I SA/Wr 773/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Horobiowski,, Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, , po rozpoznaniu w Wydziale I - na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi: M. C. na niewykonanie przez Wojewodę Dolnośląskiego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2021 r. o sygn. akt I SAB/Wr 521/20: I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości: 500,00 zł (pięćset złotych); II. stwierdza bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wykonania ww. wyroku, mającą miejsce z rażącym naruszeniem przepisów prawa; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz Strony skarżącej kwotę: 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi M. C. (dalej: Strona, Skarżący) jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 17 lutego 2021 r. o sygn. akt I SAB/Wr 521/20 w sprawie przewlekłego prowadzenia przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: Organ, Wojewoda) postępowania w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Powołany wyroku: – stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego; – stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; – zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; – dalej idąca skargę oddala; – zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego M. C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 15.12.2021 r. Organ otrzymuje od Strony wezwanie do wykonania ww. wyroku. W Organie powstaje 31 stycznia 2022 r. pismo w przedmiocie pilnego wypłacenie kosztów. W dniu 28.04.2022 r. wpływa do Organu jak i bezpośrednio tut. Sądu skarga na niewykonanie ww. wyroku. Na dzień 21.10.2022 r. datowana jest decyzja o udzieleniu zezwolenia. W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Strona zawarła wnioski o: – postępowanie uproszczone; – wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 5 p.p.s.a. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 202 r., poz. 329 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a.; – przyznanie od Organu na rzecz Skarżącego kwoty 15.000,00 zł na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.; – skierowanie do rozpoznania w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy; – zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł; W uzasadnieniu skargi wskazano, że Strona czeka na decyzję od kwietnia 2020 r. Niewykonanie wyroku oznacza zarówno sytuację, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle jak też wykonał, lecz z przekroczeniem wyznaczonego przez Sąd terminu. Co do żądanej sumy to Strona przypomniała WD o konieczności wykonania wyroku, lecz została zignorowana - suma ma zdyscyplinować Organ. Wskazał, Skarżący również, że z uwagi na bardzo długi czas przekazywania skarg oraz informacjami o utraceniu egzemplarzy skarg z załącznikami lub samych załączników skargę przekazano również bezpośrednio do sądu. W odpowiedzi na skargę WD wniósł o jej oddalenie. Sposób prowadzenia spraw nie wynika ze złej woli pracowników Organu, lecz jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców konieczności równoczesnego procedowania w wielu sprawach naraz oraz odpływu pracowników merytorycznych i braku możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Brak lekceważenia orzeczeń sądowych. Lecz niezachowanie terminu z wyroku spowodowane jest brakiem wystarczającej obsady kadrowej. Nie dla żądania przyznania kwot ze skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem stosownemu wnioskowi Strony nie przeciwstawił się Organ. Sąd rozpoznał, więc sprawę w ww. trybie, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów stosownie do wymogów z art.120 p.p.s.a. Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 154 § 2 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w dalszym ciągu, mimo upływu terminu wyznaczonego w wyroku zobowiązującym do załatwienia sprawy, nie wydaje rozstrzygnięcia. Wymierzenie grzywny następuje zatem, gdy mimo wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji pozostaje w dalszym ciągu w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Zdaniem Sądu nie może być wątpliwości, że w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin wykonania takiego orzeczenia poprzez wydanie aktu/dokonanie czynności jest jednoznacznie oznaczany przez sąd stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tak wyznaczony przez sąd termin jest terminem dodatkowym wobec terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19 sierpnia 2020 r., o sygn. akt III SA/Wr 571/19). Równocześnie w przypadku uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku sąd ma obowiązek stosownie do art. 154 § 2 p.p.s.a. zbadać, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazano przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2020 r. (sygn. akt I OSK 2269/19 – LEX nr 3056273) – "O rażącym naruszeniu prawa można więc mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Ocena, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, musi być zatem zawsze dokonana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy jako rozpatrywanej indywidualnie." W sprawie nie jest sporne wydanie 17 lutego 2021 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyroku o sygn. akt I SAB/Wr 521/20, którym Sąd stwierdził, że Wojewoda prowadził przewlekle postępowanie z wniosku Strony. Sąd wymienionym wyrokiem zobowiązał również Organ do załatwienia sprawy, w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także przyznał od Wojewody na rzecz Skarżącego sumę pieniężną i zasądził od Organu na rzecz Skarżącego koszty postępowania. Z akt administracyjnych wynika również, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy Sąd doręczył Organowi 19 lipca 2021 r., a więc 30 dniowy okres do wydania aktu w postępowaniu upływał z końcem 18 sierpnia 2021 r. Skoro zaś Wojewoda, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, to wynikający ze skargi wniosek o wymierzenie Wojewodzie grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Zdaniem Sądu stan po doręczeniu prawomocnego wyroku nie da się określić inaczej jak bezczynność Organu (pkt II). Dla merytorycznego załatwienia wniosku Skarżącej Wojewoda nie uczynił jakiejkolwiek czynności po wpływie prawomocnego orzeczenia do Organu, aż do stycznia 2022 r. Mając na uwadze okres owej bezczynności liczony w momencie wniesienia skargi na niewykonanie wyroku Sąd orzekł o grzywnie w wysokości 500,00 zł, która to kwota mieści się w wymiarze określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku. Sąd uznał również, że bezczynność Organu ma charakter rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Za takim stanowiskiem Sądu przemawia w szczególności okoliczność, iż Organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku z 17 lutego 2021r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy – mimo stwierdzonej już przewlekłości – nic nadal nie zrobił aż do stycznia 2022 r.. Przepis art. 154 § 7 p.p.s.a. - w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku - przydaje sądowi kompetencję przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Brzmienie przepisu wskazuje na fakultatywność działania sądu uzależnioną od każdorazowej oceny danego przypadku. Jak podkreśla się w orzecznictwie komentowana norma prawna ma za zadanie kompensować doznaną przez stronę postępowania niedogodność z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Zdaniem Sądu w sprawie nie zaistniały okoliczności po stronie Skarżącego, które wymagałyby zasądzenia na Jego rzecz sumy pieniężnej. Natomiast sama okoliczność, że organ nie wykonał wyroku nie przesądza o przyznaniu sumy pieniężnej. Wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję z tytułu niewykonania wyroku pełni wymierzona Organowi grzywna w wysokości 500,00 złotych. Z tego względu w tej części Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w pkt IV sentencji. Równocześnie Sąd zwraca uwagę na niezgodną z przepisami praktykę profesjonalnego pełnomocnika Skarżącego, polegającą na składaniu tej samej skargi dwutorowo: bezpośrednio do Organu i bezpośrednio do tut. Sądu. Takie postępowanie generuje niepotrzebny obieg korespondencji między Sądem i WD oraz nie sprzyja szybkości w rozpoznawaniu wnoszonych skarg – mających przecież na celu zwalczanie bezczynności/przewlekłości. Należy wskazać na przepis art. 55 p.p.s.a., w którym zawarte są konsekwencje dla Organu w przypadku naruszenia obowiązków związanych z przekazywaniem sądowi administracyjnemu skargi i akt administracyjnych