I SA/Rz 587/20
Administrative courts2020-11-12
Case number
I SA/Rz 587/20
Court
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Judgment date
2020-11-12
Type
Wyrok WSA w Rzeszowie
Judges
Grzegorz PanekJacek Boratyn
Ruling
oddalono skargę
Judgment text
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi L.D. na uchwałę Zarządu Województwa z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Wzrost konkurencyjności firmy poprzez utworzenie nowej usługi oraz wprowadzenie innowacyjnego środka trwałego do przedsiębiorstwa" oddala skargę.
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi jest uchwała nr [...] Zarządu Województwa (dalej: IZ RPO WP/ instytucja zarządzająca/organ) z dnia [...] sierpnia 2020r. w sprawie rozpatrzenia protestu L. D. (dalej: wnioskodawca/skarżący) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwa Firma Usługowo-Produkcyjno-Handlowa "A" od negatywnej oceny formalnej wniosku pn. "Wzrost konkurencyjności firmy poprzez utworzenie nowej usługi oraz wprowadzenie innowacyjnego środka trwałego do przedsiębiorstwa", nr [...], złożonego w ramach naboru nr RPPK.01.04.01-IZ-00-18-007/19 dla Osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działania 1.4 "Wsparcie MŚP", poddziałania 1 4.1 "Dotacje bezpośrednie, typ projektu "Rozwój MŚP" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020.
Skarżona uchwała zapadła w następujących okolicznościach sprawy:
W dniu [...] stycznia 2020 r. wnioskodawca złożył do IZ RPO WP wniosek o dofinansowanie w/w projektu. Projekt został zarejestrowany pod nr [...]. Celem projektu zgodnie z punktem B.1 wniosku o dofinansowanie, jest wprowadzenie nowej usługi ścinki drzew zagrażających bezpieczeństwu pożarowemu oraz w terenach trudno dostępnych, podmokłych i powierzchniach trudnych, przy drogach publicznych, terenach zalesionych graniczących z nieruchomościami. Wprowadzenie nowej usługi wynika z zapotrzebowania zgłaszanego przez dotychczasowych klientów ze względu na brak firm świadczących tego typu usługę. Zakup specjalistycznej, innowacyjnej maszyny leśnej typu harwester, zdaniem wnioskodawcy, umożliwi ścinkę drzew z miejsc trudnych co pozwoli na realizację zleceń oraz przetargów w trudnych terenach.
Planowana data rozpoczęcia realizacji projektu według założonego harmonogramu (punkt C 1 wniosku o dofinansowanie) to [....] sierpnia 2020 r., zaś planowana data zakończenia to [...] grudnia 2020 r. Wartość ogółem projektu według zapisów wniosku (punkt A.5.) wynosi 2 290 185,72 zł, w tym wydatki kwalifikowalne to 1 861 939,61 zł, zaś dofinansowanie z UE 1 303 357,72 zł.
W wyniku oceny formalnej wniosek został oceniony negatywnie pod względem formalnym, gdyż zdaniem IZ nie spełnił kryteriów formalnych standardowych: Kwalifikowalność wydatków oraz Kwalifikowalność zakresu rzeczowego projektu, o czym poinformowano wnioskodawcę pismem z dnia [... maja 2020 r..
Od oceny negatywnej wnioskodawca złożył w dniu [...] czerwca 2020 r. protest, w którym zakwestionował prawidłowość oceny wniosku dokonanej pod kątem spełniania w/w kryteriów.
