III OZ 601/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Międzygminnego Związku Komunikacyjnego w J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SO/Gl 11/24 wymierzające grzywnę Międzygminnemu Związkowi Komunikacyjnemu w J. w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi na bezczynność w zakresie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenia. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SO/Gl 11/24 po rozpoznaniu wniosku J.J. (skarżący) o wymierzenie grzywny Międzygminnemu Związkowi Komunikacyjnemu w J. w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi na bezczynność w zakresie informacji publicznej. W sprawie przyjęto następujący stan faktyczny i prawny. Pismem z dnia 27 czerwca 2024 r. skarżący złożył wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a." Międzygminnemu Związkowi Komunikacyjnemu w J. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że 30 sierpnia 2022 r. za pośrednictwem organu administracji skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku z 8 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Do momentu złożenia wniosku o wymierzenie grzywny organ nie przekazał skargi sądowi. Skarżący wskazał również, że jest to już drugi wniosek o ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie skargi. Pierwszy z nich został rozpoznany postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 13 marca 2024 r. wymierzającym organowi grzywnę, która miała zdyscyplinować go do wykonania ustawowego obowiązku jednakże do dnia wniesienia przedmiotowego wniosku skarżący nie otrzymał informacji o przekazaniu skargi. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny. Stanowisko swe uzasadnił, tym że na chwilę obecną wszystkie wnioskowane przez skarżącego możliwe do udostępnienia informacje zostały udostępnione, a co do tych których organ nie posiada lub nieprecyzyjnie opisanych - skarżący otrzymał stosowną informację o niemożliwości uzyskania dokumentów lub wezwano do sprecyzowania wniosku lub też do wykazania, że udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem organu nie jest on w bezczynności gdyż podejmował wszelkie możliwe działania celem udostępnienia skarżącemu odpowiednich informacji. Organ wskazał także na braki kadrowe oraz na ilość wnioskowanych informacji a co za tym idzie nakładu pracy ze strony organu. Zdaniem organu skarga i wniosek są bezprzedmiotowe i jako takie powinny zostać oddalone. Organ podniósł także, że w zakresie wezwań skarżący nie wykazał chęci współpracy z organem. Końcowo organ podkreślił, że wszystkie możliwe informacje zostały udostępnione w BIP a w zakresie pozostałych udzielono skarżącemu stosownych pouczeń co do dalszych kroków jakie powinien przedsięwziąć celem uzyskania wszystkich informacji. Rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu administracji 30 sierpnia 2022 r. i do dnia wydania postanowienia nie została przekazana. Do Sądu wpłynęła bowiem jedynie odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny. Zdaniem Sądu I instancji nie budzi wątpliwości, że w sprawie zostały spełnione przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że dołączenie przez stronę skargi do wniosku o wymierzenie organowi grzywny nie zwalnia organu administracji z obowiązku jej przekazania. WSA w Gliwicach wskazał także, że obowiązek przekazania w określonym terminie skargi wraz z aktami sprawy jest bezwzględny. Zatem wyjaśnienia organu w tym zakresie nie mają znaczenia dla wykonania nałożonego na organ obowiązku. Uzasadnione okoliczności powodujące opóźnienie w przekazaniu skargi mogą wpływać jedynie na wysokość wymierzonej grzywny. Ustalając zaś wysokość grzywny, Sąd I instancji wziął pod uwagę, że sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi Sądowi, a także fakt, że organ w dalszym ciągu nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku i nie przekazał skargi Sądowi. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się organ i w zażaleniu wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny, względnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i obniżenie kwoty nałożonej grzywny. W uzasadnieniu organ wskazał, że z odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny przekazał do sądu akta zawierające skargę, więc w momencie wydawania postanowienia o wymierzeniu grzywny spełniony był już obowiązek. W odpowiedzi na zażalenie skarżący wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Uprawnienie sądu do nałożenia na organ grzywny aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Z powyższego wynika, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., Sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana, wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też jest niedopuszczalna z innych względów. Takiej oceny nie może dokonywać podmiot, do którego skarga jest kierowana, lecz może uczynić to wyłącznie sąd. Zatem samo złożenie skargi stanowi żądanie strony do nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu, czyli przekazania jej do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada zatem terminowość przekazania skargi. Oznacza to, że w każdym przypadku przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, Sąd uprawniony jest do wymierzenia grzywny, której wysokość określa w sposób dyskrecjonalny. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność została doręczona organowi 30 sierpnia 2022 r. Termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy upływał zatem w 8 marca 2023 r., co wynika z treści art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Organ jednak nie wykonał nałożonego na niego obowiązku w tak zakreślonym terminie, bowiem skarga nie została przekazana do Sądu. Z powyższego wynika zatem wprost, że organ uchybił terminowi, wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., bowiem skarga nie została przekazana do Sądu. Tym samym ziściła się przesłanka wymierzenia grzywny. Odnosząc się natomiast do twierdzeń organu, że przekazał on skargę do Sądu, bowiem znajdowała się w załączonych do odpowiedzi na wniosek o ukaranie organu grzywną aktach sprawy, wskazać należy, że stanowisko to jest błędne. To rolą organu jest po wpływie do niego skargi jej przekazanie do Sądu wraz z uporządkowanymi i kompletnymi oraz odpowiedzią na skargę. Nie ulega wątpliwości, że organ czynności tych nie dokonał, bowiem za takie nie można uznać przesłania akt administracyjnych zawierających skargę przy przekazaniu wniosku o wymierzenie grzywny i oczekiwanie, że Sąd wyręczy organ i z tych przesłanych akt administracyjnych samodzielnie wyodrębni skierowane do niego skargi. Odnosząc się natomiast do kwestii wysokości wymierzonej grzywny, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jej wysokość jest odpowiednia do okoliczności w jakich doszło do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku. Wskazać należy, że ustawodawca w art. 154 § 6 p.p.s.a. pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny swobodny zakres ustalenia jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości (dziesięciokrotne przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Określając wysokość grzywny, sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd, wymierzając grzywnę, wziął pod uwagę powyższe okoliczności i uznał, że wymierzona kwota jest wystarczająca, zaś zdaniem NSA, wysokość grzywny jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji wniesione przez organ zażalenie okazało się niezasadne. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.