I SA/Ke 366/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak po rozpoznaniu 12 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. N. i B."..." Sp. z o.o. w Ł. na czynność Zarządu Powiatu S., polegającą na braku przekazania różnicy kwoty dotacji oświatowej postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE C. N. i B."..." Sp. z o.o. w Ł. (Spółka) wniosła skargę na czynność Zarządu Powiatu S. polegającą na braku przekazania różnicy pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno- wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji dla słuchaczy Szkoły Policealnej (...) w S-K, Liceum Ogólnokształcącego (...) w S-K oraz Szkoły Policealnej (...) w S.K. Zarzuciła naruszenie art. 43 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 1 i 2 u.f.z.o. poprzez brak przekazania różnicy pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, podczas gdy ustawa wyraźnie nakłada na organ obowiązek wyrównania kwoty przyznanej dotacji oświatowej po aktualizacji stawek dotacji. Spółka wniosła o stwierdzenie bezskuteczności braku przekazania różnicy pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Zdaniem organu sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, ponieważ zaskarżona czynność polegająca na wypłacie kwoty dotacji w zaniżonej wysokości ma charakter rachunkowo - księgowy, a nie władczy i nie da się jej przyporządkować do żadnej z kategorii aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to jedynie czynność techniczna polegająca na przelaniu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę. Ponadto zaskarżonej czynności nie można zakwalifikować do żadnej z wymienionych w art. 47 u.f.z.o. czynności, bowiem jest ona czynnością z art. 34 ust. 1 u.f.z.o. z którego wynika, że dotacje są przekazywane na rachunek bankowy szkoły, w sposób i w terminach określonych w tym przepisie. Czynność wypłaty dotacji polegająca na przekazaniu dotacji na rachunek bankowy ma charakter jedynie techniczny, polega na zadysponowaniu środkami pieniężnymi z rachunku organu na rachunek szkoły. Taka czynność nie da się przyporządkować do żadnej z kategorii aktów lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. W szczególności, czynność taka nie kwalifikuje się jako czynność przewidziana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ jako czynność jedynie wykonawcza w stosunku do innych aktów lub czynności organu, a nie w stosunku do normy prawnej kreującej konkretny stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek sama w sobie nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nadto podniósł, że w art. 47 u.f.z.o. ustawodawca określa, jakie czynności organu dotującego stanowią czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41 a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41 a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jednakże zaskarżona czynność polegająca na wypłacie określonej kwoty dotacji jest czynnością, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Przepis art. 34 ust. 1 u.f.z.o. nie został wymieniony w art. 47 tej ustawy. Tym samym nie powinno budzić wątpliwości, że czynność polegająca na samej wypłacie środków pieniężnych z tytułu dotacji nie należy do kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie WSA z 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Rz 454/19 oraz postanowienie NSA z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK453/19, CBOSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2019.2325 ze zm.) dalej "ustawa p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia, rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność Zarządu Powiatu S., polegająca na braku przekazania różnicy kwoty dotacji oświatowej. Sąd stwierdza, że czynność ta ma charakter jedynie rachunkowo-księgowy, a nie władczy, a co za tym idzie nie da się jej przyporządkować do żadnej z kategorii aktów lub czynności o jakich mowa w art. 3 ustawy p.p.s.a. W szczególności, czynność taka nie kwalifikuje się jako czynność przewidziana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie powyższego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akty i czynności mają charakter władczy, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Zatem w rozpoznawanej sprawie skarżąca zakwestionowała czynność polegającą na braku przekazania różnicy kwoty dotacji oświatowej, tj. czynność, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Z zawartej w tym przepisie dyspozycji wynika, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Jednakże sama czynność braku wypłaty różnicy kwoty dotacji oświatowej z całą pewnością nie należy do grupy rozstrzygnięć, wydawanych w postępowaniu administracyjnym czy podatkowym (art. 3 § 1 pkt 1-3, art. 3 § 2a p.p.s.a.). Czynność ta nie jest bowiem aktem władczym i jednostronnym organu, rozstrzygającym o publicznym uprawnieniu jednostki; nie stanowi pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 1 pkt 4a p.p.s.a.); nie jest także aktem organu jednostki samorządu terytorialnego ani aktem nadzoru nad taką jednostką (art. 3 § 1 pkt 5, 6 i 7 p.p.s.a.). Nie można również uznać, że skarga dotyczy bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 3 § 1 pkt 8-9 p.p.s.a.). Skarga na taką czynność możliwa byłaby wyłącznie wówczas, gdyby stanowiła ona inne niż określone w art. 3 § 1 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), względnie gdyby ustawa szczególna przewidywała jej sądową kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Należy jednocześnie zauważyć, że według art. 47 u.f.z.o. czynnościami organu dotującego stanowiącymi czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc należącymi do zakresu kognicji sądów administracyjnych, są czynności podejmowane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a u.f.z.o. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., stanowią te, które: po pierwsze, w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzjami ani postanowieniami; po drugie, mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; po trzecie, podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; po czwarte, są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się – między innymi – jednostronnością działania; po piąte, są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (por.: B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18-19). Co istotne, akty lub czynności, w stosunku do których właściwość sądów administracyjnych formułuje art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podejmowane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia. W konsekwencji odpowiadają one raczej formule wykonywania prawa niźli jego stosowania, a zatem urzeczywistniają dyspozycję normy prawnej kreującej już konkretny (tj. istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por.: Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350-351). Wśród przepisów wskazanych przez art. 47 u.f.z.o. jako te, na podstawie których podejmowane są przez organ dotujący czynności z zakresu administracji publicznej, niewymieniony został art. 34 ust. 1 u.f.z.o., w którym mowa jest o czynności polegającej na wypłacie określonej kwoty dotacji. Taki stan rzeczy prowadzi do konkluzji, że na mocy jednoznacznego zabiegu legislacyjnego zaskarżona przez stronę skarżącą czynność nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej (por.: postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2019 r. o sygn. akt I GSK 453/19 wraz z poprzedzającym je postanowieniem WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r. o sygn. akt I SA/Sz 622/18, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. o sygn. akt I GSK 2128/19 wraz z poprzedzającym je postanowieniem WSA w Gdańsku z dnia 13 sierpnia 2019 r. o sygn. akt I SA/Gd 1232/19, postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 6 lipca 2020 r. o sygn. akt I SA/Ol 376/20, CBOSA). Zatem jeszcze raz podkreślenia wymaga, że stanowiąca przedmiot skargi czynność ma jedynie charakter rachunkowo-księgowy (por.: postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2014 r. o sygn. akt II GSK 304/14, CBOSA) i nie jest podejmowana w celu władczego ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, lecz stanowi jedynie jej techniczną wypłatę w drodze przelewu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę. Jako taka została ona nieprawidłowo zaskarżona do sądu administracyjnego, gdyż właściwą drogą dochodzenia roszczenia związanego z wypłatą dotacji, będącego w istocie roszczeniem o zapłatę, jest droga postępowania cywilnego wszczynanego przed sądem powszechnym (por.: postanowienie WSA z dnia 30 stycznia 2019 r. o sygn. akt I SA/Bk 2/19, CBOSA). Mając powyższe na uwadze, skarga, jako wniesiona w sprawie nienależącej do właściwości sądu administracyjnego, została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.