Przed rozstrzygnięciem protestu organ wskazał, że postępowanie konkursowe prowadzone jest przede wszystkim w oparciu o:
• "Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 (SZOOP)" przyjęty Uchwałą Zarządu Województwa nr 69/1802/19 z dnia 27 sierpnia 2019 r w sprawie zmiany uchwały nr 76/1709/15 Zarządu Województwa z dnia 14 lipca 2015 r. (dalej: Uszczegółowienie, SZOOP),
• "Regulamin konkursu w ramach osi priorytetowej l Konkurencyjna 1 innowacyjna gospodarka., działania 14 Wsparcie MŚPJ poddziałania 1.4 1 "Dotacje bezpośrednie", typu projektu "Rozwój MSP’' Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020’’ przyjęty Uchwałą Zarządu Województwa nr 73/1396/19 z dnia 10 września 2019 r w sprawie przyjęcia Regulaminu konkursu zamkniętego dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach l Osi priorytetowej Działanie 1.4 Wsparcie MŚP, poddziałania 1.4 1 "Dotacje bezpośrednie", typu projektu "Rozwój MŚP" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020- Numer RPPK.01.04.01-IZ.00-13-007/19 (dalej: Regulamin konkursu).
Zgodnie z § 16 lit. A pn. Zasady ogólne ust. 1 Regulaminu konkursu, ocena wniosków dokonywana jest w oparciu kryteria wyboru projektów, stanowiących załącznik nr 6 do Regulaminu konkursu oraz załącznik nr 3a do Uszczegółowienia.
Dalej organ wskazał, że badanie pod kątem spełniania kryterium formalnego dopuszczającego standardowego pn. Kwalifikowalność zakresu rzeczowego projektu polega na weryfikacji, czy:
- zakres rzeczowy projektu jest zgodny z celem działania i typem projektu wymienionymi w SZOOP obowiązującym na dzień ogłoszenia naboru wniosków;
- zakres rzeczowy projektu jest zgodny z szczegółowymi zasadami określonymi w regulaminie konkursu;
- zakres rzeczowy projektu jest zgodny z wytycznymi wydanymi przez ministra właściwego ds rozwoju regionalnego;
- projekt jest realizowany na terenie województwa podkarpackiego;
- uzupełnienia projektu zostały dokonane prawidłowo;
- wnioskodawca nie złożył w ramach konkursu więcej wniosków niż określono w regulaminie konkursu
Z kolei w ramach analizy kryterium formalnego standardowego pn. Kwalifikowalność wydatków dokonywana jest wstępna weryfikacja wydatków zgłoszonych do dofinansowania przez Wnioskodawcę, tj. czy wydatki wskazane we wniosku wpisują się w katalog wydatków kwalifikowanych zgodnie z wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności w okresie programowania 2014-2020, załącznikiem nr 7 do SZOOP RPO WP 2014- 2020 obowiązującego na dzień ogłoszenia naboru wniosków - Katalogi wydatków kwalifikowanych i niekwalifikowalnych w ramach poszczególnych osi priorytetowych, działań i poddziałań -zakres EFRR, regulaminem naboru, a także rozporządzeniami dotyczącymi pomocy publicznej (pomocy de minimis).
Zgodnie z w/w aktami, jak wskazał organ, kwalifikowalne są wydatki mające charakter inwestycyjny poniesione na m. in. nabycie nowych środków trwałych na stałe zainstalowanych w projekcie i ściśle związanych z realizacją projektu pod warunkiem, że środki te będą włączone w rejestr środków trwałych beneficjenta oraz wydatki te będą traktowane jako wydatek inwestycyjny zgodnie z zasadami rachunkowości, o ile środek trwały nie jest:
- budynkiem i lokalem spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielczym prawem do lokalu niemieszkalnego (nr 1 według Klasyfikacji Środków Trwałych - KŚT),
- środkiem transportu (nr 7 według KŚT),
- maszyną do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (nr 58 według KŚT),
- maszyną, urządzeniem i narzędziem rolniczym i gospodarki leśnej (nr 59 według KŚT),
- wyposażeniem, aparatem i sprzętem medycznym (nr 802 według KŚT),
- wyposażeniem technicznym dla prac biurowych (nr 803 według KŚT),
- narzędziem, przyrządem, ruchomością i wyposażeniem pozostałym (nr 809 według KŚT).
Zaznaczył organ, że obowiązującą Klasyfikację Środków Trwałych wprowadzono Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz U z 2016r. poz. 18641).
