II OSK 3007/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 256/24 w sprawie ze skargi R.S. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lutego 2024 r., nr WOA.7722.32.2024.MO w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 256/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R.S. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") z 28 lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Dodatkowo w skardze kasacyjnej został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania "decyzji będących podstawą postępowania". W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że okolicznością uzasadniającą wstrzymanie wykonania jest konieczność wyrugowania z obrotu prawnego nieprawomocnych w tej dacie decyzji, które stały u podstaw wydania zaskarżonego postanowienia, co prowadzi do poniesienia przez skarżącego dotkliwej szkody w postaci uszczuplenia majątku w znacznej kwocie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z kolei w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. W niniejszej sprawie problematyka wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. odmówił wstrzymania wykonania wspomnianego postanowienia, a strona skarżąca nie wniosła od tego postanowienia zażalenia. Warunkiem dokonania zmiany postanowienia stosownie do art. 61 § 4 p.p.s.a. jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie, zaistnienie którejś z przesłanek uzasadniających wstrzymanie lub też jej odpadnięcie. Warunki określone w art. 61 § 4 p.p.s.a. dotyczą zatem zaistnienia nowych okoliczności albo ujawnienia dotąd nieznanych. Bez takiej zmiany okoliczności, tryb zmiany postanowienia nie może zostać zastosowany. Argumentacja strony skarżącej zawarta w ponownym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie daje podstaw do wnioskowania, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności, których Sąd pierwszej instancji nie brał wcześniej pod uwagę, odmawiając zastosowania ochrony tymczasowej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W doktrynie i literaturze jednolicie przyjmuje się, że przedmiotem udzielenia tego typu ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania, tj. prowadzą do spowodowania w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem zawartym w akcie administracyjnym. Niewątpliwie cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, str. 186). Akt administracyjny, jaki został wydany w przedmiotowej sprawie, w żadnej mierze nie określa powinnego, nakazanego lub zakazanego zachowania, a tym samym nie może stanowić podstawy do podejmowania przez organy czynności zmierzających do doprowadzenia do stanu zgodnego z rozstrzygnięciem. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącego żadnego obowiązku, ani nie kreuje praw. Wobec powyższego postanowienie to nie podlega wykonaniu. W związku z tym wniosek złożony przez skarżącego uznać należało za bezzasadny. Biorąc zaś pod uwagę zastosowanie konstrukcji wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał we wniosku zajścia przesłanek uzasadniających wstrzymanie tego postanowienia. Nie sposób bowiem uznać, że lakoniczne powołanie się na możliwość "poniesienia przez skarżącego dotkliwej szkody w postaci uszczuplenia majątku w znacznej kwocie" wypełnia przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest też wystarczającym samo sparafrazowanie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.