I OZ 809/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 399/24 o odmowie przewrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 29 lutego 2024 r. znak: SKO.4114.73.2024 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 13 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 399/24, odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 29 lutego 2024 r. znak: SKO.4114.73.2024 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała ani nie uprawdopodobniła żadnych okoliczności, które stanowiłby przeszkodę do wniesienia przez nią przedmiotowej skargi, mimo dołożenia szczególnej staranności w prowadzeniu swoich spraw. W ocenie Sądu I instancji przywoływana przez skarżącą okoliczność sprawowania opieki nad mężem nie ma charakteru nadzwyczajnego, a więc takiego, który uniemożliwiałby jej wniesienie skargi w terminie. Ponadto nie wyjaśniła, jaki związek ma konieczność opieki nad mężem z terminowym złożeniem skargi w przedmiotowej sprawie, gdyż z akt sprawy nie wynika, aby choroba męża była nagła i nieprzewidziana. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżącą M. J., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 ust. 2 w zw. z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") przez niezasadne uznanie, że skarżąca z przyczyn leżących po jej stronie dokonała wniesienia skargi z uchybieniem terminu ustawowego, jak również, że choroba męża skarżącej nie stanowiła konieczności opieki nad nim w dniu upływu terminu do wniesienia skargi i nie stanowiła zdarzenia nagłego, a tym samym uzasadniającego przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu zażalenia rozwinięto argumentację na poparcie ww. zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Co więcej, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Wobec tego, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a. przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie, jak wynika ze złożonego wniosku i treści zażalenia, przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi była długotrwała choroba jej męża. Wskazała ona bowiem, że nie otrzymuje żadnej pomocy od osób trzecich w opiece nad mężem. W dniu natomiast upływu terminu do wniesienia skargi mąż skarżącej poczuł się źle i nie mogła go zostawić samego w domu, z tego też względu nie była w stanie nadać skargi w terminie, uczyniła to dopiero następnego dnia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca nie wykazała przesłanek do przywrócenia uchybionego terminu. Za takową z całą pewnością nie można uznać, że mąż skarżącej jest długotrwale chory i skarżąca musi sprawować nad nim opiekę. Jak wynika z akt sprawy choroba ta nie ma charakteru nagłego, nieprzewidywalnego, a więc wyjątkowego. Skoro mąż skarżącej choruje od dawna, to powinna zawczasu podjąć odpowiednie czynności aby ewentualne nagłe pogorszenie stanu zdrowia nie destabilizowało jej sytuacji prawnej. Nawet jeżeli w dniu upływu terminu do wniesienia skargi doszło u męża skarżącej do pogorszenia stanu zdrowia, czego zasadniczo Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje, to rację ma Sąd I instancji, że taka okoliczność powinna zostać przez skarżącą dokładnie wyjaśniona i to w sposób niebudzący wątpliwości. Mowa tu nie tylko o przedstawieniu odpowiednich dokumentów uprawdopodabniających takowe twierdzenie, ale przez wszystkim wskazanie, na czym polegało owe szczególnie złe poczucie się przez męża skarżącej i w jaki sposób uniemożliwiło wniesienie skargi w terminie. Bez uprawdopodobnienia tych okoliczności, twierdzenia skarżącej są gołosłowne i nie wykazują zaistnienia wyjątkowego zdarzenia. W tych okolicznościach zasadnym zatem było wydanie przez Sąd I instancji postanowienia o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi, gdyż nie przedstawiła żadnych okoliczności pozwalających przyjąć, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn nadzwyczajnych, od niej niezależnych, takich, których nie dało się przezwyciężyć. Nie wykazała więc braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.