Organ zauważył, że we wniosku wnioskodawca nie wskazał symbolu KŚT dla planowanej do zakupu maszyny do ścinki drzew typu Harwester. Stąd organ uwzględniając całość zapisów zawartych przez wnioskodawcę w dokumentacji aplikacyjnej przyporządkował dla w/w maszyny odpowiedni symbol KŚT. Organ mianowicie uznał, że ujęte we wniosku wydatki dotyczące zakupu w/w maszyny kwalifikują się do grupy 5 KŚT pn. Maszyny, urządzenia i aparaty specjalistyczne, podgrupy 59 KŚT pn. Maszyny urządzenia i narzędzia rolnicze i gospodarki leśnej, rodzaj 599 KŚT pn. Pozostałe maszyny, urządzenia i narzędzia rolnicze i dla gospodarki leśnej
Organ nie podzielił stanowiska wnioskodawcy wyrażonego w proteście, że organ dokonał błędnej kwalifikacji maszyny typu Harwester Ponsse Ergo 8w do rodzaju 599 KŚT. Nie zgodził się z protestującym, że opis technologiczny, faktyczny i logiczny a także budowa i zasada działania maszyny znajduje odzwierciedlenie w symbolu KŚT - podrodzaju 540 KŚT to jest Maszyny, urządzenia i aparaty do ścinki drzew oraz obróbki drewna". Podtrzymując swoją pierwotną ocenę organ podkreślił, że Wnioskodawca w dokumentacji aplikacyjnej wielokrotnie wskazywał, iż planowana do nabycia w ramach realizacji projektu maszyna będzie wykorzystywana w ramach jego dotychczasowej działalności, która zgodnie z PKD Wnioskodawcy wskazanym w punkcie A 9 wniosku o dofinansowanie jest działalnością usługową związaną z leśnictwem. Z kolei w punkcie A 7 wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca jako rodzaj działalności gospodarczej, której dotyczy przedmiot projektu wskazał rolnictwo i leśnictwo. Ponadto analizując parametry techniczne jak i wyposażenie planowanej do nabycia maszyny Harwester Ponsse Ergo 8w organ skonstatował, że nie sposób dojść do wniosku, że wspomniana wyżej maszyna nie jest dedykowana do prac leśnych. Harwester inaczej kombajn zrębowy, zgodnie z definicją, jest to wieloczynnościowa maszyna leśna ścinkowo-okrzesująco- przerzynającą wykorzystywana przy zrębie. Kombajn zrębowy jest najczęściej maszyną samobieżną wyposażoną w głowicę ścinkową, której elementem roboczym są noże lub piła. Głowica zwykle zamontowana jest na przegubowym wysięgniku sterowanym hydraulicznie. Maszyna ta przeznaczona jest do pozyskiwania drewna w systemie sortymentalnym. Na zrębie zostają takie elementy jak wałki, wyrzynki, kłody czy też dłużyce. Kombajny zrębowe nadają się do drzewostanów, w których drzewa wytwarzają pień w kształcie strzały ( vide: Jan Skarżyński, Jacek Brzózko. Harwester) do pozyskiwania diewna stosowane w polskich lasach, Cz. 1. Charakterystyka ogólna - nośniki Technika Rolnicza - Ogrodnicza - Leśna" 6.2010).
