III FZ 599/23

SENTENCJA Dnia 15 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. Ł. na punkt trzeci postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2023 r., sygn. akt I SPP/Wr 37/22 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2020 r., nr 0201-ICK.500.12.2020.4 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uznania za stronę postępowania postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 marca 2023 r., I SPP/Wr 37/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie ze skargi A. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 16 grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uznania za stronę postępowania, w punkcie pierwszym utrzymał w mocy postanowienie referendarza z 7 listopada 2022 r., w punkcie drugim odmówił sprostowania postanowienia z 16 stycznia 2023 r., w punkcie trzecim odrzucił zażalenie z 12 lutego 2023 r. na postanowienie z 16 stycznia 2023 r. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 7 listopada 2022 r. referendarz odmówił sprostowania swojego zarządzenia poprzez pominięcie odmiany nazwiska skarżącej, wskazując, że zgodnie z regułami języka polskiego nazwisko skarżącej należy odmieniać. Następnie pismem z 15 grudnia 2022 r. skarżąca wniosła sprzeciw od ww. postanowienia referendarza z 7 listopada 2022 r. Nadto pismem z 13 lutego 2023 r. skarżąca wniosła o sprostowanie w ww. sposób postanowienia sądu z 16 stycznia 2023 r. Pismem z 12 lutego 2023 r. skarżąca wniosła także zażalenie na ww. postanowienie sądu z 16 stycznia 2023 r. utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że sprzeciw skarżącej z 15 grudnia 2022 r. od postanowienia referendarza z 7 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy sprostowania jest oczywiście bezzasadny. Referendarz wyjaśnił, że reguły pisowni i ortografii języka polskiego wprost wskazują, że nazwiska kobiece zakończone na samogłoskę –a, podlegają co do zasady odmianie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. sąd orzekł jak w pkt I sentencji. Z tych samych powodów sąd na podstawie art. 156 § 1 p.p.s.a. odmówił sprostowania nazwiska skarżącej w postanowieniu z 16 stycznia 2023 r., orzekając o tym w pkt II sentencji. Natomiast zażalenie skarżącej z 12 lutego 2023 r. na postanowienie z 16 stycznia 2023 r. sąd uznał za niedopuszczalne i odrzucił w pkt III sentencji. W zażaleniu na punkt trzeci postanowienia strona wniosła o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Zgodnie zaś z art. 260 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia lub utrzymuje w mocy. W tych sprawach sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych regulacji wynika, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od tego orzeczenia jest więc środkiem odwoławczym. Z kolei wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw od postanowienia referendarza z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie. Żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienie. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo odrzucił, jako niedopuszczalne, zażalenie na postanowienie tego sądu z 16 stycznia 2023 r., bowiem postanowienie to wydane zostało w drugiej instancji i nie przysługiwał od niego żaden środek zaskarżenia. Z uwagi na to, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 p.p.s.a.), prawidłowo sąd pierwszej instancji uznał, że zażalenie skarżącego w tej sprawie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, na podstawie art. 178 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.