I OZ 681/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] M. S. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 31/24 odrzucające skargę kasacyjną J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 31/24 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 października 2023 r. nr SKO.PS/4110/472/2023 w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji), postanowieniem z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 31/24, powołując się na art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę kasacyjną J. R. (dalej: Skarżący) od wyroku Sądu I instancji z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 31/24 sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 16 października 2023 r. nr SKO.PS/4110/472/2023 w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że ww. wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od Samorządowego Kolegium w Krakowie na rzez Skarżącego kotwę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący, reprezentowany przez adwokata w terminie wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku. Sąd I instancji podał, że pismem z 22 maja 2024 r., w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z 14 maja 2021 r., pełnomocnik Skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, przez nadesłanie jednego odpisu skargi kasacyjnej poświadczonego za zgodność z oryginałem oraz do podania o co wnosi i w jakim zakresie (art. 176 p.p.s.a.), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Pismem z 10 czerwca 2024 r., nadanym 11 czerwca 2024 r. pełnomocnik Skarżącego uzupełnił ww. braki formalne skargi kasacyjnej oraz podniósł, że wezwanie do ich uzupełnienia nie zostało prawidłowo doręczone. Wskazał, że 6 czerwca 2024 r. wyjęte zostało ww. wezwanie ze skrzynki na listy, mimo, że był to list polecony ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, a takowy odbiór nie został przez niego pokwitowany. Podał przy tym, że ze śledzenia przesyłki wynika natomiast, że odbiór listu miał miejsce 29 maja 2024 r., co jest nieprawdą. Z uwagi na brak zwrotnego potwierdzenia odbioru od ww. wezwania - Sąd I instancji w dniu 27 czerwca 2024 r. wystąpił z reklamacją do Poczty Polskiej. Pismem z 28 czerwca 2024 r. Poczta Polska nadesłała pismo, na którego odwrocie znajduje się wydrukowany duplikat potwierdzenia odbioru ww. wezwania Sądu I instancji. Z jego treści wynika, że przesyłka o nr [...] nadana do pełnomocnika Skarżącego w dniu 23 maja 2024 r. została doręczona osobie uprawnionej do odbioru przesyłki, tj. M. K., która 29 maja 2024 r. pokwitowała odbiór ww. przesyłki. Tym samym Sąd I instancji uznał, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej na skutek doręczenia wezwania w dniu 29 maja 2024 r. upłynął 5 czerwca 2024 r. Natomiast pełnomocnik Skarżącego uzupełnił brak formalny skargi kasacyjnej dopiero 11 czerwca 2024 r. Wobec tego, wskazanym na wstępie postanowieniem, Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną – na podstawie art. 178 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podał, że wezwanie z 22 maja 2024 r. nie zostało nigdy doręczone pełnomocnikowi Skarżącego. Podał, że 6 czerwca 2024 r. przesyłka z ww. wezwaniem i jeszcze jedna inna przesyłka zostały znalezione przez adwokata M. K. w skrzynce na listy, o czym poinformowała pełnomocnika Skarżącego, a on zawiadomił Sąd. Po sprawdzeniu ww. ustaliła, że przesyłka z wezwaniem miała zostać doręczona do Kancelarii pełnomocnika Skarżącego 29 maja 2024 r. Dalej podał, że 29 maja 2024 r. (środa przed Bożym Ciałem), ani pełnomocnika Skarżącego, ani współpracującej z nim adwokat M. K. nie było w Kancelarii. W tym dniu każde z nich wyjechało, wydłużając w ten sposób jeszcze bardziej przedłużony weekend (29 maja - 2 czerwca 2024 r.). Wskazał również, że zalegający w aktach sądowych (k. 76) duplikat potwierdzenia odbioru zawiera informacje nieprawdziwe. Nie został podpisany, a dodatkowo nie zawiera - bo w świetle przedstawionego rzeczywistego stanu nie może - podpisu mającej rzekomo odebrać pozostawioną w skrzynce przesyłkę adwokata M. K. (która zazwyczaj odbiera w Kancelarii pocztę). Jego zdaniem, przesyłka z wezwaniem Sądu została z nieznanych pełnomocnikowi Skarżącego przyczyn pozostawiona w skrzynce i nie została nigdy doręczona. Nie istnieje również podpis (pochodzący od pełnomocnika Skarżącego, ani od adwokata M. K.), który miałby potwierdzać doręczenie tej przesyłki w 29 maja 2024 r. Na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Skarżącego przy piśmie z 17 października 2024 r. nadesłał oryginał koperty Sądu I instancji, w której znajdowało się wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej oraz wskazał, że nie występował z postępowaniem reklamacyjnym do Poczty Polskiej w odniesieniu do doręczenia ww. wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Stosownie natomiast do treści art. 47 § 1 w zw. z art. 176 § 2 p.p.s.a., do skargi kasacyjnej należy dołączyć jej odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom występującym w sprawie. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarga kasacyjna złożona w sprawie zawierała braki formalne, na które wskazał referendarz sądowy w zarządzeniu z 14 maja 2024 r. wzywającym do ich usunięcia. Nie ma również wątpliwości, że art. 178 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu odrzucenie skargi kasacyjnej w sytuacji gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych wskazanego środka zaskarżenia. Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego, jednak jego niewłaściwe zastosowanie niesie za sobą poważne konsekwencje prawne, ponieważ może doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przyjął, że doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nastąpiło, jak wynika z wydruku duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru 29 maja 2024 r. w związku z czym termin do wykonania ww. wezwania zaczął biec 30 maja 2024 r. i upłynął bezskutecznie 5 czerwca 2024 r. Uzupełnienie braków formalnych skargi nastąpiło dopiero 11 czerwca 2024 r., a więc po upływie terminu. W ocenie jednak Naczelnego Sądu Administracyjnego, za uwzględnieniem wniesionego zażalenia przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Zdaniem NSA, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia przesyłki, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania. W niniejszej sprawie wątpliwości takie występują. W aktach sądowych brak jest oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczenia wezwania, które w sposób bezsprzeczny wskazywałoby, w jakiej dacie zostało ono odebrane oraz kto pokwitował jego odbiór. Znajdujący się w aktach sądowych sprawy wydruk duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru owszem wskazuje datę doręczenia i osobę, która odbiór pokwitowała, jednakże zestawienie informacji tam wskazanych z treścią pisma pełnomocnika Skarżącego z 11 czerwca 2024 r., które co istotne złożył do Sądu przed wszczęciem postępowania reklamacyjnego przez Sąd I instancji oraz w zestawieniu z uzasadnieniem wniesionego zażalenia nasuwają daleko idące wątpliwości w zakresie skuteczności doręczenia powyższego wezwania. Mając zatem na uwadze konstytucyjne prawo do sądu oraz okoliczność, że nie dających się usunąć wątpliwości nie należy interpretować na niekorzyść strony, zażalenie należało uwzględnić. Wobec powyższego przyjąć należy, że braki formalne skargi kasacyjnej zostały uzupełnione w terminie, a skardze kasacyjnej należy nadać dalszy bieg. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.