I GSK 1211/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 410/21 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia 10 marca 2021 r., nr 9016.2021.000067.65100 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie na rzecz A. K. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 22 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 410/21 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z 10 marca 2021 r., w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2015 rok, po wznowieniu postępowania, uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu goleniowskiego w Nowogardzie z 20 października 2020 r. w zakresie płatności zobowiązania rolnośrodowiskowego w wariantach 4.7 i 4.11 oraz uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu goleniowskiego w Nowogardzie z 20 października 2020 r. w zakresie płatności zobowiązania rolnośrodowiskowego w wariantach 4.7 i 4.11. W pozostałym zakresie Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. Od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji organ wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w części dotyczącej uchylenia zaskarżonej decyzji oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i opierając środek odwoławczy na obu podstawach. Zarzut naruszenia przepisów postępowania odnosił się do niewłaściwego zastosowani art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." w związku z art. 4 i art. 27 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 695 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o wspieraniu" poprzez uwzględnienie skargi w wyniku odwrócenia ciężaru dowodu w postępowaniu przed organami administracji. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego odnosiły się do § 33 ust. 9 rozporządzenia z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem" oraz niezastosowania art. § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, poprzez uznanie, że należało przyznać płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w wariancie 4.7. i 4.11. w wysokości pomniejszonej o 40 %, w sytuacji gdy należało płatności odmówić w całości z uwagi niewykazanie przez wnioskodawcę faktu posiadania w 2015 r. dokumentacji przyrodniczej, jak też niewłaściwe zastosowanie art. 4 i art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu poprzez odwrócenie ciężaru dowodu i uznanie, że to na organie rozpatrującym sprawę o przyznanie płatności spoczywa ciężar udowodnienia nieposiadania przez beneficjenta dokumentacji przyrodniczej, która jest częścią planu rolnośrodowiskowego w sytuacji. Organ wniósł o uchylenie w zakresie punktu 1 i 2 zaskarżonego wyroku i wydanie wyroku "utrzymującego w mocy decyzję organu", bądź o uchylenie w części dotyczącej punktu 1 i 2 zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Istotnie, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym – co do zasady – w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o wspieraniu, obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Inicjatywa dowodowa obciąża zatem stronę postępowania. Takie ukształtowanie ciężaru dowodu podyktowane jest także tym, że postępowanie toczy się z inicjatywy strony ubiegającej się o przyznanie określonego uprawnienia. W interesie strony jest zatem wykazanie przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku, w myśl art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu. Reguły te nie mogą natomiast obowiązywać w sytuacji, gdy postępowanie uruchamiane jest z urzędu, w trybie nadzwyczajnym i zmierza do odebrania jednostce uprawnienia. Wówczas to nie skarżący – jak wskazano w skardze kasacyjnej – lecz organ stawia twierdzenia o faktach, z których wywodzi skutki prawne. Organy – jak zasadnie przyjął Sąd pierwszej instancji – nie wykazały tego, że dokumentacja została utracona już w 2015 r., skoro wydano ją wówczas pełnomocnikowi, a kradzież zgłoszono w 2017 r. O naruszeniu przepisu art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu nie może być mowy. Nie doszło także do naruszenia przepisu art. 4 tej ustawy, odsyłającego do stosowania przepisów k.p.a. w zakresie nieuregulowanym w przepisach ustawy. Konsekwencją niepodważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji co do uchybień w zakresie poczynionych przez organy ustaleń jest uznanie za nieuzasadnione zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego odnoszących się do niewłaściwego zastosowania bądź niezastosowania. W skardze kasacyjnej nie kwestionowano przyjętego przez Sąd pierwszej instancji rezultatu wykładni przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.