III SA/Wa 2122/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Konrad Aromiński po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej orzekającej o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r. postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE A.R. (dalej: "Skarżący", "Strona") wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS") z dnia [...] maja 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej orzekającej o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r. W decyzji zamieszczono nieprawidłowe pouczenie o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 30 maja 2022 r. Pismem z dnia 28 czerwca 2022 r. (nadanym w dniu 29 czerwca 2022 r. - data stempla pocztowego) Strona wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem DIAS. Pismem z dnia 2 sierpnia 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi Strony w dniu 16 sierpnia 2022 r.) DIAS, w związku z błędnym pouczeniem zawartym w decyzji z dnia 25 maja 2022 r., zwrócił się do pełnomocnika Strony z zapytaniem, czy wolą Strony jest, by żądanie zawarte w piśmie z dnia 28 czerwca 2022 r. zostało potraktowane jako odwołanie od decyzji. DIAS poinformował, że w przypadku braku odpowiedzi w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego zapytania, wniesione pismo z dnia 28 czerwca 2022 r. zostanie przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na powyższe wezwanie nie udzielono odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Skarżący nie wyczerpał w niniejszej sprawie właściwego toku instancji przed organami podatkowymi. Na decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej przysługuje bowiem odwołanie, na podstawie art. 223 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p."). Strona powinna była wnieść środek odwoławczy w postaci odwołania, w terminie 14 dni skierowany do DIAS. Należy wskazać, że organ nieprawidłowo pouczył Stronę o możliwości wniesienia skargi na powyższą decyzję. Niemniej jednak pismem z dnia 2 sierpnia 2022 r. DIAS poinformowała Stronę o błędnym pouczeniu zawartym w decyzji i wystosował zapytanie czy wolą Strony jest potraktowanie zarzutów zawartych w piśmie z dnia 28 czerwca 2022 r. jako odwołania od decyzji czy też jako skargi. Na powyższe zapytanie nie udzielono odpowiedzi. Sąd, mając powyższe na względzie, ocenił, że pismo z dnia 28 czerwca 2022 r. nie mogło być dopuszczone do rozpoznania jako skarga. Dotyczyło bowiem decyzji DIAS, od której Skarżącemu przysługiwało prawo do wniesienia odwołania do tego samego organu. Należy zwrócić uwagę na skutki prawne nieprawidłowego pouczenia organu zawartego w decyzji z dnia [...] maja 2022 r. o trybie i sposobie zaskarżenia przedmiotowej decyzji (prawie wniesienia skargi do WSA w Warszawie, zamiast prawidłowego pouczenia o możliwości wniesienia odwołania). W świetle art. 214 O.p. nie może szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia. Wspomniany art. 214 O.p. należy rozumieć w zależności od rodzaju nieprawidłowości pouczenia sformułowanego w decyzji. Jeśli np. pouczenie wskazuje jako termin do wniesienia odwołania termin dłuższy, niż przewidziany w ustawie (np. 60 dni), zaś strona zastosuje się do tego wskazanego terminu i złoży odwołanie w pięćdziesiątym dziewiątym dniu, to nie ma potrzeby występowania z wnioskiem o przywrócenie terminu. Art. 214 O.p. musi bowiem mieć jakąś rzeczywistą treść normatywną i nie można go rozumieć jako tylko zalecenia "przychylnego" potraktowania strony, która zastosowała się do wadliwego pouczenia. Jeśli jednak wadliwość pouczenia polega na wskazaniu jako adresata odwołania organu funkcjonalnie lub miejscowo niewłaściwego, albo (jak w niniejszej sprawie) na wskazaniu możliwości wniesienia skargi do sądu bez wyczerpania środków zaskarżenia, tj. bezpośrednio na decyzję organu pierwszej instancji, to trudno przyjąć, że takie wadliwe pouczenie kreuje in concreto prawo do wniesienia skargi z pominięciem ustrojowego założenia co do powstania kognicji sądu dopiero po wyczerpaniu tych środków. Zasadą ustrojową jest nadal możliwość wniesienia skargi dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a jedynie wyjątkiem od tej zasady możliwość wniesienia skargi na decyzję już pierwszoinstancyjną. Nie budzi wątpliwości, że błędne pouczenie przez DIAS w decyzji z dnia 25 maja 2022 r. o możliwości wniesienia skargi do sądu nie tworzy dla strony postępowania uprawnienia, które faktycznie na danym etapie postępowania nie przysługiwało. Sąd był więc zobowiązany, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzec, jak w sentencji postanowienia.