II OSK 471/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 sierpnia 2021 r., nr 325/2021, znak: WAB-IV.6740.49.2020/2021.KM w sprawie ze skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 621/22 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 marca 2022 r., znak: WI-I.7840.25.8.2021.MA w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] dnia 6 sierpnia 2021 r., nr 325/2021, znak: WAB-IV.6740.49.2020/2021.KM. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 7 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 621/22 oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. na decyzję Wojewody [...] z 22 marca 2022 r., znak: WI-I.7840.25.8.2021.MA w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w T., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 sierpnia 2021 r., nr 325/2021, znak: WAB-IV.6740.49.2020/2021.KM z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie brak wstrzymania wykonania powyższych decyzji spowoduje, że przystąpienie do realizacji inwestycji będzie procesem tak rozległym, kosztownym i skomplikowanym, że nie będzie to już możliwe do odwrócenia. Skarżąca kasacyjnie podniosła także, że realizacja spornej inwestycji oddziałuje na prawa i słuszne interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich i mieszkańców lokali znajdujących się na tych nieruchomościach, co spowoduje, że szkoda wynikła z wykonania tej decyzji będzie znaczna i dotknie dużej grupy mieszkańców. Zwłaszcza, że inwestycja ta narusza liczne przepisy prawa, w zakresie nasłoneczniania i zacieniania jak i odległości od sąsiednich nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, a także innych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r., z. 4, poz. 77). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. W interesie strony leży zatem takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z 22 marca 2017 r., znak: WI-I.7840.25.8.2021.MA oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z 6 sierpnia 2021 r., nr 325/2021, znak: WAB-IV.6740.49.2020/2021.KM, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. K. pozwolenia na budowę obejmującego: budowę pięciokondygnacyjnego wolno stojącego podpiwniczonego wielorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem dla samochodów osobowych w poziomie piwnicy budynku wraz z instalacjami wewnętrznymi (wodociągowej, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, C.O. wentylacji mechanicznej, elektrycznej) i towarzyszącym zagospodarowaniem terenu, na terenie położonym w T. przy ul. S., działki nr [...], [...], [...] obręb [...], prowadzi do wniosku, że skarżąca kasacyjnie nie uprawdopodobniła w nim przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością udzielenia Spółdzielni Mieszkaniowej ochrony tymczasowej, a tym samym uznaniem, że osoba uprawniona do prowadzenia budowy na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to ona ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej i to na niej spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, a następnie skargi decyzja zostanie uchylona. Niewątpliwie nie można wykluczyć, że zmiany, które zostaną dokonane w obrębie nieruchomości inwestora będą oddziaływać na sferę uprawnień strony skarżącej kasacyjnie, czy też będą dla niej niepożądane. Jednak w ramach oceny wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania wskazanych we wniosku decyzji ocenie podlega to, czy we wniosku uprawdopodobniono, że ich wykonanie, jeszcze przed prawomocnym skontrolowaniem w aspekcie zgodności z prawem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącej, w których powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. W niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie takich okoliczności nie wykazała. Przedmiotowy wniosek, prócz samego żądania wstrzymania wykonania wskazanych w nim decyzji oraz lakonicznych i ogólnie wskazanych okoliczności nie zawiera żadnej argumentacji, która mogłaby wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podnoszona przez stronę skarżącą kasacyjnie okoliczność, że brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje znaczną szkodę i dotknie dużą grupę mieszkańców, gdyż inwestycja narusza liczne przepisy prawa, w zakresie nasłonecznienia i zacieniania jak i odległości od sąsiednich nieruchomości, nie może wywołać zamierzonego przez stronę skutku. Wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, które można odwrócić, zaś kwestia zacienienia i zachowania odpowiednich odległości od nieruchomości skarżącej jest jednym z zarzutów skargi kasacyjnej, który będzie przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny. A zatem wykonanie zaskarżonej decyzji nie wywoła po stronie skarżącej skutków trudnych do odwrócenia, ani nie wyrządzi jej znacznej szkody. Przeciwnie, wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z obrotu prawnego, odbywa się na ryzyko inwestora. Zatem w razie ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego przedmiotowej decyzji, to inwestor będzie zobowiązany do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.