II OZ 611/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1933/24 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1933/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w związku ze skargą X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2024r. nr [...], wezwał skarżącą Spółkę do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 900 złotych, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193). Zażaleniem X sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższe zarządzenie zarzucając mu naruszenie § 1 pkt 2 ww. rozporządzenia poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i błędne ustalenie, iż wpis od przedmiotowej skargi winien być wpisem stosunkowym, podczas gdy zgodnie z treścią § 2 pkt 1 rozporządzenia winien być wpisem stałym w kwocie 100 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl art. 231 p.p.s.a., wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach należny jest wpis stały. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określa ww. rozporządzenie. To charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej rzecz ujmując to, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie decydował o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić. Wpis stosunkowy powinien zostać pobrany od skargi na akt, który w sposób bezpośredni wiąże się z należnością pieniężną, natomiast wpis stały pobiera się wówczas, gdy decyzja nie nakłada na skarżącego obowiązku świadczenia określonej kwoty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezpośredni związek pomiędzy należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi wówczas, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguły określa wysokość) tę należność (por. np. postanowienie NSA z dnia 23 września 2008 r. o sygn. I FZ 239/08). W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, zgodnie z którym od skargi na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wydane w postępowaniu egzekucyjnym pobiera się wpis stosunkowy na podstawie art. 231 p.p.s.a. oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazuje się bowiem, że skarga na tego typu postanowienie jest sprawą, której przedmiotem jest należność pieniężna (por. postanowienia NSA: z 5 sierpnia 2021 r., II OZ 471/21; z 18 maja 2021 r., II OZ 283/21; z 16 października 2020 r., II OZ 838/20; z 21 marca 2019 r., II OZ 216/19; z 25 października 2018 r., II OZ 1055/18; z 20 września 2018 r., II OZ 761/18; z 19 stycznia 2018 r., II OZ 32/18). Skarga w niniejszej sprawie dotyczy jednak postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 maja 2024r. nr [...], którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 27 stycznia 2023 r. nr [...]nakładające na X sp. z o.o. z siedzibą w [...] grzywnę w celu przymuszenia i przekazano sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Jest to tzw. rozstrzygnięcie kasacyjne, które nie nakłada na skarżącą Spółkę obowiązku zapłacenia jakichkolwiek należności pieniężnych. Nie sposób tym samym zasadnie twierdzić, że strona dąży do zakwestionowania określonej przez organ kwoty pieniężnej - kontrola sprawowana przez sąd administracyjny ogranicza się bowiem w tym przypadku do zbadania przesłanek warunkujących wydanie przez organ odwoławczy postanowienia kasacyjnego. Wymaga podkreślenia, że takie rozstrzygnięcie nie może być traktowane na równi z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, określającym wysokość należności pieniężnej – w tym przypadku grzywny. Okoliczność, że postanowienie organu pierwszej instancji rozstrzygało sprawę co do istoty nie ma znaczenia, albowiem to rozstrzygnięcie organu odwoławczego podlega zaskarżeniu i to jego treść ma znaczenie dla ustalenia charakteru i wysokości wpisu sądowego. Uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia konstytuuje jedynie pośredni związek postanowienia odwoławczego z należnością pieniężną, uniemożliwiający uznanie takiej należności za "przedmiot zaskarżenia", o którym mowa w art. 231 p.p.s.a. Wobec tego w omawianej sytuacji należny od skargi wpis będzie miał charakter wpisu stałego. W sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wpis jest stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności i wynosi 100 zł stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.