I OZ 814/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 listopada 2024 r. sygn. akt II SPP/Lu 248/24 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy N. w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt II SPP/Lu 248/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd I Instancji) odmówił Z. W. (dalej: Skarżący) przyznania prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 160/24. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga spełnia kryteria skargi oczywiście bezzasadnej w rozumieniu art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), co wykluczało możliwość uwzględnienia wniosku Skarżącego o przyznanie mu w postępowaniu zainicjowanym tą skargą prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że Skarżący wniósł skargę 4 października 2024 r., a zatem po wydaniu przez Wójta Gminy N. (dalej: Wójt) decyzji z 24 września 2024 r. nr OPS-PS.4530.19.2024, którą rozpoznano wniosek Skarżącego z 7 sierpnia 2024 r. o przyznanie mu usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. W konkluzji Sąd I instancji uznał, że skoro wniesiona skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania została wniesiona 4 października 2024 r., tj. po zakończeniu przez Wójta postępowania w przedmiocie usług opiekuńczych, to istnieje przesłanka do odrzucenia tej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej. Zażalenie na postanowienie z dnia 6 listopada 2024 r. złożył Skarżący, wnosząc o jego uchylenie lub zmianę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się - na co trafnie zwrócił również Sąd I instancji - że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka" nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (B. Dauter, A. Kabat., M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 1082-1083; postanowienia NSA z: 18.5.2023 r. I OZ 153/23; 26.1.2016 r. I OZ 14/16; 2.10.2014 r. I OZ 818/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). W niniejszej sprawie kluczowa jest data rozpoznania przez Wójta wniosku Skarżącego z 7 sierpnia 2024 r. (data wpływu do organu 9 sierpnia 2024 r.) oraz data wniesienia skargi na bezczynność organu i przewlekłość postępowania wywołanego tym wnioskiem. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie Wójt decyzją z 24 września 2024 r. nr OPS-PS.4530.19.2024 odmówił przyznania Skarżącemu usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, a decyzja ta została doręczona Skarżącemu 4 października 2024 r. (k. 12 akt administracyjnych) i tego samego dnia Skarżący za pośrednictwem organu wywiódł do Sądu I instancji opisaną powyżej skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta w rozpoznaniu jego wniosku z 7 sierpnia 2024 r. W tym miejscu zaznaczyć należy, że o ile skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.), o tyle jej wniesienie po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna, w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, należy ocenić jako niedopuszczalne, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji przytaczając treść uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 oraz z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21. Jeżeli bowiem w dniu wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w postaci bezczynności lub przewlekłości miał charakter historyczny, a więc nieaktualny, gdyż ewentualny stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to uznać trzeba, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje w chwili jej wniesienia. W związku z powyższym uznać należy że Sąd I instancji w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdził, że skarga wywiedziona przez Skarżącego 4 października 2024 r., a więc po wydaniu decyzji z 24 września 2024 r. przez Wójta, jest oczywiście bezzasadna, co zgodnie z art. 247 p.p.s.a. skutkowało odmową uwzględnienia wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.