II OZ 607/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 25 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 53/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji I i II instancji w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2022 r., nr 1025/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 53/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2022 r. oraz decyzji Starosty Garwolińskiego z dnia 20 czerwca 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca nie wykazała, aby wykonanie decyzji objętych wnioskiem mogło spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu realizacja, na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego prowadzi często do trwałej zmiany - chociaż na różną skalę - otoczenia przedmiotowej inwestycji. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę Sąd nie ocenia jednak prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. W ocenie Sądu strona występująca z wnioskiem nie wykazała, że w sprawie zachodzą wobec niej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się jego zmiany, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik strony wskazał, że we wniosku podnosił istnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. przejawiających się w: 1) istotnym zacienieniu znacznej części posesji skarżącego od strony południowej i zalewanie i podtapianie gruntu skarżącego, spowodowane nawiezieniem ziemi przez Inwestorów, 2) niewątpliwym fakcie, iż w razie uwzględnienia skargi odwrócenie skutków budowy byłoby szczególnie trudne, gdyż wiązałoby się z koniecznością wykonania prac rozbiórkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). W ocenie wniosku Sąd zobowiązany jest ważyć interes zarówno strony skarżącej jak i inwestora. O ile zatem można przyjąć uwagi skarżącego, że realizacja inwestycji w sąsiedztwie jego nieruchomości będzie się wiązać ze wskazanym rodzajem szkód, o tyle nie można uznać, że okoliczności te mają charakter jaki wymagany jest przez art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się bowiem głównie na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc, w ocenie Sądu, znaczna szkoda powstanie przede wszystkim po stronie inwestora. Sąd dostrzega fakt, że w razie uwzględnienia skargi odwrócenie skutków budowy może być szczególnie trudne, jednak przesłanka ta odnosi się do inwestora, a nie do wnioskującego, gdyż to nie wnioskujący będzie zobowiązany przywrócić stan pierwotny. Odnosząc się natomiast do przesłanki zalewania i podtapiania gruntu należy wskazać, że może ona stanowić podstawę do roszczeń odszkodowawczych. Pomimo faktycznej uciążliwości wpisuje się ona w ryzyko związane z procesem budowlanym i nie można jej uznać za sytuację wyjątkową, której skutki będą praktycznie niemożliwe do odwrócenia. Ryzyko to obciąża inwestora, a nie wnioskującego. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 61 § 3 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.