II OZ 841/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 426/24 o odrzuceniu skarg J. M. i innych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 18 marca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 426/24, po rozpoznaniu skarg J. M. i innych oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 18 marca 2024 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy – w punkcie 1. odrzucono skargi J. M. i innych oraz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]; w punkcie 2. odrzucono skargi A. L., T. K., I. M. oraz M. R.; w punkcie 3. zwrócono z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 500 zł, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 7 maja 2024 r., pod pozycją [...]; w punkcie 4. zwrócono z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – solidarnie skarżącym T. K. i D. K. kwotę 500 zł, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 8 lipca 2024 r., pod pozycją [...]; w punkcie 5. zwrócono z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – skarżącemu M. R. kwotę 500 zł, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 8 lipca 2024 r., pod pozycją [...]; w punkcie 6. zwrócono z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – skarżącej I. M. kwotę 500 zł, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 8 lipca 2024 r., pod pozycją [...]; w punkcie 7. zwrócono z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – skarżącemu A. L. kwotę 500 zł, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 8 lipca 2024 r., pod pozycją [...]. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji pismem z dnia 6 maja 2024 r. J. M. i inni oraz Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...], reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 18 marca 2024 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Jednocześnie Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] uiściła na rachunek sądu kwotę 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. W wykonaniu zarządzeń Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 6 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do uzupełnienia - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi - braków formalnych skargi m.in. przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej - Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]. Powyższe wezwania doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 28 czerwca 2024 r. W dniu 5 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżących przedłożył uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] nr [...] oraz nr [...] wraz z kartami do głosowania. Następnie na mocy zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 25 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do nadesłania uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2011 r. w uwierzytelnionej i czytelnej formie, a ponadto dokumentu potwierdzającego umocowanie B. S. do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]. Przy piśmie z dnia 12 sierpnia 2024 r. pełnomocnik przedłożył poświadczony notarialnie odpis uchwały z dnia 22 grudnia 2011 r. Jednocześnie wyjaśnił, że wobec sposobu sformułowania uchwały, dla jednoznacznego potwierdzenia umocowania B. S. do działania w imieniu Wspólnoty przedkłada także wydruk informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej obejmujący wpis B. S. do tego rejestru, potwierdzający pełną firmę przedsiębiorcy tj. "X" Zarządzanie Nieruchomościami B. S. Wskazanym na wstępie postanowieniem Sąd pierwszej instancji odrzucił m.in. skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]. W uzasadnieniu wskazał, że co prawda Wspólnota ta uiściła wpis sądowy od skargi, jednak jej skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych tj. niezłożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej Wspólnoty. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnictwa do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] adw. M. G., udzieliła w dniu 11 stycznia 2024 r. B. S., działając w imieniu zarządu Wspólnoty (k. 37). Z przedłożonego do akt wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP (k. 36) wynika, że B. S. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą: "X" Zarządzanie Nieruchomościami B. S. Z przedłożonej do akt uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] (k. 38) wynika natomiast, że członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej upoważnili zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej m.in. do prowadzenia sprawy dotyczącej spornej inwestycji przed sądami administracyjnymi we wszystkich instancjach (§ 1 uchwały) oraz do przekazania pełnomocnictwa wybranej kancelarii prawnej, która będzie reprezentowała Wspólnotę w sprawie (§ 2 uchwały). Z kolei z przedłożonej do akt kopii uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z dnia 22 grudnia 2011 r. (k. 34) wynika, że Wspólnota powierzyła zarząd nieruchomością firmie: "X" Zarządzanie Nieruchomościami z siedzibą w [...] przy ul. [...], reprezentowanej przez pełnomocnika D. S., posiadającego Licencję Zarządcy nr [...] (§ 1 ust. 2 uchwały). Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, z przedłożonych do akt dokumentów nie wynika zatem, aby B. S. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "X" Zarządzanie Nieruchomościami B. S., została upoważniona do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]. Z treści przedłożonej do sprawy uchwały nr [...] nie wynika bowiem kto wchodzi w skład Zarządu Wspólnoty, a zwłaszcza nie wynika z jej treści, że w skład zarządu Wspólnoty wchodzi B. S. Natomiast w treści uchwały nr [...] powołano inną nazwę firmy niż ta, pod którą działalność prowadzi B. S. ("X" Zarządzanie Nieruchomościami z siedzibą w [...] przy ul. [...] zamiast "X" Zarządzanie Nieruchomościami B. S.). Z kolei przedłożona do akt w dniu 5 lipca 2024 r. uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 23 listopada 2021 r. nr [...] (k. 30), upoważnia co prawda do reprezentowania Wspólnoty Zarząd Wspólnoty w osobie B. S., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "X" Zarządzanie Nieruchomościami z siedzibą w X przy ul. [...], jednakże uchwała ta dotyczy wyłącznie postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym właścicielu lokalu mieszkalnego nr [...] oraz miejsca postojowego nr [...]. Wobec powyższego, zdaniem Sądu pierwszej instancji, w sprawie nie zostało wykazane uprawnienie B. S. do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]. W konsekwencji brak jest także podstaw do uznania, że B. S. była uprawniona do umocowania adw. M. G. do działania w imieniu skarżącej Wspólnoty przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, a zatem skarga Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – dalej: "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...]. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w części, tj. w zakresie pkt 1 i 3, zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na rzekome nieuzupełnienie braków formalnych skargi w postaci niewykazania umocowania do działania w imieniu Skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...], w sytuacji kiedy w odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca uzupełniła braki skargi w tym zakresie, przedkładając stosowne dokumenty potwierdzające uprawnienie B. S. do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej [...], a dalej do umocowania adw. M. G. do działania w imieniu ww. podmiotu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi - a zatem nie było podstaw do odrzucenia skargi i WSA w Łodzi winien był rozpoznać skargę merytorycznie; 2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. 2021 r. poz. 1048 ze zm.) - dalej: "ustawa o własności lokali" poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] nie powierzyła zarządu osobie fizycznej – B. S. - w trybie przewidzianym ww. przepisem, w sytuacji kiedy na mocy załączonej do akt sprawy uchwały nr [...] dnia 22 grudnia 2011 roku podjętej przez wszystkich członków Wspólnoty Mieszkaniowej [...] ul. [...], zarząd nieruchomością powierzono B. S. prowadzącej działalność gospodarczą po firmą "X" Zarządzanie Nieruchomościami B. S., a w konsekwencji Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] jest skutecznie reprezentowana przez zarząd w osobie wyżej wymienionej. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie Wspólnota wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w części objętej zakresem zaskarżenia i o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi celem rozpoznania skargi skarżącej: - zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia jego autor wskazał przede wszystkim, że w trybie art. 20 ust. 1 ustawy, na mocy ważnej uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], B. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "X" Zarządzanie Nieruchomościami B. S. został powierzony tzw. ustawowy zarząd nad nieruchomością, a umocowanie to nie zostało odwołane ani nie wygasło. Swoistym "przedłużeniem" umocowania B. S. była następnie uchwała nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w sprawie upoważnienia do prowadzenia sprawy przeciwko budowie budynku wielorodzinnego przy ulicy [...] - skoro bowiem upoważnienie to zostało udzielone zarządowi, który niezaprzeczalnie sprawuje B. S., to była ona umocowana do tego by podejmować wszelkie działania związane z rzeczoną sprawą w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej [...], w tym m in. do udzielenia pełnomocnictwa adw. M. G. do prowadzenia sprawy. Nadto do akt sprawy załączona została również uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 23 listopada 2011 r. nr [...], która owszem dotyczyła reprezentowania Wspólnoty w innej sprawie, niemniej w treści tej uchwały zostało wprost wskazane, że został do tego umocowany Zarząd Wspólnoty w osobie B. S., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "X" Zarządzanie Nieruchomości z siedzibą w [...] przy ul. [...]