II OSK 2332/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 112/21 w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 8 stycznia 2021 r. nr ... znak:... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 112/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę R. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 8 stycznia 2021 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. R. D. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.: I. naruszenie prawa materialnego tj. a) § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, zw. dalej: Rozporządzeniem z 12 kwietnia 2002 r.) w zw. z § 29 ww. rozporządzenia przez jego błędną wykładnię i uznanie, iż zaprojektowany sposób odprowadzania wód opadowych przez inwestora, przez skierowanie odpływu tych wód bezpośrednio w stronę nieruchomości sąsiedniej spełnia kryteria ww. przepisu dot. dozwolonego przez ww. przepis odprowadzenia wód opadowych na własny teren nieutwardzony, a także nie stanowi niedozwolonego zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu skierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości; b) § 140 i 142 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. przez ich pominięcie i niezastosowanie z uwagi na fakt, iż samowolne przekształcenie przez inwestora budynku gospodarczego w kotłownię zapewniającą instalację centralnego ogrzewania dla inwestycji dot. nadbudowy istniejącego budynku nie jest przedmiotem postępowania objętego wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy każdy budynek, który wymaga ogrzania musi spełniać wymogi techniczne określone w § 140 i § 142 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. 2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art.141 § 4 p.p.s.a. wyrażające się w zaniechaniu wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej wyroku w odniesieniu do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w odniesieniu do kwestii odprowadzania wód opadowych zaprojektowanych dla inwestycji. b) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia przejawiający się w braku wyczerpującego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych przez stronę, a także przez brak odniesienia się do jednego z zarzutów skargi odnoszącego się do kwestii zwiększenia ryzyka zagrożenia pożarowego i zadymienia działki skarżącego; c) art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81 c) Prawa budowlanego, przez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy organy administracji niewystarczająco uzasadniły okoliczności faktyczne sprawy; w tym nie przeprowadziły ekspertyzy mającej na celu ustalenie oddziaływania na teren działki sąsiedniej odprowadzenia wód opadowych na teren nieutwardzony inwestora; Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. W pierwszej kolejności wskazać należy na bezzasadność zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 141 § 4 p.p.s.a., podczas gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom ustawowym. Wbrew argumentacji strony skarżącej, Sąd Wojewódzki rzetelnie odniósł się do zarzutów skargi, koncentrujących się na dwóch zagadnieniach, mianowicie rozwiązań projektu budowlanego w zakresie odprowadzania wód opadowych oraz ogrzewania przedmiotowego budynku mieszkalnego i uciążliwości związanych z zadymieniem nieruchomości skarżącego. Sąd Wojewódzki, opierając się na dokumentacji zgromadzonej w aktach i ustaleniach organów obu instancji, trafnie wskazał, że w celu zabezpieczenia nieruchomości skarżącego przed zalewaniem wodami opadowymi pochodzącymi z działki inwestora wprowadzono w projekcie stosowne rozwiązania. Konkretnie zastosowano określoną konstrukcję dachu budynku i systemów rynnowych, w tym częściowo systemu bezokapowego, jak również przewidziano zaznaczony na mapie projektowej 2% spadek terenu w kierunku działki inwestora. Zaznaczyć należy, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poddał szczegółowej analizie kwestie dotyczące odprowadzania wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku wykazując, iż według projektu budowlanego wody opadowe odprowadzane będą na teren zielony działki inwestora, a zatem zgodnie z decyzją z 1 marca 2019 r. w sprawie warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji. Zasadnie przy tym Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że fakt odprowadzania wód opadowych na nieutwardzony teren nieruchomości potwierdzono w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2020 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części parterowej przedmiotowego budynku. Ponadto trafnie Sąd Wojewódzki podkreślił, że projekt budowlany w zakresie nadbudowy tego budynku opracowany został przez podmioty posiadające fachową wiedzę i uprawnienia, co zostało potwierdzone wymaganymi zaświadczeniami dołączonymi do projektu budowlanego (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego). W takim stanie sprawy uprawniona była konkluzja, że zatwierdzony projekt budowlany nie narusza przepisu §28 ust. 2 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., który dopuszcza odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Zasadnie również organ odwoławczy stwierdził, że z dokumentacji budowlanej nie wynika, aby była przewidziana zmiana ukształtowania terenu działki inwestycyjnej, która wpływałaby na naturalny spływ wód opadowych w kierunku działki sąsiedniej. W rezultacie brak było w sprawie podstaw, by założyć, że zatwierdzony projekt budowlany sporządzony został z naruszeniem §29 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., stanowiącym o zakazie dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Zaznaczyć przy tym należy, że wbrew zarzutowi kasacyjnemu nie wystąpiła potrzeba przeprowadzenia w trybie art. 81c Prawa budowlanego ekspertyzy w celu ustalenia oddziaływania inwestycji na teren skarżącego w związku ze spływem wód opadowych. Z akt sprawy nie wynika, aby weryfikacja dokumentacji budowlanej ujawniła wątpliwości wymagające dopuszczenia dowodu z ekspertyzy. Pamiętać bowiem należy, że pracownicy organu architektoniczno-budowlanego posiadają wiedzę specjalistyczną niezbędną do sprawdzenia projektu budowlanego w zakresie wymaganym przepisami Prawa budowlanego, a nadto w myśl art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. W uzasadnieniu wyroku słusznie zastrzegł Sąd Wojewódzki, że same obawy skarżącego co do ewentualnej możliwości zalewania jego działki nie mogły stanowić przesłanki do zakwestionowania projektu budowlanego, skoro przyjęto w nim rozwiązania techniczno-budowlane służące odprowadzaniu wód opadowych na teren inwestora. Jeżeli jednak dojdzie w przyszłości do zalewania nieruchomości skarżącego wodami opadowymi, to będzie mógł on skorzystać z odpowiednich środków prawnych w odrębnym postępowaniu. Z podanych względów niezasadny okazał się zarzut kasacyjny, w którym podniesiono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 81c Prawa budowlanego oraz §28 ust. 2 i §29 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Jako bezzasadne uznać należało również zarzuty kasacyjne odnoszące się do przepisów §140 i §142 wym. Rozporządzenia. Po pierwsze, zauważyć trzeba, że w podstawie kasacyjnej nie skonkretyzowano, który przepis z poszczególnych jednostek redakcyjnych §140 i §142 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. został naruszony. Podkreślenia wymaga zatem to, że wprowadzony w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymóg przytoczenia podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia oznacza, że autor skargi kasacyjnej powinien określić przepisy prawa, które zdaniem strony uległy naruszeniu przez sąd pierwszej instancji oraz wykazać, w jaki sposób nastąpiło naruszenie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki NSA z: 20 sierpnia 2008 r. II FSK 557/07, 7 marca 2014 r. II GSK 2019/12, 28 czerwca 2013 r. II OSK 552/12, 22 stycznia 2013 r. II GSK 1573/12, 27 marca 2012 r. II GSK 218/11, 8 marca 2012 r. II OSK 2496/10, 14 lutego 2012 r. II OSK 2232/10). Po drugie, zarzut dotyczący naruszenia §140 i §142 wymienionego Rozporządzenia ma związek z zarzutem, w którym wskazano, iż Sąd Wojewódzki nie odniósł się do podniesionych w skardze kwestii zwiększenia zagrożenia pożarowego i zadymienia działki skarżącego. Tymczasem Sąd Wojewódzki stwierdził wyraźnie w uzasadnieniu wyroku, że projekt budowlany zatwierdzony w sprawie spełnia wymogi z §235 ust. 3 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., co wyjaśnione zostało obszernie przez organy obu instancji. Wobec braku zarzutu kasacyjnego odnoszącego się do wymienionego przepisu, ocena Sądu w zakresie zachowania określonych wymogów przeciwpożarowych nie została podważona. Ponadto Sąd Wojewódzki odniósł się prawidłowo do kwestionowanej przez skarżącego legalności adaptacji budynku gospodarczego na potrzeby kotłowni, jak również uciążliwych immisji w postaci zadymienia nieruchomości skarżącego. Mianowicie wskazał zasadnie, iż kontrolowane decyzje dotyczą wyłączenie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego wraz ze zmianą konstrukcji więźby dachowej, a zatem organ architektoniczno-budowlany w ramach niniejszego postępowania nie mógł badać legalności innych robót budowlanych, gdyż jest to zastrzeżone do kompetencji właściwego organu nadzoru budowlanego. Trafnie również wyjaśnił Sąd Wojewódzki, że objęte pozwoleniem zamierzenie budowlane dotyczy istniejącego budynku, który – jak wynika z decyzji PINB z 24 czerwca 2020 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie – wyposażony jest w instalację centralnego ogrzewania, która obejmować ma także zaprojektowaną nadbudowę. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 6