II OZ 712/24

SENTENCJA Dnia 11 grudnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 172/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. w W. na postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia 4 grudnia 2023 r., nr 2070/2023 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 4 grudnia 2023 r. nr 2070/2023, i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy 18 października 2023 r., nr R/135/2023, wstrzymującego budowę wolnostojącego nośnika reklamowego – podświetlanej tablicy reklamowej, na działce ew. nr [...], przy ul. [...] w W. i informującego o możliwości złożenia wniosku o legalizację. Sąd wskazał na treść art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego i stwierdził, że podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie organu nie kończy sprawy i jej nie załatwia. Innymi słowy, wstrzymanie nie jest możliwe na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ wydanie takiego postanowienia uruchamia tryb postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Celem wstrzymania budowy jest w istocie rozważenie przez organ, jakie nakazy (zakazy) w odniesieniu do prowadzonej budowy powinny zostać wydane. Wydanie takiego postanowienia uruchamia tryb prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej, które to postępowanie kończy dopiero decyzja o legalizacji obiektu albo o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych byłoby przyzwoleniem na dalsze prowadzenie prac, mimo stwierdzonej samowoli budowlanej. Działanie takie stałoby w sprzeczności z regulacją Prawa budowlanego dotyczącą czasowego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych (por. postanowienia NSA: z 21 kwietnia 2022 r. II OZ 228/22; z 15 grudnia 2020 r., II OZ 1092/20; z 17 października 2018 r., II OZ 1007/18). Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca Spółka, powołując się na art. 61 § 3 p.p.s.a., art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego, art. 143 K.p.a., art. 48 i art. 48b Prawa budowlanego oraz art. 141 § 1 K.p.a., a także art. 145 § 1 pkt 8 w zw. z art. 126 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła, aby wskutek wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji doszło do powstania skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., których wystąpienie warunkuje udzielenie ochrony tymczasowej, a w zażaleniu nie zdołała podważyć prawidłowości stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie. W okolicznościach tej sprawy podnoszone argumenty, mające przemawiać za zasadnością wstrzymania wykonania postanowienia, nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącą Spółkę skutku. Prawidłowo Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęto zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, którym na podstawie art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego wstrzymano roboty budowlane prowadzone przy budowie wolnostojącego nośnika reklamowego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz poinformowano skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu. Wynika z tego, że zaskarżone postanowienie inicjuje postępowanie, które może zakończyć się legalizacją przedmiotowego obiektu lub nakazem jego rozbiórki. Tym samym na etapie wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych co do zasady nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem skarżąca może podjąć kroki zmierzające do legalizacji przedmiotowego obiektu. Zaskarżone postanowienie nie wywołuje skutku w postaci ustalenia opłaty legalizacyjnej bądź nakazu rozbiórki, ponieważ, jak wskazano, dopiero od działań skarżącej będzie zależało czy w odrębnej decyzji organ będzie mógł ewentualnie wydać stosowny nakaz bądź wydać decyzję o legalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że ryzyko trudnych do odwrócenia skutków musi wynikać bezpośrednio z wykonania aktu zaskarżonego do sądu i nie należy go wiązać z ewentualnymi postępowaniami, które mogą zostać uruchomione w przyszłości. Ma rację Sąd I instancji, że zaskarżone postanowienie nie ma charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię legalizacji budowy wykonanej w warunkach samowoli budowlanej. Skutkiem zaskarżonego postanowienia będzie przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania w tym zakresie. Wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych istotnie byłoby przyzwoleniem na dalsze prowadzenie prac, mimo stwierdzonej samowoli budowlanej. Działanie takie stałoby w oczywistej sprzeczności z regulacją Prawa budowlanego dotyczącą czasowego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych (por. postanowienia NSA: z 28 sierpnia 2024 r., II OZ 430/24; z 7 lipca 2024 r., II OZ 397/24; z 21 kwietnia 2022 r., II OZ 228/22). Oznacza to tym samym, że brak jest podstaw do zastosowania wnioskowanej ochrony tymczasowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie prawidłowo Sąd I instancji uznał, że nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.