I OSK 3056/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 357/23 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2022 r. nr DN.gn.625.103.2021 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 357/23 oddalił skargę Prokuratora Okręgowego w Sosnowcu na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2022 r. nr DN.gn.625.103.2021 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżoną decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 11 lutego 2013 r. znak: WS-III.7515.2.54.2011.RW. Wskazaną decyzją Wojewoda Małopolski – po rozpoznaniu wniosku – P.K., w którego miejsce wstąpili: S.B., J.K. oraz T.K. (będący jego następcami prawnymi) stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium rady Narodowej w Gorlicach z dnia 29 września 1954 r. znak: L.R1.IV/12/14/54 o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowości [...], powiat [...] w części dotyczącej N.K. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 357/23 wywiódł Prokurator Okręgowy w Sosnowcu, zarzucając: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym w zw. z art. 1 Dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany, poprzez błędne uznanie, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa rozstrzygnięcie wynikające z odmiennej wykładni i interpretacji wyżej wskazanych przepisów, nawet jeżeli później wykładnia ta zostanie zmieniona z uwagi na brak prawidłowości w pierwotnej interpretacji, w sytuacji gdy przepisy w/w Dekretu z dnia 27 lipca 1949r., jak i art. 75 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 marca 1928r. oraz § 1 rozporządzenia z dnia 16.09.1950r., w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., winny być od samego początku interpretowane jednoznacznie, to znaczy w taki sposób, że dla oceny przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji punktem odniesienia winien być stan faktyczny i prawny z chwili podjęcia decyzji przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach, albowiem orzeczenie z dnia 29 września 1954r. było zgodne z przesłankami materialnoprawnymi przejęcia nieruchomości przez Państwo i nie stanowiło zaprzeczenia obowiązującego wówczas stanu prawnego, a wobec tego brak było podstaw dla uznania, że jego wydanie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i jakakolwiek zmiana wykładni czy też interpretacji tychże przepisów nie może stanowić podstawy do uznania, że orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z 1954r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a przede wszystkim w niniejszym przypadku nie sposób w ogóle twierdzić, iż przy wydawaniu decyzji z 2013r. Wojewoda Małopolski miał jakoby dokonać odmiennej wykładni, czy też interpretacji, albowiem zaistniało tutaj bezspornie przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, a treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana, jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznani. Skarżący zrzekł się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania S.B. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej z uwagi na jej bezzasadność oraz o zasądzenie od Prokuratora Okręgowego Sosnowcu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W dniu 10 października 2024 r. powróciła do Sądu adresowana do T.K. przesyłka, zawierająca adnotację "adresat zmarł" (k.142). Wobec informacji o śmierci uczestnika postępowania zwrócono się do Urzędu Stanu Cywilnego w Gorlicach o przesłanie aktu zgonu T.K. Odpis skrócony aktu zgonu T.K. wpłynął do Sądu w dniu 28 października 2024 r. Z dokumentu tego wynika, że T.K. zmarł dnia 21 października 2023 r., a więc już po wniesieniu skargi kasacyjnej, co miało miejsce 12 września 2023 r. – jak wskazuje prezentata Urzędu Pocztowego w S. W tej sytuacji zwrócono się do uczestnika postępowania w osobie P.K. o udzielenie informacji czy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłym T.K. W odpowiedzi na wezwanie Sądu P.K. wyjaśnił, że nie jest mu wiadomym czy po zmarłym T.K. zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. Nie jest on jego spadkobiercą. T.K. był jego wujem – bratem jego ojca J.K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 33 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a.") Sąd zawiesza postępowanie z urzędu, między innymi, w razie śmierci uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze, że w toku postępowania kasacyjnego zmarł uczestnik postępowania w osobie T.K., nie są aktualnie znani jego spadkobiercy, a przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 1 i art. 193 p.p.s.a. należy zawiesić do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.