IV SA/Po 538/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W., A. S., J. G., J. K. i J. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko postanawia 1. odrzucić skargę A. S.; 2. zwrócić A. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. UZASADNIENIE J. W., A. S., J. G., J. K. i J. A. wnieśli odrębne skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 30 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Powyższe skargi zostały zarejestrowane w tut. Sądzie pod odrębnymi sygnaturami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 26 września 2023 r. na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) połączył sprawy o sygnaturach akt IV SA/Po 538/23, sygn. akt IV SA/Po 539/23, sygn. akt IV SA/Po 540/23, sygn. akt IV SA/Po 541/23 i sygn. akt IV SA/Po 542/23 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i tak połączone sprawy prowadzi pod wspólną sygnaturą akt IV SA/Po 538/23. Pismem z dnia 10 listopada 2023 r. (doręczonym w dniu 17 listopada 2023 r. – k. 76) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wezwał A. S. do wykazania interesu prawnego do wniesienia skargi poprzez udokumentowanie, że przysługuje jej prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze ustalonym zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm.), na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie objęte zakresem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 30 czerwca 2023 r. nr [...] Powyższe wezwanie należało wykonać w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt A. S. nie odpowiedziała na powyższe wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Z powołanego przepisu wynika wprost, że poza podmiotami, które działają w interesie innych osób lub interesie publicznym (prokurator, rzecznicy, organizacja społeczna) jak i upoważnionymi z mocy prawa, każdy inny podmiot występujący ze skargą do sądu, musi mieć w złożeniu skargi interes prawny. Przy czym mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (zob. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 1382/08, postanowienie NSA z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 505/09, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Podkreślenia przy tym wymaga, że orzecznictwo sądowoadministracyjne jednoznacznie przyjmuje, iż legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek pomiędzy chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Interes prawny ma charakter materialnoprawny i przejawia się w tym, że podmiot wnoszący skargę do sądu działa bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, zatem własnego, indywidualnego i opartego o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Poprzez pojęcie interesu prawnego rozumieć należy wskazanie przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem, w stosunku do organu administracji publicznej. Strona skarżąca, która nie wykazała istnienia (naruszenia) interesu prawnego, bądź wywodzi swoje uprawnienie z posiadania interesu faktycznego nie posiada legitymacji skargowej, skarga zatem podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 9 października 2012 r., II SO/Bk 13/12, wyrok NSA z 10 marca 2011 r., II OSK 439/10 - CBOSA). Przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 30 czerwca 2023 r. nr [...] uchylające postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z 26 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie szesnastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie działki nr [...] o pow. 3,31 ha obręb R. a także zobowiązującego wnioskodawcę do przedłożenia raportu o odziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Będące przedmiotem skargi postanowienie zostało wydane w ramach postępowania o wydane decyzji środowiskowej, dla którego zastosowanie znajduje art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 - dalej u.o.o.ś.), zgodnie z którym stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Powołany przepis służy doprecyzowaniu ogólnej definicji stron postępowania zawartej w art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 – dalej jako: k.p.a.), w którym podano, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Powołany Art. 74 ust. 3a u.u.o.ś., służy zawężeniu poprzez doprecyzowanie definicją legalną kręgu stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w porównaniu z wcześniej obowiązującą regulacją ogólną- art. 28 k.p.a., w myśl której stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wskazuje się w orzecznictwie stronami w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych zasięgiem oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Zazwyczaj dotyczyć to będzie nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Jednakże w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winien należycie ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę nie tylko dane wynikające z dokumentów dostarczonych przez inwestora. Uwzględniając zatem specyfikę inwestycji, krąg stron postępowania w sprawie winien być wyznaczony w oparciu o jej środowiskowy i technologiczny charakter, a nadto inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. Nie chodzi przy tym o wykazanie istnienia szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren nieruchomości osoby trzeciej, lecz o możliwość spowodowania takiego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r. sygn. II OSK 910/20, dostępny w bazie orzeczeń CBOSA). W przedmiotowej sprawie krąg stron postępowania został ustalony przez organ I instancji z uwzględnieniem tych właścicieli działek, znajdujących się w odległości 100 m od granic terenu, na którym inwestor planuje realizację przedsięwzięcia. Są to osoby wymienione w "rozdzielniku stron postępowania". Skarżąca nie została ujęte w tym rozdzielniku. Mając powyższe na uwadze pismem z 10 listopada 2023 r. Sąd wezwał A. S. do wykazania interesu prawnego w niniejszej sprawie, lecz skarżąca nie odpowiedziała na powyższe wezwanie. Mając zatem na uwadze fakt, że A. S. nie wykazała interesu prawnego do wniesienia przedmiotowej skargi Sąd, na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.