I GZ 424/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. [...] Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 569/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 grudnia 2023 r., nr DIR-IX.6343.35.2023.MK.3 przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 czerwca 2024 r, sygn. akt V SA/Wa 569/24 oddalił wniosek P. [...] Sp. z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 grudnia 2023 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że strona skarżąca występując z wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej wskazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, z uwagi na możliwość wyegzekwowania od skarżącej kwoty 610.494,50 zł wraz z odsetkami, co przełoży się na wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nadmienił, że z formularza o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca na rachunkach bankowych zgromadziła środki pieniężne w wysokości 47.390,36 zł oraz wykazała stratę na kotwę 104.719,87 zł. Jednocześnie wartość środków trwałych wnioskodawczyni określiła na kwotę 36.598,91 zł, a wysokość kapitału zakładowego na 5.000 zł. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla niej trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Sąd wskazał także iż egzekwowanie kwoty określonej do zwrotu powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który nie jest jednak pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, t.j: - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 1634 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." poprzez odmowę wstrzymania wykonania skarżonej decyzji w sytuacji gdy zgromadzony do tej pory w sprawie materiał dowodowy, oceniany zgodnie ze wskazaniami wiedzy i zasadami doświadczenia życiowego niezbicie, prima facie wskazuje na to, że obowiązek zwrotu kwoty w wysokości 610 494,50 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych wiąże się nieodzownie z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody Skarżącej i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; - art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez niedokonanie przez Sąd pierwszej instancji w ramach postępowania wpadkowego, wszczętego na skutek złożenia przez skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, obowiązkowej oceny całości dokumentów zgormadzonych w aktach sprawy, świadczących o rozmiarach działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą oraz o konieczności pozyskania przez skarżącą znacznego dofinansowania na wdrożenie projektu biznesowego, którego zwrot wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości zbliżonej do świadczenia głównego w sposób oczywisty spowoduje znaczną szkodę i nieodwracalne skutki albowiem wiązać będzie się z koniecznością ogłoszenia przez skarżącą upadłości. Skarżąca wiosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji należy uznać za zasadne. Bez wątpienia kwota, która skarżąca wskazała w złożonym wniosku, jest kwotą znaczną. Jednak słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, że egzekwowanie kwoty, która powoduje uszczerbek finansowym, nie jest tożsame z wystąpieniem znacznej szkody, bądź też trudnych doi odwrócenia skutków. Nie jest to sytuacja, która uzasadniałaby zastosowanie u skarżącej instytucji ochrony tymczasowej. Odnosząc się do argumentacji wniesionego zażalenia, należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie akt sprawy, ponieważ dokonał analizy złożonych przez skarżącą dokumentów, jakim były informacje zawarte w złożonym formularzu o przyznanie prawa pomocy. Natomiast do złożonej skargi, jak też do wniesionego zażalenia nie załączono innych dokumentów. Tym samym trudno ocenić zarówno sytuację majątkową skarżącej, czy też dokonać analizy pod kątem wystąpienia przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej. Natomiast Sąd nie jest zobligowany do wykazywania okoliczności wstąpienia znacznej szkody, bądź trudnych do odwrócenia skutków za stronę skarżącą, która wnioskuje o zastosowanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Końcowo należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Nie ma przeszkód, by ubiegać się o wstrzymanie wykonania decyzji ponownie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.