II SA/Wr 300/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 30 marca 2023 r. nr IF-O.7840.1.296.2022.PF w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę myjni samochodowej oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Starosta Ząbkowicki (dalej: Starosta) decyzją z dnia 8 marca 2021 r., Nr 64/2021 zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. S. pozwolenia na budowę myjni samochodowej, czterostanowiskowej wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], [...], [...], [...] przy ul. [...] w Z. W dniu 6 kwietnia 2021 r. do Starostwa Powiatowego w Ząbkowicach Śląskich wpłynęło podanie D. K. (dalej: skarżąca), zawierające zapytanie odnośnie decyzji na podstawie której realizowana wówczas była wspomniana powyżej inwestycja budowlana. Z kolei Starosta pismami z dnia 13 i 23 kwietnia 2021 r. wezwał pełnomocnika skarżącej o przedłożenie pełnomocnictwa uprawniającego go do reprezentowania skarżącej. Natomiast w dniu 7 maja 2021 r. do Starostwa Powiatowego w Ząbkowicach Śląskich wpłynęło pismo skarżącej informujące o przebywaniu poza granicami kraju. Ponadto zawarto w nim zapytania, na jakiej podstawie zostało wydane pozwolenie na budowę wskazanej powyżej inwestycji budowlanej, jak też zawarto prośbę o kierowanie korespondencji na adres pełnomocnika. Starosta pismem z dnia 11 maja 2021 r. poinformował, że na zabudowę działki nr [...] przy ul. [...] w Z. została wydana decyzja z dnia 8 marca 2021 r., Nr 64/21. Pismo zawierające wyjaśniania zostało odebrane w dniu 13 maja 2021 r., przez osobę podpisującą się jako H. K. W dniu 7 lipca 2021 r. do Starosty wpłynęło podanie pełnomocnika skarżącej dotyczące wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 8 marca 2021 r., Nr 64/2021. Z kolei Starosta pismem z dnia 4 sierpnia 2021 r. wystąpił do pełnomocnika skarżącej odnośnie wskazania przesłanki w oparciu o którą żąda wznowienia postępowania zakończonego wyżej podaną decyzją Starosty. W piśmie z dnia 7 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej przedstawił swą argumentację z której wynika, że przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania została wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Następnie, Starosta postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2021 r., Nr 314/2021 odmówił skarżącej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 8 marca 2021 r., Nr 64/2021, wskazując, że podanie dotyczące wznowienia postępowania zostało wniesione z naruszeniem 30 - dniowego terminu, o którym jest mowa w art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że z zapytania, które wpłynęło do Starosty w dniu 6 kwietnia 2021 r. wynika, że skarżąca posiadała wiedzę o wydaniu decyzji Starosty. Ponadto Starosta w swym piśmie z dnia 11 maja 2021 r. potwierdził fakt wydania decyzji z podaniem dnia oraz jej numeru, co oznacza, że termin na wniesienie podania dotyczącego wznowienia postępowania mijał w dniu 13 czerwca 2021 r. Zażalenie na podane postanowienie, wniósł pełnomocnik skarżącej. W tymże zażaleniu przedstawił czynności podejmowane przez niego jak i Starostę, dodając, że kwestionowane postanowienie oparte jest na błędach popełnionych przez urzędnika Starostwa Powiatowego w Ząbkowicach Śląskich. Postanowienie Starosty został uchylone na podstawie postanowienia Wojewody Dolnośląskiego z dnia 24 czerwca 2022 r., znak: IF-0.7840.658.2021.PF, w uzasadnieniu którego wskazano, że przy wydawaniu postanowienia z dnia 20 sierpnia 2021 r., Nr 314/2021 uczestniczył pracownik, który winien być wyłączony na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie Starosta ponownie rozpatrując podanie skarżącej w przedmiocie wznowienia postępowania, w dniu 18 sierpnia 2021 r., wydał postanowienie nr 314/2022, którym odmówił jej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Staroty z dnia 8 marca 2021 r., nr 64/2021. W uzasadnieniu podał, że z podania złożonego w dniu 6 kwietnia 2021 r. wynikało, że pełnomocnik skarżącej posiada wiedzę o wydanej decyzji. Z kolei Starosta pismem z dnia 11 maja 2021 r. potwierdził istnienie owej decyzji. Zażalenie na podane postanowienie Starosty Ząbkowickiego wniósł pełnomocnik skarżącej. W jego ocenie postanowienie Starosty zostało wydane po terminie. Dodał przy tym, że podtrzymuje swą argumentację przedstawioną w zażaleniu na postanowienie Starosty z dnia 20 sierpnia 2021 r., nr 314/2021. Wojewoda Dolnośląski (dalej: Wojewoda) postanowieniem z dnia 30 marca 2023 r. utrzymał oprotestowane postanowienie Starosty. W uzasadnieniu wskazał, że istotnym jest ustalenie, kiedy strona skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji Starosty z dnia 8 marca 2021 r., nr 64/2021. Mając na uwadze powyższe chronologiczne zestawienie czynności podejmowanych w