II OSK 1304/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J. G. o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2023 r. sygn. akt II OSK 1304/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej J.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 14/23 w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: odmówić zmiany postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2023 r. sygn. akt II OSK 1304/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 1304/23, Naczelny Sąd Administracyjny odmówił J. G. wstrzymania wykonania zaskarżonego przez niego postanowienia Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powyższego postanowienia, "skarżący nie wykazał ziszczenia się w przedmiotowej sprawie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w trybie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Należy bowiem mieć na uwadze, iż treścią zaskarżonego postanowienia jest wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych. Postanowienie to nie ma charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię legalizacji wznoszonego obiektu. Postanowienie to dopiero uruchamia tryb postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Ewentualna konieczność uiszczenia opłaty legalizacyjnej (która stanowiła uzasadnienie wniosku o wstrzymanie – przyp. NSA) powstanie natomiast dopiero na dalszym etapie postępowania. Bezpośrednim skutkiem zaskarżonego postanowienia nie jest obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Postanowienie takie może zostać wydane w toku ewentualnego postępowania legalizacyjnego, na dalszym jego etapie". Z tych przyczyn przedmiotowy wniosek nie mógł w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnieść zamierzonego przez jego autora skutku. Pismem z dnia 13 września 2023 r. skarżący J. G. wniósł na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. o zmianę ww. postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania postanowienia Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 listopada 2022 r. nr [...]. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie doszło do zmiany okoliczności, która uzasadnia zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania ww. postanowienia organu. Obecnie toczy się bowiem postępowanie dotyczące legalizacji budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] przy ul. [...]. Skarżący został zobowiązany do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych tegoż budynku w terminie do dnia 30 czerwca 2024 r., wśród których znalazło się oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działką [...] i [...]) na cele budowlane. Skarżący nie jest właścicielem nieruchomości nr [...], dlatego nie jest w stanie przedstawić ww. oświadczenia przez co grozi mu rychłe wydanie decyzji o rozbiórce w trybie art. 49e pkt 3 ustawy Prawo budowlane, co zapowiedział Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z 14 sierpnia 2024 r. Ponadto organ ten odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Białymstoku z dnia 7 lutego 2023 r. II SA/Bk 14/23. W związku z powyższym skarżący wnosi o zmianę postanowienia NSA z dnia 5 lipca 2023 r. z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jaką byłoby orzeczenie o rozbiórce budynku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z kolei zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że z treści art. 61 § 4 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny może zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2018 r. sygn. akt II OZ 633/18). Zauważyć również należy, że zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu podlega ocenie nie tyle przez pryzmat zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a., ile wymaga uwzględnienia treści art. 61 § 4 p.p.s.a. Oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji/postanowienia nie uniemożliwia ponowienia wniosku, jednakże wnioskodawca powinien mieć na uwadze to, że w sprawie objęcia strony ochroną tymczasową zapadło prawomocne orzeczenie sądowe i możliwość jego zmiany może zostać oparta nie na podważeniu stanowiska zajętego przez sąd z powodu jego wadliwości, ale wskazaniu, że pozostaje ono nieadekwatne do stanu sprawy w świetle nowych okoliczności, które w niej zaistniały. Przez zmianę okoliczności należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wydane uprzednio (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2019r. sygn. akt II OSK 1159/18 i II OSK 1160/18). Wskazując na powyższe uznać należało, że rozpoznawany wniosek nie dawał podstaw do zmiany postanowienia z 5 lipca 2023 r. z uwagi na brak wykazania, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności uzasadniające zastosowanie ochrony tymczasowej. Przypomnieć należy, że przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie postanowienie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Nie wynika z niego bezpośrednio ani nakaz rozbiórki spornego obiektu, ani nie nałożono nią opłaty legalizacyjnej. Antycypowanie ewentualnej decyzji o nakazie rozbiórki także nie jest przedmiotem skargi. Wszystkie zatem te okoliczności nie mają bezpośredniego związku z przedmiotem zaskarżenia. Hipotetyczne następstwa w związku z kolejnymi spodziewanymi ewentualnie aktami podejmowanymi wobec spornego obiektu przez organy nadzoru budowlanego w żadnym stopniu nie wyczerpują żadnej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. przy uwzględnieniu przedmiotu skargi w rozpoznawanej sprawie. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.