II SA/Go 40/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Go 40/20 w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Go 40/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o warunkach złożenia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącemu w dniu 9 czerwca 2020 r. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżący zwrócił się do Sądu zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2020 r. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowił na rzecz skarżącego radcę prawnego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. (k.92) Wicedziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych (dalej w skrócie jako OIRP) zawiadomił r.pr. A.K. o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego K.S.. Według informacji Dziekana OIRP z dnia [...] października 2020 r. zawiadomienie o wyznaczeniu r.pr. A.K. pełnomocnikiem z urzędu w przedmiotowej sprawie doręczone zostało pełnomocnikowi w dniu 4 września 2020 r. (k. 122). Pismem z dnia [...] października 2020 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 12 października 2020 r.; k. 119) pełnomocnik skarżącego – r. pr. A.K., złożyła do tutejszego Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 13 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Go 40/20. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazała, że z uwagi na przepisy covidowe przesyłka zawierająca zawiadomienie o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu nie została doręczona do rąk własnych, a możliwość zapoznania się z jej treścią miała dopiero 16 września 2020 r., gdyż przesyłka nie trafiła do skrzynki pocztowej adresata a do sąsiada z budynku obok, który znajduje się na innej ulicy ale ma ten sam numer budynku i lokalu. Pełnomocnik skarżącego podała, iż po faktycznym otrzymaniu w/w zawiadomienia zawiadomiła o powyższym fakcie skarżącego z prośbą o kontakt w celu omówienia sprawy. Następnie zaś skarżący przesłał całość dokumentacji drogą mailową i z dokumentów tych pełnomocnik powzięła wiedzę, że sprawa jest na etapie ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej i przystąpiła do zapoznania się z przedmiotem sprawy i przygotowania środka zaskarżenia. Powyższe okoliczności zdaniem pełnomocnika skarżącego uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie zdaniem pełnomocnika skarżącego za początek biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznać należy 16 września 2020 r., a wówczas termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynąłby 16 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od przytoczonej zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., aby taki wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu (jego pełnomocnika) dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 29 października 1999 r., I CKN 556/98; postanowienie SN z 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP 2000, nr 12, poz. 6). Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w dniu 15 grudnia 2004 r., OZ 809/2004. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony (jej pełnomocnika) do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona (jej pełnomocnik) dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony (jej pełnomocnika) i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona (pełnomocnika) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając na uwadze powyższe należy w pierwszej kolejności stwierdzić, iż niewątpliwie ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego – r.pr. A.K., uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 13 maja 2020 r. Zgodnie treścią art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie jednak do art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego (...) na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z akt sprawy (k. 122) wynika, iż zawiadomienie o wyznaczeniu r.pr. A.K. pełnomocnikiem z urzędu skarżącego, doręczone zostało w dniu 4 września 2020 r. Zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 13 maja 2020 r. upływał w dniu 5 października 2020 r. Tymczasem skarga kasacyjna złożona została przez pełnomocnika skarżącego w dniu 12 października 2020 r. (k. 119). Wobec jednoznacznego brzmienia cytowanego powyżej przepisu art. 177 § 3 p.p.s.a. brak było podstaw do uwzględnienia stanowiska pełnomocnika skarżącego i przyjęcia, iż termin do złożenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie należało liczyć od 16 września 2020 r. i w ten sposób upływałby on w dniu 16 października 2020 r. Z formalnego punktu widzenia pełnomocnik skarżącego zachował wymogi formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przechodząc do merytorycznej analizy złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu wskazać należy, iż pełnomocnik skarżącego jako okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podała, że z uwagi na przepisy covidowe przesyłka zawierająca zawiadomienie o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu nie została doręczona do rąk własnych, a zapoznała się z nią w dniu 16 września 2020 r., gdyż przesyłka nie trafiła do skrzynki pocztowej adresata a do sąsiada z budynku obok, który znajduje się na innej ulicy ale ma ten sam numer budynku i lokalu. Pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, iż zaraz po zaznajomieniu się z treścią przesyłki poinformowała skarżącego o fakcie ustanowienia jej pełnomocnikiem z urzędu, a po przesłaniu jej całości dokumentacji sprawy przystąpiła do zapoznania się z przedmiotem sprawy i przygotowania środka zaskarżenia. Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej ustawowe przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego, nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy podkreślić, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (post. NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09). Jeżeli podmiotem, który uchybił terminowi, jest profesjonalny pełnomocnik, można mówić o wyłączeniu winy w przypadku powstania przeszkody nadzwyczajnej np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Zauważyć należy, iż pełnomocnik skarżącego uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazała na ogólnie sformułowane ,,przepisy covidowe" z powodu których nie doręczono jej przesyłki z zawiadomienie z OIRP do rąk własnych, nie precyzując jakie to przepisy i w jaki sposób uniemożliwiły one zachowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przy braku winy pełnomocnika. Z kolei opisując okoliczność nieprawidłowego umieszczenia przesyłki zawierającej zawiadomienie OIRP o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu pełnomocnik skarżącego w żaden sposób nie uprawdopodobniła powyższych okoliczności poprzez załączenie przykładowo dokumentu reklamacji złożonej do Poczty Polskiej. Odnosząc się do argumentacji wniosku podnieść należy, iż jak wskazuje treść zawiadomienia OIRP (k. 93) dołączone zostało do niego postanowienie Referendarza sądowego z dnia 13 sierpnia 2020 r. o ustanowieniu radcy prawnego, z którego pełnomocnik skarżącego podjęła wiedzę na temat etapu postepowania w niniejszej sprawie, w szczególności co do wydania przez Sąd w dniu 13 maja 2020 r. wyroku oddalającego skargę K.S.. Pełnomocnik skarżącego nie wskazała na okoliczności uniemożlwiające jej jako profesjonalnemu pełnomocnikowi, prowadzącemu kancelarię w miejscowości będącej siedzibą sądu, zapoznanie się z aktami sprawy i dokonanie oceny co do zasadności złożenia środka zaskarżenia. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w związku z czym zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.