Zdaniem organu Wnioskodawca w dokumentacji aplikacyjnej wskazuje, że planowana do zakupu maszyna, tj. Harwester Ponsse Ergo 8w będzie związana z bieżącą działalnością Wnioskodawcy i będzie ona używana do prac związanych z leśnictwem. Wskazują na to zapisy:
- w pkt. B.1 wniosku o dofinansowanie pn. Cel i krótki opis projektu: "Wprowadzenie nowej usługi ścinki drzew zagrażających bezpieczeństwu pożarowemu oraz terenach trudno dostępnych, podmokłych i powierzchniach trudnych, przy drogach publicznych, terenach zalesionych graniczących z nieruchomościami Wprowadzenie nowej usługi wynika z zapotrzebowania zgłaszanego przez dotychczasowych klientów ze względu na brak firm świadczących tego typu usługę. Zakup specjalistycznej, innowacyjnej maszyny leśnej typu harwester umożliwi ścinkę drzew z miejsc trudnych co pozwoli na realizację zleceń oraz przetargów w trudnych terenach. "
- w pkt B.2 wniosku o dofinansowanie pn. Opis zakresu rzeczowego projektu: "Przedmiotem planowanych działań jest zakup specjalistycznej maszyny leśnej typu harwester. Jest to maszyna dedykowana do pracy w trudnych lub umiarkowanych warunkach leśnych. Dostarczona maszyna po zakupie jest kompletna, posiadająca niezbędne wyposażenie, poprzez co można natychmiast rozpocząć realizacje zleceń. Po dostawie maszyny przez wybranego oferenta można natychmiast przystąpić do realizacji zleceń po wcześniejszym przeszkoleniu operatora maszyny, planowanego do zatrudnienia w ramach realizacji projektu."
- w punkt C.3 wniosku o dofinansowanie pn. Wskaźniki rezultatu projektu: "W ramach realizacji projektu utworzona zostanie nowa usługa ścinki drewna na terenach trudnych. W wyniku wdrożenia nowej usługi do przedsiębiorstwa planowane jest utworzenie jednego nowego miejsca pracy na stanowisko: operator specjalistycznej maszyny leśnej typu harwester. Usługa ta znacząco wpłynie na podniesienie poziomu konkurencji firmy w regionie."
W świetle tych zapisów organ stwierdził, ze planowana do zakupu w ramach realizacji projektu maszyna Harwester jest specjalistyczną maszyną leśną do wycinki drzew na terenie trudnodostępnym i będzie używana do zadań związanych z prowadzeniem gospodarki leśnej wobec czego należy ją zaliczyć do rodzaju 599 wg KŚT. Zgodnie z zapisami Załącznika nr 7 do SZOOP nabycie środków trwałych z podgrupy 59 wg. Klasyfikacji Środków Trwałych jest wydatkiem niekwalifikowanym. W związku z powyższym planowane do zakupu przez Wnioskodawcę środki trwałe nie mogły zostać uznane jako wydatki kwalifikowane.
Z powyższych względów, według organu, wniosek o dofinansowanie nie mógł być uznany jako spełniający kryterium formalne standardowe pn. Kwalifikowalność wydatków, gdyż Wnioskodawca błędnie uznał wydatki poniesione na zakup maszyny Harwester Ponsse Ergo 8w jako wydatki kwalifikowalne. Skoro zaś zakres rzeczowy projektu obejmuje wydatek poniesiony na zakup maszyny, który nie wpisuje się w katalog wydatków kwalifikowanych wymienionych w Załączniku nr 7 do SZOOP przedmiotowy wniosek dofinansowanie nie mógł być też pozytywnie oceniony w ramach kryterium formalnego dopuszczającego standardowego pn. Kwalifikowalność zakresu rzeczowego projektu.
Organ nie zgodził się z kwalifikacją wnioskodawcy spornej maszyny na etapie protestu do rodzaju 540 wg KŚT (a więc takiej, w ramach której wydatki są kwalifikowane), twierdzącego, że takiego zaszeregowania maszyny w ramach KŚT dokonał producent. W odniesieniu do załączonego do protestu wydruku z wiadomości e-mail, który jest pozytywną odpowiedzią na zapytanie wnioskodawcy o możliwość zakwalifikowania maszyny Harwester Ponnse Ergo 8w do podgrupy 540 pn. Maszyny, urządzenia i aparaty do ścinki drzew oraz obróbki drewna wg. KŚT, organ zauważył, że podmiotem udzielającym odpowiedzi na sformułowane przez wnioskodawcę pytanie jest firma "B" Sp. z o.o. Zdaniem organu, zważywszy na budowę, osprzęt i wykorzystanie tej maszyny (opisane chociażby w cytowanych wyżej fragmentach wniosku) poprawne jest zakwalifikowanie przedmiotowej maszyny w podgrupie 599 KŚT, w związku z czym nie uwzględnił przedłożonej do protestu deklaracji producenta.
