III SA/Wr 328/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Aneta Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. M. na czynność Burmistrza Miasta Kłodzko w przedmiocie braku wypłaty dotacji oświatowej za lipiec 2021 r. postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. UZASADNIENIE Pismem z 30 sierpnia 2023 r. O. M. (dalej: skarżący), jako jak wskazał organ prowadzący Niepubliczne Przedszkole "A." z siedzibą w K., wniósł skargę na czynności Burmistrza Miasta K. (dalej: organ) w zakresie braku wypłaty na rachunek bankowy wyżej wskazanego niepublicznego przedszkola należnej dotacji za miesiąc lipiec 2021 r. w pełnej wysokości. Skarżący podkreślił, że w lipcu 2021 r. do "A." uczęszczało 102 dzieci, podczas gdy Burmistrz Miasta K. wypłacił na konto przedszkola w dniu 28 lipca 2021 r. dotację za 101 dzieci, co zdaniem skarżącego uczynił bezprawnie. Skarżący wyjaśnił nadto, że wiedzę na temat wysokości pomniejszonej dotacji powziął 31 lipca 2023 r. w trakcie czynności polegającej na zaznajomieniu podejrzanego z materiałem dowodowym postępowania przygotowawczego. Z ostrożności jednak wniósł o zastosowanie art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1, 2 i 5 p.p.s.a., ewentualnie o jej oddalenie. Zwrócił uwagę na brak właściwości sądów administracji w sprawach dotyczących braku wypłaty dotacji. Wskazał także, że z dniem 9 lipca 2023 r. nastąpił zmiana organu prowadzącego placówkę oświatową, a tym samym skarżący nie jest już uprawniony do inicjowania postępowań związanych z prowadzeniem spraw przedszkola. Organ argumentował również, że o dokonaniu zaskarżonej czynności skarżący dowiedział się co najmniej w dniu 29 lipca 2022 r. po zaksięgowaniu przelewu z Urzędu Miasta K., a tym samym skarga wniesiona została po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy zobowiązany jest do zbadania, czy w sprawie skarga jest dopuszczalna z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Jeżeli wynik tej oceny okaże się negatywny, to Sąd zobligowany jest skargę odrzucić i nie bada zasadności podniesionych w niej zarzutów. W sprawie Sąd uznał, że skarga podlega kognicji sądu administracyjnego. Wskazać należy, że w art. 47 u.f.z.o. wymieniono podlegające kontroli sądu administracyjnego czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez organ, czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Z treści powołanego przepisu nie wynika jakiekolwiek ograniczenie co do kategorii czynności, które podlegają tej regulacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 1713/20, publ. ONSA i WSA 2021/5/79). Należy mieć na względzie, że przepis posługuje się sformułowaniem "czynności podejmowane (...) w celu ustalenia wysokości i przekazania dotacji" i pod tym pojęciem należy rozumieć przede wszystkim obliczenie kwoty dotacji i zlecenie jej przelewu. Należy założyć – jak trafnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym orzeczeniu – że ustalenie wysokości dotacji i zlecenie przelewu środków poprzedzone są przez sekwencję operacji myślowych, obliczeń rachunkowych, które jednak pozostają z istoty rzeczy sferą niedostępną dla beneficjenta. Finalizacja i zarazem uzewnętrznienie tych działań odbywa się dopiero z chwilą zlecenia przelewu i pojawienia się środków na rachunku uprawnionego. W ten sposób wykonywany jest przez administrację przewidziany przepisem ustawy obowiązek udzielenia beneficjentowi środków. Sens przewidzianej w art. 47 u.f.z.o. sądowej kontroli sprowadza się przecież do weryfikacji zgodności z prawem realizowania tego obowiązku przez administrację, a zatem tego, czy i jaka kwota dotacji i komu została udzielona. Podkreślić należy, że powyższe stanowisko wydaje się być ugruntowane, a co najmniej dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2023 r., sygn. akt I GZ 303/22; z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt I GSK 999/23 – te i pozostałe cytowane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W związku z powyższym nie można mieć zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona czynność przekazania dotacji w pomniejszej wysokości (w