. Mając na uwadze bliskie powiązanie czasowe tej uchwały oraz wspomnianej wyżej uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej [...] nr [...] dnia 22 grudnia 2011 roku oraz zgodność firmy wskazanej w obu tych uchwałach, nie ulega wątpliwości, zdaniem autora zażalenia, że intencją członków Wspólnoty Mieszkaniowej podejmujących obie te uchwały było umocowanie w nich właśnie B. S., mimo że w jednej z nich nie powołano wprost imienia i nazwiska wyżej wymienionej, a jedynie firmę jej działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Powodem odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji było niewykonanie przez pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] obowiązku wskazanego w zarządzeniu tego Sądu z dnia 25 lipca 2024 r. (k. 70 akt sądowych). W zarządzeniu tym Sąd, wezwał pełnomocnika do nadesłania m.in. "dokumentu potwierdzającego umocowanie B. S. do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]". Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej przedłożył do akt sprawy następujące dokumenty: uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] nr [...] (w sprawie nazwy powstałej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz powierzenia zarządu nieruchomością), [...] (w sprawie upoważnienia Zarządu Wspólnoty do reprezentowania Wspólnoty w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym) oraz nr [...] (w sprawie upoważnienia do prowadzenia sprawy przeciwko budowie budynku wielorodzinnego przy ul. [...]) wraz z kartami do głosowania, a także wydruk informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej obejmujący wpis B. S. do tego rejestru, potwierdzający pełną firmę przedsiębiorcy tj. "X" Zarządzanie Nieruchomościami B. S. W tym miejscu należy wskazać, że strona wezwana zarządzeniem Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sposób tam opisany nie może według własnej woli wybrać sobie jak wskazany tam brak uzupełni. W tym celu przyjmuje się, że wezwanie to musi być jednoznaczne by nie powodowało wątpliwości jak należy je zrealizować. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarządzenie z dnia 25 lipca 2024 r. jasno określiło jakie działania należy podjąć by zadośćuczynić wezwaniu. Chodziło w tym przypadku o nadesłanie m.in. dokumentu potwierdzającego umocowanie B. S. do działania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, a więc uchwały o powołaniu zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Jak wynika z art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali, właściciele zobowiązani są podjąć uchwałę o wyborze zarządu. W myśl art. 21 tej ustawy, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz. Nie jest to jednak jedyny możliwy sposób ustalenia zarządu nieruchomością wspólną. W art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali przewidziano, że właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W razie sukcesywnego wyodrębniania lokali przyjęty przez dotychczasowych współwłaścicieli sposób zarządu nieruchomością wspólną odnosi skutek także do każdego kolejnego nabywcy lokalu (ust. 2). Stosownie zaś do art. 33 ustawy w razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej, w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 1, w braku odmiennych postanowień umowy, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 4 ustawy. Z powyższego wynika zatem, że zarząd nieruchomością wspólną sprawowany jest przez zarząd powołany na podstawie art. 20 ustawy o własności lokali jako organ wspólnoty mieszkaniowej albo przez zarządcę ustanowionego zgodnie z art. 18 ust. 1 powyższej ustawy. Żadna z przesłanych w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika uchwał, jako uzupełnienie braków formalnych skargi, nie jest ani uchwałą o powołaniu zarządu Wspólnoty, ani też umową określającą sposób zarządu nieruchomością wspólną (art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali). Zatem Sąd pierwszej instancji nie mógł w oparciu o przesłane uchwały stwierdzić kto wchodzi w skład Zarządu Wspólnoty, a zwłaszcza, że w skład zarządu Wspólnoty wchodzi B. S. Nie można było zatem ustalić stosownie do art. 28 § 1 P.p.s.a., jaka osoba (osoby) wchodzi (wchodzą) w skład organu (zarządu), który reprezentuje Wspólnotę jako jednostkę organizacyjną mającą zdolność sądową w toczącym się postępowaniu. Nadto słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że ww. B. S. występuje we wskazanych uchwałach pod różnymi nazwami prowadzonej przez siebie jednoosobowej działalności gospodarczej: raz jest to "X" Zarządzanie Nieruchomościami, a raz "X" Zarządzanie Nieruchomościami B. S. Tym samym za prawidłowe należy uznać stanowisko Sąd pierwszej instancji zaprezentowane w zaskarżonym postanowienie, że pomimo upływu zakreślonego terminu strona skarżąca nie usunęła braku formalnego skargi, a zatem należało tę skargę odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Dopiero bowiem przedłożenie uchwały o powołaniu zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej stanowiłoby uzupełnienie braków formalnych skargi i stanowiłoby potwierdzenie, kto jest obecnie uprawniony do wniesienia skargi w imieniu Wspólnoty i temu celowi służyły właśnie wydane w sprawie przez Sąd Wojewódzki zarządzenia. Mając powyższe względy na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.