Organ podkreślił, że o zaliczeniu maszyny, urządzenia lub aparatu do odpowiedniej podgrupy decyduje jej przeznaczenie oraz konstrukcja i wyposażenie. Po przeanalizowaniu całości dokumentacji zgromadzonej w sprawie stwierdził natomiast, że planowana do zakupu maszyna będzie służyła do prac związanych z gospodarką leśną. Świadczą o tym zapisy w dokumentacji aplikacyjnej gdzie jako cel projektu wnioskodawca wskazał wprowadzenie nowej usługi ścinki drzew na terenach trudnodostępnych, podmokłych i powierzchniach trudnych, przy drogach, terenach zalesionych, dodatkowo zaś, w opisie zakresu rzeczowego projektu sam wskazał, że: "przedmiotem planowanych działań jest zakup specjalistycznej maszyny leśnej typu harwester. Jest to maszyna dedykowana do pracy w trudnych lub umiarkowanych warunkach leśnych". Z kolei w punkcie A.7 wniosku o dofinansowanie pn. Klasyfikacja projektu, wnioskodawca wskazał, że wykonywany rodzaj działalności gospodarczej to rolnictwo i leśnictwo. W Biznesplanie wnioskodawca podał natomiast, że odbiorcami nowej usługi będą w szczególności podmioty mające obowiązek ścinki drzewa w terenach trudnodostępnych podmokłych i zalesionych. Niezależnie więc od tego kto będzie odbiorcą usług wnioskodawcy, czy to będzie "C" S.A. czy "D", zdaniem instytucji zarządzającej wnioskodawca nadal będzie świadczył usługi związane z gospodarką leśną i na terenach zalesionych.
W skardze do tut. Sądu Administracyjnego skarżący, działając poprzez fachowego pełnomocnika – adwokata, opisanej na wstępie uchwale z dnia [...] sierpnia 2020 r. zarzucił naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 t.j. (Dz.U. z 2020, poz. 818, dalej: ustawa wdrożeniowa) w zw. z pkt. 2 tiret piąte Rozdziału "Działanie 1.4. Wsparcie MŚP, Poddziałaniel.4.1 Dotacje bezpośrednie, Rozwój MŚP (projekty objęte zasadami regionalnej pomocy inwestycyjnej - nabór 2018 - 2019) załącznika nr 7 do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych RPO Województwa 2014 - 2020 oraz załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 2016r. w sprawie KŚT poprzez uznanie, że przedmiotowy wniosek nie spełnia kryterium kwalifikowalności wydatków, bowiem obejmuje zakup urządzenia z rodzaju nr 59 według KŚT.
Wywodząc powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny projektu konkursowego a w konsekwencji o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa oraz o przyznanie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że o organ błędnie ustalił, że maszyna, której zakup wnioskodawca przedstawił w ramach projektu konkursowego podpada pod rodzaj nr 59 KŚT, tzn. jest "maszyną, urządzeniem i narzędziem rolniczym i gospodarki leśnej". Jego zdaniem jest to ocena, która nie uwzględnia szczegółowej treści Klasyfikacji Środków Trwałych, a zatem jest dowolna i niezgodna z regulaminem konkursu, co skutkuje naruszeniem zasady rzetelnego i bezstronnego przeprowadzania wyboru projektów.