stanie faktycznym wynikającym z tej sprawy) stanowi jednak czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 47 u.f.z.o. i art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako taka poddana jest kognicji sądów administracyjnych. Podkreślenia wymaga bowiem, że w rozpoznawanej sprawie nie może bowiem znaleźć zastosowania stanowisko wyrażone w postanowieniu tut. Sądu z 11 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 624/22. Stany faktyczne rozpoznawanych spraw są bowiem odmienne. W sprawie o sygn. akt III SA/Wr 624/22 brak wypłaty dotacji oświatowej za maj 2022 r. był następstwem czynności Burmistrza wynikających z treści art. 89 ust. 1 z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2020 r., poz. 1427) i dlatego też nie został zakwalifikowany jako "działanie organu polegające na ustaleniu dotacji oświatowej", o której mowa w art. 47 u.f.z.o. Natomiast w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, gdyż – jak już Sąd wcześniej wywiódł - mamy do czynienia z czynnością określoną w art. 47 u.f.z.o. zmierzającą wprost do "ustalenia i przekazania" dotacji w mniejszej wysokości, z uwagi na brak podstaw do ubiegania się i otrzymania dotacji dla 102 dzieci, skoro 1 z nich (zdaniem organu) faktycznie uczęszczało do innego przedszkola, niż to dotowane. Ponadto niezależnie od powyższego, Sąd wskazuje, że skarga wniesiona została przez podmiot nie mający legitymacji do inicjowania postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie zaskarżonej czynności organu. W pierwszej kolejności należy zwróci uwagę, że w myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto skargę może wnieść również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. II. Lex/el 2021). Nie ulega wątpliwości, że przedszkola nie posiadają osobowości prawnej, a za ich działalność odpowiada organ prowadzący w myśl art. 10 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm.). Oznacza to, że to organ prowadzący odpowiada za ich zobowiązania, a także realizuje uprawnienia związane z prowadzeniem placówki oświatowej. Mając natomiast na względzie, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.f.z.o. to niepubliczne przedszkole a nie jego organ prowadzący otrzymuje dotacje, które na podstawie art. 35 u.f.z.o. są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego i mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie jej wydatków bieżących, natomiast stosownie do art. 34 ust. 1 u.f.z.o. są one przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, to przedszkole uprawnione jest do inicjowania postępowań w sprawach dotyczących dotacji, ale skoro nie posiada osobowości prawnej, winien to uczynić organ prowadzący. Sąd nie ma przy tym wątpliwości, że realizacja uprawnień przysługujących placówce oświatowej może być dokonywana jedynie przez organ prowadzący aktualny na dzień wniesienia skargi inicjującej konkretne postępowania, zważywszy, że przekazanie placówki oświatowej do dalszego prowadzenia, co prowadzi do transferu uprawnień oraz obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej placówki, ma charakter publicznoprawny i nie jest determinowany jakimikolwiek ustaleniami stron zawartymi przykładowo w umowie cywilnoprawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 427/18). W sprawie skarżący pełnił funkcję organu prowadzącego do dnia 8 lipca 2023 r., a tym samym wnosząc skargę z dnia 30 sierpnia 2023 r. nie był legitymowany do inicjowania postępowania zmierzającego do oceny czynności organu dotującego, niezależnie od okresu, którego skarga ta dotyczy. Nie posiadał więc interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 29 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 331/23). Wobec tego, zbędne było analizowanie podnoszonych przez strony okoliczności związanych z terminowością wniesionej skargi, skoro już sam brak legitymacji do zaskarżenia czynności organu czyni skargę niedopuszczalną. Z tej przyczyny Sąd zobowiązany był odrzucić wniesioną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu - punkt II postanowienia - Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego