III FSK 669/23

SENTENCJA Dnia 27 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy w przedmiocie uzupełnienia orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt III FSK 669/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1069/22 w sprawie ze skargi D. M. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić uzupełnienia orzeczenia. UZASADNIENIE UZASADNEINIE Wyrokiem z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt III FSK 669/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej i nie zasądził dla strony zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Pismem z 9 stycznia 2025 r. skarżący wniósł zapytanie zakwalifikowane jako "dopuszczalność uzupełnienia orzeczenia", czy przysługuje mu zwrot kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 156 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić również na żądanie strony (art. 159 p.p.s.a.). Wniosek organu o sprostowanie wyroku NSA z 30 października 2024 r. nie dotyczy takiej oczywistej pomyłki. Jest on w istocie żądaniem zmiany wyroku w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie (por. postanowienie NSA z 13 grudnia 2016 r., II FSK 1807/16). Jeżeli sąd nie orzekłby o zwrocie kosztów w ogóle wówczas strona na podstawie art. 157 p.p.s.a. mogłaby wciągu 14 dni złożyć wniosek o uzupełnienie wyroku w tym zakresie (por. postanowienie NSA z 28 stycznia 2010 r., II FZ 543/09), natomiast jeżeli sąd orzekł o zwrocie kosztów w pewnym zakresie, ale w innym rozmiarze niż żądała tego strona, to strona nie może składać wniosku ani o uzupełnienie wyroku w trybie art. 157 p.p.s.a. ani o sprostowanie wyroku w trybie art. 156 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie, nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń (zarówno wyroków jak i postanowień) Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzeczenia tego Sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze. Należy wskazać, że nie było stosownego wniosku o zwrot kosztów. Skarga kasacyjna objęta jest przymusem adwokacko - radcowski. Musi zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Ta zasada tyczy się również odpowiedzi na skargę kasacyjną. Tylko profesjonalny pełnomocnik bowiem jest w stanie merytorycznie odnieść się do pisma sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika (tj. do skargi kasacyjnej). Jeżeli ten warunek nie zostanie zachowany i odpowiedź na skargę kasacyjną podatnik sporządzi własnoręcznie – jak w niniejszej sprawie - taką odpowiedź na skargę kasacyjną pozostawia się w aktach spraw jako pismo strony. Jednocześnie zawarte w niej wnioski nie wiążą. Tym samym jeżeli w niniejszej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona przez stronę, a nie profesjonalnego pełnomocnika, który jest radcą prawnym, doradcą podatkowym albo adwokatem – to taki wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów nie jest wiążący. Po drugie – podatnik nie poniósł żadnych kosztów postępowania kasacyjnego, zatem ich zwrot był niemożliwy. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12, przepisy art. 204 i art. 205 § 2-4 w zw. z art. 207 § 1 P.p.s.a., wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 P.p.s.a., stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. Tu odpowiedź nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika zatem zwrot kosztów za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną nie przysługuje. Z akt sprawy wynika, że innych kosztów strona przeciwna organowi nie poniosła. Co należy zbadać przy ponoszeniu kosztów: - kwestię opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, - wpis od skargi kasacyjnej, - wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną, który stawił się na rozprawie. Analizując kolejno: sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę, zatem 100 zł opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia nie zostało wniesione, gdyż uzasadnienie sporządzono z urzędu. Wpis od skargi kasacyjnej został uiszczony przez organ (k. 91), czyli obciążał organ podatkowy, a nie stronę Odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona własnoręcznie przez stronę, a nie profesjonalnego pełnomocnika. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (k. 135) wynika, że na rozprawie nie stawił się nikt w imieniu skarżącego. Taka analiza jest konieczna bo pozwala wykazać, za co ewentualnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego przysługiwałby, gdyby wniosek został złożony. Tym samym nie tylko nie było stosownego wniosku o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, ale analiza akt sprawy wskazuje, że koszty postępowania kasacyjnego nie zostały poniesione przez podatnika, a skoro tak - to nie mogą zostać mu zwrócone. Skoro koszty nie zostały poniesione, nie mogą zostać zwrócone, to zwrot kosztów za postępowanie kasacyjne od organu na rzecz strony nie przysługiwał. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny mógł orzec tylko w zakresie oddalenia skargi kasacyjnej, a nie w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.