Wskazał dalej skarżący, że organ uzasadniając decyzję odmowną powołał się m.in. na zakres działalności wnioskodawcy, który rzekomo odzwierciedla grupę środków trwałych wyłączonych z konkursu. Działalność ta oznaczona jest kodem PKD 02.40.Z. Zgodnie z wyjaśnieniami do PKD znajdującymi się w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności, wspomniany kod obejmuje m.in. działalność usługową związaną z pozyskiwaniem drewna, włączając zrywkę, podwóz i transport drewna na terenie lasu. Jako PKD projektu wskazano w pkt A.7 wniosku "pozyskiwanie drewna" oznaczone kodem 02.20.Z i dokładnie do takich celów przeznaczona jest maszyna objęta aplikacją wnioskodawcy.
Powołując się na treść folderu reklamowego skarżący podniósł, że harwester jest wielooperacyjnym ciągnikiem leśnym, którego funkcjonalnym i jedynym przeznaczeniem jest obalanie pni, okrzesywanie ich i dzielenie (przecinanie) na mniejsze części, z wykorzystaniem zamontowanej w głowicy piły łańcuchowej, więc jego zdaniem niezrozumiałym jest uznanie, że podpada pod kategorię KŚT wyłączoną z kryterium kwalifikowalności.
Zdaniem skarżącego planowany przez niego zakup odpowiada rodzajowi nr 54 z załącznika do rozporządzenia w sprawie KŚT obejmującego Maszyny, urządzenia i aparaty do obróbki i przerobu drewna, produkcji wyrobów z drewna oraz maszyny, urządzenia i aparaty dla przemysłu papierniczego i poligraficznego. Wskazał, że podgrupa 540 obejmuje Maszyny, urządzenia i aparaty do ścinki drzew oraz obróbki drewna, które z kolei zgodnie z przyporządkowanymi do tej podgrupy symbolami Polskiej Klasyfikacji Dóbr i Usług, odpowiadają następującym zakresom działalności:
- pkt 25.73.10.0 - narzędzia ręczne, w rodzaju stosowanych w rolnictwie, ogrodnictwie lub leśnictwie,
- pkt 25.73.20.0 - piły ręczne, brzeszczoty do pił dowolnego rodzaju,
- pkt 28.49.12.0 - m.in. piły wszelkich typów, strugarki, maszyny do rozłupywania i dzielenia na części, obcinania gałęzi lub przecinania dłużyc na kłody, maszyny do korowania drzew.
Według skarżącego zakres działalności w PKWiU przypisanej do wskazanego przez wnioskodawcę kodu KŚT odpowiada przeznaczeniu maszyny i dowodzi, że przy jej funkcjonalności będzie możliwe świadczenie w/w usług, skądinąd korespondujących z zakresem działalności wnioskodawcy.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej czyli dowolności oceny wniosków konkursowych, skarżący podniósł, że w zaskarżonej uchwale nie dokonano całościowej i rzetelnej oceny ewentualnego przyporządkowania sprzętu objętego projektem do kodu klasyfikacji wskazanego przez wnioskodawcę. Uzasadnienie uchwały nie wskazuje argumentów, dla których sporna maszyna nie może zostać potraktowana jako sprzęt służący ścince drewna, skoro nie ulega wątpliwości, że takie właśnie jest jej przeznaczenie.
Poza tym zdaniem skarżącego błędne jest przyporządkowanie harwestera do kodu z zakresu oznaczonego numerem 599 KŚT, bowiem, przywołując pełne brzmienie opisu rodzaju nr 59 KŚT, stwierdził, że wskazane tam kategorie obejmują głównie sprzęt niezbędny przy zakładaniu i utrzymywaniu upraw. Tego typu prace także są częścią uprawy lasu (sadzenie, grodzenie, opryski, wycinki chwastów itp.) i dlatego w omawianym dziale klasyfikacji mowa jest również o gospodarce leśnej. Skarżący stwierdził, że nie może być do nich jednak wykorzystywany harwester i nie taki jest deklarowany przez niego cel zakupu tej maszyny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu skarżonej uchwały, podnosząc nadto, że w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kognicja Sądu w niniejszej sprawie wynika wprost z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej: p.p.s.a.). W przepisach ustawy wdrożeniowej przyjęto pewne autonomiczne regulacje procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd załatwiając skargę (art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej), a w pozostałym zakresie nieuregulowanym w ustawie wdrożeniowej, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a., określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem jednak art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej).