rzeczonej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, należało wskazać na następujące daty: 1) 6 kwietnia 2021 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w Ząbkowicach Śląskich) - pismo skarżącej zawierające zapytanie "na jakiej podstawie zostało wydane pozwolenie na budowę parkingu oraz myjni", 2) 3 maja 2021 r. (data złożenia podania za pośrednictwem operatora pocztowego) - analogicznie zapytanie skarżącej, 3) 13 maja 2021 r. - data doręczenia pisma Starosty z dnia 11 maja 2021 r. znak: [...], w którym podano datę i numer decyzji Starosty oraz przedstawiono zakres przedmiotowy inwestycji której ona dotyczy. Dodać w tym miejscu jednocześnie należy, że skarżąca nie kwestionowała iż w tym okresie powzięła informację o decyzji Starosty. Przyjmując 13 maja 2021 r. (wymieniony w pkt 3), jako najpóźniejszą datę dowiedzenia się o decyzji przez skarżącą, Wojewoda uznał, że termin złożenia podania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 8 marca 2021 r., nr 64/2021, mijał w dniu 13 czerwca 2021 r. (poniedziałek). Natomiast żądanie wznowienia postępowania wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 7 lipca 2021 r. Z przedstawionego zestawienia, w ocenie organu odwoławczego, jednoznacznie wynika, że żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione z naruszeniem terminu, o którym jest mowa w art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei złożenie wniosku o wznowienie postępowania po terminie stanowi wystarczającą podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, bez potrzeby badania innych okoliczności. W konsekwencji, zdaniem Wojewody, poza oceną jest np. argumentacja przedstawiona przez pełnomocnika skarżącej w piśmie datowanym na dzień 7 sierpnia 2021 r. uzasadniająca konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 8 marca 2021 r., Nr 64/2021. Skargę na powyższe postanowienie Wojewody wniosła skarżąca w dniu 2 maja 2023 r. W ocenie strony skarżącej Wojewoda nie uwzględnił wszystkich faktów i w konsekwencji jego stanowisko zostało wydane z naruszeniem prawa, jak i interesu prawnego strony skarżącej. Ponadto w treści skargi zostały przedstawione czynności podjęte przez Starostę. Szczególną uwagę poświęcono pismu Starosty z dnia 11 maja 2021 r. znak: [...]. w którym zawarto zwrot, że "przed udzielaniem pozwolenia na budowę organ zawiadomił właścicieli nieruchomości w otoczeniu projektowanego obiektu", wskazując na nieścisłość w jego brzmieniu z uwagi na fakt, że strona skarżąca nie została o nim poinformowana. Również w skardze stwierdzono, że jedyne przekroczenie terminu powstało z winy Starosty, a nie z winy strony skarżącej. Skarżący wyraził niezadowolenie ze sposobu potraktowania jego pism przez organy, podkreślając, że przekroczenie terminów jest wynikiem postawy organów administracji, a nie jego. Odpowiadając na powyższą skargę Wojewoda w piśmie z dnia 31 maja 2023 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, w tym ustalenia i towarzyszącą im argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej zwana: "p.p.s.a.", sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie Wojewody z 30 marca 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z 18 sierpnia 2022 r., którym odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty z 8 marca 2021 r., nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organy obu instancji zasadnie przyjęły, że skarżąca uchybiła terminowi, o którym mowa w art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., bowiem przedmiotem skargi było postanowienie, na które służy zażalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi należy w pierwszej kolejności podkreślić, że procedura wznowienia postępowania przebiega dwuetapowo. Wniesienie podania nie wszczyna bowiem postępowania wznowieniowego, tylko uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie, czy wznowienie postępowania jest w określonym przypadku dopuszczalne. Poprzedza ona ustalenie, czy przyczyny wznowienia wskazane przez wnioskodawcę faktycznie wystąpiły, gdyż ta kwestia może zostać merytorycznie rozważona dopiero po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 408/17; wyrok NSA z 8 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2101/17; wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1107/17), jak i w piśmiennictwie (por. Nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego, red. K. Sobieralski, Warszawa 2018, s. 275), jednolicie przyjmuje się, że dopuszczalność wszczęcia omawianego nadzwyczajnego trybu postępowania uzależniona jest od stwierdzenia, że z żądaniem wznowienia postępowania wystąpił podmiot do tego uprawniony, a zatem strona, której przysługuje interes prawny (art. 28 k.p.a.), podmiot ten powołał się w złożonym podaniu na okoliczność stanowiącą jedną z przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1 - 8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.), wskazana przesłanka wznowienia zaistniała w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną (art. 145 § 1 k.p.a.), jak też podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w przewidzianym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. terminie jednego miesiąca. Zatem pierwszy etap postępowania polega na zbadaniu, czy podanie o wznowienie dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy wskazuje podstawy wznowieniowe (art. 145 § 1 k.p.a.) oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Dopiero spełnienie tych przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania postanowieniem (art. 149 § 1 k.p.a.), które daje podstawę do przeprowadzenia drugiego etapu postępowania, w ramach którego organ bada przyczyny wznowienia i rozstrzyga sprawę co do istoty (art. 149 § 2 k.p.a.). Odnosząc powyższe uwagi do stanu sprawy, w ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca nie wykazała ustawowych podstaw wznowienia, ponieważ wniosek o wznowienie postępowania nie może zostać złożony przez stronę w każdym czasie. W przypadku wniosku strony o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. termin jednego miesiąca będzie liczony zgodnie z brzmieniem art. 148 § 2 k.p.a. od dnia powzięcia przez wnoszącego podanie o wznowienie wiedzy o wydanej decyzji. W rozpoznawanej sprawie trafnie Wojewoda stwierdził, że w świetle zebranego materiału dowodowego termin ten został przez skarżącą znacznie przekroczony, gdyż o decyzji Starosty z 8 marca 2021 r. skarżąca dowiedziała się na długo przed złożeniem wniosku z 7 lipca 2021 r. o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Prawdziwości takiego ustalenia dowodzi kilka dowodów w postaci znajdujących się w aktach dokumentów. Pierwszym z nich jest pismo pełnomocnika skarżącej z 2 kwietnia 2021 r., które zostało przesłane do Starosty. W jego treści strona domagała się podania podstawy wydania inwestorowi pozwolenia na budowę parkingu oraz myjni na działce sąsiadującej z działką skarżącej. Oprócz zarzutów co do zgodności realizowanej inwestycji z prawem, pełnomocnik skarżącej jednoznacznie odniósł się do faktu realizacji ww. inwestycji na podstawie wydanego przez Starostę pozwolenia. Również w treści pisma z dnia 3 maja 2021 r. skarżąca odnosi się do okoliczności wydania pozwolenia na budowę myjni i parkingu na działce nr [...] w Z. przy ulicy [...]. Ponadto wskazać należy na pismo z dnia 11 maja 2021 r. sporządzone i przesłane pełnomocnikowi skarżącej z upoważnienia Starosty, w którym wskazano m.in. datę, numer oraz przedmiot kwestionowanej decyzji z 8 marca 2021 r. Daty sporządzenia, czy doręczenia powyższych pism są niesporne, strona nie podważa treści pism z 2 kwietnia 2021 r. i 3 maja 2021 r., a przede wszystkim nie kwestionuje skuteczności doręczenia pisma organu z dnia 11 maja 2021 r., w którym data, numer i treść rozstrzygnięcia decyzji zostały stronie zakomunikowane. Nie ulega więc wątpliwości, że co najmniej od dnia doręczenia skarżącej informacyjnego pisma organu w dniu 13 maja 2021 r. strona podjęła informacje o decyzji w postępowaniu, którego wznowienia się domaga. Zatem miesięczny termin na złożenie podania o wznowienie postępowania administracyjnego upłynął najpóźniej z dniem 14 czerwca 2021 r. (dzień 13 czerwca 2021 r. przypada w niedzielę). Podanie zaś o wznowienie postępowania zostało wniesione w dniu 7 lipca 2021 r., a więc z przekroczeniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. W świetle art. 148 § 2 k.p.a. dla ustalenia daty dowiedzenia się przez stronę o decyzji uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (wyrok NSA z 27 czerwca 1996 r., sygn. akt I SA 570/95). Z kolei w wyroku z 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 674/13, Sąd Naczelny przyjął, że przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. faktu doręczenia stronie decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi informacja. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy zatem rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy. Przy czym ciężar udowodnienia zachowania ustawowego terminu obciąża stronę. Podkreślił to NSA w wyroku z 3 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 606/19. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Oczywiście nie zwalnia to organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a następnie weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy. W ocenie Sądu, w przypadku zaskarżonego postanowienia Wojewoda wywiązał się z tego obowiązku. Tym samym nie doszło do uchybienia normie z art. 149 § 3 k.p.a., ani żadnej innej wynikającej z przepisów wskazanych w skardze. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.