II SA/Gl 823/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi Gminy B. na postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia reklamacji w sprawie opłaty stałej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 października 2018 r. , sygn. akt II SA/Gl 578/18, prawomocnym z dniem 27 grudnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskutek skargi Gminy B. uchylił decyzję Dyrektora "A" w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za wprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że informacją roczną z dnia 15 marca 2018 r. organ ustalił dla skarżącej Gminy opłatę stałą za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. w wysokości 383,25 zł. Od powyższej informacji Gmina wniosła reklamację. Powyższą decyzją organ określił opłatę stałą w wysokości 383,25 zł za 2018 r. Zdaniem organu Gmina wniosła reklamację z uchybieniem terminu, dlatego też nie mogła być ona rozpatrzona pod względem merytorycznym. Nadto, Gmina korzysta z usługi wodnej na podstawie udzielonego przez Starostę C. pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r., nr [...] , co oznacza, że jest obowiązana ponosić opłatę za usługi wodne. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Gmina domagała się jej uchylenia. Wyjaśniła, że uchybienie terminowi na wniesienie reklamacji wynikało z faktu, że organ wskazał jedynie sam numer decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, bez podania daty jej wydania i przedmiotu sprawy, co uniemożliwiło sprawne ustalenie, jakiej inwestycji przedmiotowa informacja dotyczy. Nadto, w przedmiotowej sprawie istotą jest podstawa naliczenia opłaty, a nie jej wysokość. Informacja nie powinna być przekazana, gdyż wskazane w podstawie pozwolenie wodnoprawne nie zostało "skonsumowane", ponieważ nie prowadzono do tej pory żadnych robót budowlanych, związanych z odprowadzeniem wód opadowych z ulic, objętych opracowaniem projektowym. Organ wniósł o oddalenie skargi. Uwzględniając skargę Gminy, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przyczyną nienależytego toku sprawy była wadliwa (niepełna) informacja, sporządzona w trybie art. 271 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm.). Nie podano bowiem pełnej podstawy prawnej i faktycznej jej sporządzenia, a więc nie oznaczono szczegółowo pozwolenia wodnoprawnego, co znacznie utrudniało weryfikację istnienia samego obowiązku ponoszenia opłaty oraz jej wysokości. Zdaniem Sądu, określenie wysokości opłaty za usługi wodne na podstawie art. 273 ust. 6 ustawy, następuje jedynie wówczas, gdy dany podmiot obowiązany jest do ponoszenia opłat za usługi wodne. Złożenie reklamacji, której organ nie zamierza uwzględnić, uruchamia postępowanie administracyjne, podlegające regułom kpa. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ nie wykazał, aby miało miejsce odprowadzanie do wód, wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej zgodnie z art. 271 ustawy. Nie wykazano bowiem, czy stosowne uwzględnienia wodne zostały zrealizowane, a ponadto czy wody faktycznie są odprowadzane. Co więcej, organ stwierdził, że twierdzenia strony nie mają wpływu na podstawę ustalenia opłaty. Organ administracji winien zatem nie tylko ustalić wysokość opłaty, lecz przede wszystkim wyjaśnić, czy opłata ta jest należna. Przed wydaniem decyzji zaniechano jednak wyjaśnienia powyższych okoliczności, czym naruszono wymogi z art. 7 i 77 § 1 kpa. Z tych względów Sąd uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję. Następnie pismem z dnia 1 kwietnia 2019 r. skarżąca Gmina wystąpiła do organu o zwrot opłaty stałej w kwocie 383,25 zł jako nadpłaty. W tym stanie rzeczy zaskarżonym postanowieniem organ administracji, działając na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 273 ust. 2 i art. 14 ust. 2 ustawy – Prawo wodne, stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia reklamacji informacji rocznej z dnia [...] r. nr [...] . Organ podał, że powyższa informacja została doręczona skarżącej Gminie w dniu 26 marca 2018 r. Reklamacja została zaś wniesiona w dniu 19 kwietnia 2018 r., a więc po upływie 14 dni od jej doręczenia. Termin ten upłynął bowiem w dniu 9 kwietnia 2018 r. Przekroczenie ustawowego terminu złożenia reklamacji skutkuje zatem stwierdzeniem uchybienia terminu na podstawie art. 134 kpa. Skargę na powyższe postanowienie wniosła Gmina, domagając się jego uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła, że zgodnie z art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawomocne orzeczenie sądu ma walor wiążący. Zdaniem skarżącej, organ nie może powoływać się na informację ustalającą opłatę, która została ustalona w drodze uchylonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że po uchyleniu decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny organ prowadził dalsze postępowanie, wydał zaskarżone postanowienie, a w dalszym toku dokona właściwych ustaleń zgodnie z wyrokiem Sądu i wyda właściwe rozstrzygnięcie. Faktem jest, że omyłkowo poinformowano stronę, że opłata pozostaje w mocy, lecz zostanie to skorygowane w ramach wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty. Zdaniem organu, wobec bezsporności złożenia reklamacji po terminie, zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a jego wydanie nie zamyka drogi do dalszych czynności, jakie organ jest zobowiązany poczynić w związku z rozstrzygnięciem Sądu. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek. Z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że zarówno organ administracji, jak i skład orzekający w niniejszej sprawie, związani są oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyżej przywołanym wyroku Sądu. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że kwestia uchybienia terminu do wniesienia reklamacji z trybie art. 273 ust. 3 ustawy – Prawo wodne (obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.), była znana. Jednakże z tego faktu Sąd nie wyprowadził żadnych negatywnych skutków prawnych dla skarżącej. Sąd polecił bowiem rozpoznanie sprawy w trybie art. 273 ustawy, a zatem jako kontynuację postępowania uruchomionego poprzez złożenie reklamacji od wyżej przywołanej informacji rocznej. Organ administracji nie mógł zatem uchylić się od wykonania wytycznych Sądu co do dalszego postępowania poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia o uchybieniu terminu i zapowiedzieć wdrożenie czynności celem poczynienia ustaleń wskazanych w prawomocnym wyroku. Przyjęty przez organ sposób działania narusza zatem art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro Sąd nie wskazał na konieczność podjęcia przez organ takich czynności po uprzednim wydaniu postanowienia z art. 134 kpa. Co więcej, nie wiadomo w jakim trybie organ administracji zamierza podjąć czynności celem wykonania zaleceń Sądu. Wszak jest poza sporem, że skarżąca Gmina uiściła opłatę w wysokości, określonej w informacji rocznej. Nie zachodzi zatem podstawa do wydania decyzji z art. 271 ust. 7 Prawa wodnego. Obowiązkiem organu było zatem podjęcie nakazanych przez Sąd czynności wyjaśniających w ramach postępowania administracyjnego wskutek wniesienia przez skarżącą reklamacji od informacji rocznej. Zaskarżone postanowienie zapadło zatem z naruszeniem art. 134 kpa oraz art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił ten akt na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy. O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy w kwocie 100 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 cyt. ustawy. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien zatem rozpatrzyć reklamację skarżącej zgodnie z wytycznymi, zawartymi w przywołanym wyżej prawomocnym wyroku tut. Sądu. Poza ramami niniejszej sprawy pozostaje kwestia zwrotu uiszczonej opłaty stałej. mr