Przytoczyć także wypada ogólną zasadę, wyrażoną w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Do kryterium legalności nawiązał zresztą ustawodawca również w art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, gdyż w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.
Dokonując kontroli niniejszej sprawy w tak zakreślonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że ocena formalna przedstawionego przez stronę skarżącą wniosku o dofinasowanie przeprowadzona została w sposób zgodny z prawem, w związku z czym brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Przedmiotem sporu jest przede wszystkim ocena kwalifikowalności wydatku na zakup objętej wnioskiem o dofinansowanie maszyny harwester, w ramach kryterium formalnego standardowego pn. kwalifikowalność wydatków. Zdaniem instytucji zarządzającej jest on wydatkiem niekwalifikowalnym jako, że dotyczy nabycia środków trwałych z podgrupy 59 według KŚT co zgodnie z załącznikiem nr 7 do SZOOPRPO jest wydatkiem niekwalifikowanym, podczas gdy wnioskodawca uważa, że organ błędnie przyporządkował w/w maszynę do podgrupy 59 według KŚT, gdyż prawidłowo powinien ją przyporządkować do podgrupy 54 według KŚT, co oznacza, że wydatek ten nie jest objęty wyłączeniem i powinien być pozytywnie oceniony w ramach w/w kryterium formalnego, a w konsekwencji także drugiego z zakwestionowanych, kryterium dopuszczającego standardowego pn. Kwalifikowalność zakresu rzeczowego projektu.
Wskazać na wstępie należy, że stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2 u.p.s).
Godzi się przy tym zauważyć, że skoro projekt zostaje zgłoszony w trybie konkursowym, to na podmiocie aplikującym spoczywa ciężar przekonania instytucji dokonującej wyboru najlepszych z punktu widzenia celów danego priorytetu, w ramach którego organizowany jest konkurs projektów – do wiarygodności swych oświadczeń w aspekcie spełnienia obowiązujących w danym naborze kryteriów. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zatem w każdym przypadku na wnioskodawcy. Braki w złożonej dokumentacji, także argumentacyjne, czy jej niespójność, mogą skutkować zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek różnych kryteriów dopuszczających.
Niewątpliwie prawidłowa, wszechstronna ocena spełnienia przesłanek, by mogła być uznana za rzetelną, nie może opierać się jedynie na przyjęciu wprost założenia, że wszystkie twierdzenia zamieszczone w projekcie są miarodajne, lecz winna zostać dokonana ich analiza, aby ustalić, czy stan deklarowany odpowiada rzeczywistemu oraz w jakim wymiarze. Oceny dokonuje się na podstawie treści wniosku, stąd faktyczna możliwość realizacji wyrażonych w nim intencji wnioskodawcy ma z tej treści wynikać, a nie być dorozumiana czy uzupełniana poza konkursem. Rzeczą zatem wnioskodawcy jest takie opracowanie projektu, aby w omawianej materii nie budził wątpliwości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/WR 181/15).
Wyłanianie projektów w naborze, w którym uczestniczył wniosek o dofinasowanie skarżącego, także odbywało się w trybie konkursowym, z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich wnioskodawców (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), zgodnie z obowiązującą w tym naborze dokumentacją konkursową (m.in. Regulaminem, kryteriami wyboru projektów, Instrukcją wypełniania wniosków). Oznacza to, że za treść wniosku odpowiada wyłącznie strona skarżąca, która - dla osiągnięcia skutku otrzymania dofinansowania ze środków publicznych - winna sformułować wniosek oraz wypełnić jego załączniki w sposób nie tylko nie budzący wątpliwości co do spełnienia wymaganych kryteriów (por. art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej), ale także powinna zadbać o taką treść swoich wypowiedzi, aby były one przekonujące i wiarygodne w procedurze oceny, dla otrzymania oceny pozytywnej czy odpowiedniej punktacji gwarantującej dofinansowanie. Niedociągnięcia, niedopowiedzenia, luki w argumentacji i opisie poszczególnych pozycji wniosku obciążają bowiem wyłącznie wnioskodawcę gdyż ocena wniosku polega w zasadzie na dogłębnej analizie porównawczej jego treści (załączników, dołączonych dokumentów).
