II OSK 2499/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku U. B. o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 2499/23 wydanego w sprawie ze skargi kasacyjnej U. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 454/23 w sprawie ze skargi U. B. i R. B. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 marca 2023 r., znak: ZOA-XXI.7721.12.2021 w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odmówić dokonania wykładni wyroku. UZASADNIENIE Wyrokiem z 2 lipca 2024 r., II OSK 2499/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną U. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 17 sierpnia 2023 r., II SA/Lu 454/23 oddalającego skargę U. B. i R. B. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: LWINB) z 21 marca 2023 r., znak: ZOA-XXI.7721.12.2021 w przedmiocie odmowy nałożenia na Gminę [...] nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie drogi gminnej nr [...] w miejscowości [...], gmina [...] do stanu zgodnego z prawem. Pismem z 10 września 2024 r. (data wpływu) U. B. wystąpiła na podstawie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) dalej: p.p.s.a., o wyjaśnienie wątpliwości co do treści ww. wyroku, wskazując na wyłaniające się z akt postępowania administracyjne nieprawidłowości w rozpoznaniu sprawy przebudowy ww. drogi gminnej, które zostały za organami nadzoru budowlanego powtórzone w większości przez Sąd I instancji. W zakresie dostrzeganych naruszeń prawa, zdaniem wnioskodawczyni, Naczelny Sąd Administracyjny powinien sformułować czytelne i jednoznaczne stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 158 p.p.s.a., sąd administracyjny, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, tj. mogący budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości dotyczące wyroku, którego treść jest dotknięta zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Wniosek o wykładnię wyroku, co niesporne, nie może zmierzać jedynie do polemiki ze sformułowanym przez sąd orzekający stanowiskiem, którego wnioskodawca po zapoznaniu się z nim nie podziela (por. postanowienie NSA z 2 lipca 2024 r., II OSK 1261/21; postanowienie NSA z 17 stycznia 2023 r., II OSK 1219/20; postanowienie NSA z 7 kwietnia 2022 r., II OSK 1642/19; postanowienie NSA z 2 marca 2021 r., II OSK 1017/19; postanowienie NSA z 17 kwietnia 2018 r., II OSK 972/16). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zgłoszonemu żądaniu nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie potrzeba dokonania wykładni wyroku z 2 lipca 2024 r. Zarówno bowiem sentencja ww. wyroku, jak i jego uzasadnienie są sformułowane w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Wypowiedzenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny odnośnie do zaznaczonych we wniosku kwestii problemowych wykracza poza zakres wykładni wyroku, gdyż ich rozstrzygnięcie nie ma na celu wyjaśnienia obiektywnych wątpliwości dotyczących treści oceny prawnej, jak stała za oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 17 sierpnia 2023 r., II SA/Lu 454/23. Twierdzenie, że argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji przez LWINB "nie są na tyle merytoryczne, ażeby nie budziły istotnych wątpliwości", a przez to, nie pozwalając na odrzucenie hipotezy art. 50 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 p.b., nie mogły również stanowić podstawy do oddalenia przez Sąd I instancji wniesionej skargi, jest formą niedopuszczalnej polemiki z ustaleniami przyjętymi przez Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyroku. Prowadzone we wniosku rozważania nie służą wskazaniu, jak należy przyjąć, rzeczywiście istniejącej niejasności w treści uzasadnienia orzeczenia, ale mając związek z kontestacją w zasadniczej części stanowiska zajętego przez Sąd I instancji, są próbą wykazania jego nieprawidłowości w oparciu o samodzielnie przyjmowane przez stronę założenia. Dotyczy to m.in. uznawania, że pierwotnie istniejący szlak na gruncie, pozostając "pseudo obiektem budowlanym", nie mógł podlegać przebudowie w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej: p.b., czy też sprzeciwiania się przyjętemu w wyroku wnioskowi, iż stanowiący przedmiot postępowania naprawczego obiekt budowlany nie jest drogą L-10 (drogą lokalną do zabudowy w Horodyszczu w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Rozważania te można również postrzegać jako próbę zredefiniowania prawidłowości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji na płaszczyźnie wadliwości, które nie były objęte podstawami rozpoznanej przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej. Taki charakter ma m.in. twierdzenie, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 sierpnia 2022 r., VII SA/Wa 1015/22, kształtując kwestię legalności zrealizowanej przebudowy drogi gminnej, powinien być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej wniesionej od zaskarżonego wyroku z 17 sierpnia 2023 r. Ocena ta pomija jednakże, że skutki obowiązywania prawomocnego orzeczenia zostały w skardze kasacyjnej wnioskodawczyni nieprawidłowo odniesione do art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm.) a nie art. 170 p.p.s.a. Odrzucić w całości należy zapatrywanie, że "wykładnia art. 365 par. 1 K.p.c. [...] nie zwalnia sądów administracyjnych od dyspozycji art. 170 p.p.s.a.", co miałoby skutkować nałożeniem na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku jednoznacznego wypowiedzenia się w procedurze opisanej w art. 158 p.p.s.a. odnośnie do zaznaczonej wątpliwości pominiętej w wyroku z uwagi na związanie Sądu granicami skargi kasacyjnej. W sposób analogiczny należy ocenić wnioski wynikające z przeprowadzonej przez wnioskodawczynię szczegółowej analizy zgodności przebudowy drogi z przepisami techniczno-budowlanymi dotyczącymi dróg publicznych. Uwagi te opierają się na wykładni przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1518), gdy tymczasem ocena prawna zamieszczona w wyroku z 2 lipca 2024 r., pozostając spójna z zarzutami kasacyjnymi i samym stanowiskiem wyrażonym przez Sąd I instancji, który miał na uwadze zgodność robót budowlanych z przepisami obowiązującymi w dacie ich wykonywania, dotyczyła treści aktu normatywnego poprzedzającego akt wskazany przez wnioskodawczynię, tj. rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124 ze zm.). Przyjęcie, że zgłoszone żądanie w żaden sposób nie łączy się z wykazaniem rzeczywistych niejasności obarczających wydane orzeczenie, nakazywało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowić, jak w sentencji.