 § 2-3 i art. 4 p.p.s.a.), a jednocześnie właściwość ta nie wynika z innych przepisów szczególnych. Złożona skarga dotyczy sprawy z zakresu prawa pracy. Do rozpoznania spraw z tego zakresu, w przewidzianym przez odpowiednie przepisy trybie, właściwy jest sąd powszechny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że niniejsza skarga, jako nie podlegająca właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.