I FSK 1532/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2533/21 w sprawie ze skargi B. Limited z siedzibą w Wielkiej Brytanii na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2021 r., nr 1401-IOV-5.4103.108.2020.EW w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za maj 2017 r. postanawia: 1) umorzyć postępowanie kasacyjne, 2) zwrócić Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Warszawie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (słownie: sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE Wyrokiem z 25 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2533/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez B. Limited z siedzibą w Wielkiej Brytanii (dalej: "Skarżąca") decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS") z 20 sierpnia 2021 r., nr 1401-IOV-5.4103.108.2020.EW w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za maj 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście z 10 lipca 2020 r., nr 1436-SPV-6.4103.68629.2020.KOJA oraz orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł DIAS, zaskarżając ten wyrok w całości i uiściła od niej, na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wpis w wysokości 100 zł (k. 198). Pismem z 28 listopada 2024 r. nadesłanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotychczasowy pełnomocnik Skarżącej poinformował o rozwiązaniu spółki i wykreśleniu jej z brytyjskiego rejestru spółek handlowych (Companies House), załączając do pisma informację pobraną ze strony internetowej z brytyjskiego rejestru spółek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w punktach 1 i 2 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej oraz niektóre przypadki śmierci strony). Przepis ten, na mocy art. 193 cyt. ustawy, stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z przyczyny podmiotowej. Wykreślenie Skarżącej z brytyjskiego rejestru spółek handlowych (Companies House) ma bowiem skutek ostatecznego ustania bytu prawnego tejże spółki. Z chwilą wykreślenia spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową i zdolność procesową. Posiadanie zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 p.p.s.a.) jest zaliczane do przesłanek procesowych, których istnienie sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. W przypadku wykreślenia spółki z brytyjskiego rejestru spółek handlowych (Companies House), będącego skutkiem rozwiązania spółki, nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ustawy (tak przykładowo postanowienia NSA: z 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09, z 19 października 2018 r., sygn. akt I FSK 49/17, z 11 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 856/17, z 28 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 1759/14, z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt I FSK 1790/19). Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy, a rozstrzygnięcie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. ----------------------- 2