II SA/Go 80/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE P.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty z [...] września 2022 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] o pow. 2,72 ha [...] położonej w obrębie [...], stanowiącej własność P. i A.D. Następnie pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2023 r. P.D. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołując się na znaczne szkody dla zdrowia i życia przebywających na terenie działki koni, a także pracujących na terenie działki oraz w pobliskich gospodarstwach ludzi. Wskazał, że w dniu 28 lutego 2023 r. otrzymał zawiadomienie o zmianie statusu działki numer [...] z gruntów ornych na grunty rolne zabudowane. Wyjaśnił, że w celu pozyskania dotacji ramach programu "Restrukturyzacja małych gospodarstw" na obszarze 0,5 ha ww. działki dokonał nasadzeń drzew ozdobnych. Nadto skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja narusza jego prawo do wolności zawodowej i prowadzi do utraty źródła utrzymania oraz szkód w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Pismem z dnia [...] maja 2023 r. [...], stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, Wojewoda oświadczył, że nie wydał postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie, jednakże nie z powodu argumentacji w nim przedstawionej. Wskazać trzeba, że w toku rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie można było pominąć regulacji przepisu art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 344), powoływanej dalej, jako "u.g.n.’". Stanowi on, iż jeżeli w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, zostanie wniesiona skarga do sądu administracyjnego, organ który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie postanowieniem, na które nie przysługuje zażalenie. Z przepisu tego wynika bezwzględnie obowiązująca norma prawna, na mocy której wniesienie skargi do sądu administracyjnego powoduje skutek w postaci udzielenia ochrony tymczasowej w stosunku do obowiązku nałożonego w decyzji. Innymi słowy, wolą ustawodawcy było rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w wypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n., niezależnie od podmiotów uczestniczących w postępowaniu administracyjnym ani też spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – "p.p.s.a.". W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. należy traktować jako uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego sama treść decyzji, w powiązaniu z art. 9 u.g.n., stanowi podstawę do udzielenia ochrony tymczasowej w kategoriach spraw określonych w tym przepisie. Sąd podziela wobec tego pogląd, zgodnie z którym w sytuacji gdy organ nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku o wstrzymanie wykonania, czy też jej braku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny (postanowienia NSA z dnia: 20 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3024/15; 14 listopada 2013 r. sygn. akt I OZ 1041/13; 14 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1193/15, opubl.: https://cbois.nsa.gov.pl). Za przyjęciem tego poglądu przemawia ponadto konstytucyjna zasada zaufania do organów państwa oraz podejmowanych przez nie rozstrzygnięć. Skoro bowiem w art. 9 u.g.n. zostało wyraźnie przesądzone wstrzymanie wykonania decyzji na wypadek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to niezrozumiałe byłoby pozbawienie sądu udzielenia tej ochrony na wyraźny wniosek strony, która także nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji braku realizacji przepisów prawa przez organ administracji publicznej. Naprawianie tego błędu na drodze administracyjnej kłóciłoby się natomiast z zasadą ekonomiki postępowania (vide: postanowienia NSA z 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 650/16; z 28 czerwca 2018, sygn. akt I OZ 601/18, opubl.: https://cbois.nsa.gov.pl). W wypadku zatem niewydania przez organ deklaratoryjnego w swojej treści postanowienia, o którym stanowi wskazany art. 9 in fine, kompetencja w tym zakresie przysługuje sądowi rozpoznającemu daną sprawę. Jednocześnie z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jasno wynika, iż wstrzymanie wykonania decyzji w niniejszej sprawie przez sąd mogło nastąpić jedynie w wyniku złożenia wniosku przez stronę skarżącą, zgodnie z obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą skargowości. Jednocześnie Sąd pragnie podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania organ jest zobowiązany do wstrzymania z urzędu jej wykonania, co w niniejszej sprawie w zastępstwie organu postanowił Sąd. Powyższe wynika z normy prawnej art. 9 u.g.n. i powinno następować automatycznie. Powyższe nie stanowi o tym, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie niezwłocznego zajęcia tej samej nieruchomości winien być uwzględniony (skarga strony na rozstrzygnięcie w tym przedmiocie prowadzona jest pod sygn. akt II SA/Go 81/23). W takim przypadku decyduje uzasadnienie wniosku i spełnienie przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze, że organ nie wykonał zobowiązania zawartego w art. 9 u.g.n., Sąd uwzględnił wniosek strony skarżącej i na podstawie art. 61 § 3, orzekł jak w sentencji.