Zasada przejrzystości oceny projektów, o której mowa w 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup, rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów. Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.
W świetle przedstawionych zasad, kontrola sądowoadministracyjna powinna zmierzać zatem w szczególności do oceny, czy argumentacja instytucji zarządzającej w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, tj. mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentami systemu realizacji programu operacyjnego i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny i nie budzący wątpliwości prezentując przesłanki wyboru dokonanej oceny, przyznanej punktacji, odnosząc się do ram prawnych danego naboru oraz dokumentacji konkursowej. Tym samym również rozstrzygnięcie protestu przez właściwą instytucję zarządzającą winno zawierać szczegółową, jednoznaczną i rzetelną analizę kwestionowanych przez wnioskodawcę ocen projektu, z rozważeniem zarzutów i uwag przedstawionych w ocenie pierwotnej , jak i argumentacji i zarzutów zamieszczonych w proteście. Rozstrzygnięcie podlegające ocenie sądu musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Przy formułowaniu oceny zachowana winna być swoboda - nie powinna ona jednak być dowolna i nacechowana arbitralnością. Dowolna będzie ona wówczas, gdy będzie sprzeczna z obowiązującymi unormowaniami, logiką, wiedzą, doświadczeniem życiowym, pozbawiona spójnego wywodu, gdy niewyjaśnione będą zrozumiale przesłanki oceny.
W niniejszej sprawie Sąd uznał, że uczyniono zadość wskazanym regułom a stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie nosi znamion arbitralności, czy dowolności. Konkurs został przeprowadzony na podstawie Regulaminu konkursu. Zgodnie z jego § 2 ust. 11 wydatki ponoszone w ramach projektów będą podlegały ocenie przez IZ RPO WP pod względem kwalifikowalności, zgodnie m.in. z SZOOP. Ocena kryterium formalnego standardowego pn. Kwalifikowalność wydatków polega na wstępnej weryfikacji wydatków zgłoszonych do dofinansowania przez wnioskodawcę, pod kątem wpisywania się w katalog wydatków kwalifikowanych zgodnie z wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków oraz załącznikiem nr 7 do SZOOP. Załącznik ten podaje przykłady wydatków kwalifikowanych i niekwalifikowalnych w ramach działania 1.4, Poddziałania 1.4.1 i jako niekwalifikowane traktuje m.in. wydatki na środki trwałe stanowiące maszynę, urządzenie i narzędzie rolnicze i gospodarki leśnej (nr 59 KŚT).
Instytucja zarządzająca dokonała oceny wydatku na nabycie spornej maszyny prawidłowo biorąc pod uwagę przede wszystkim zapisy dokumentacji aplikacyjnej. Bezsprzecznie, przy kwalifikacji danego środka trwałego według KŚT, kierować należy się przeznaczeniem i właściwościami spornej maszyny, w kontekście danych na ten temat udostępnionych przez wnioskodawcę we wniosku o dofinasowanie i jego załącznikach. Zwrócić wpierw należy na jej nazwę handlową oraz określanie jej przez samego wnioskodawcę w tej dokumentacji. Na to, że sporna maszyna jest dedykowana do prac leśnych wskazuje już opis czy raczej nazwa maszyny, którym posługuje się sam wnioskodacwa. Mianowicie w pkt B1 czy B2 jest mowa, że stanowi specjalistyczną, innowacyjną maszynę leśną, a co więcej w dalszym opisie w pkt B2 wniosku podaje wnioskodawca literalnie, że dedykowana jest ona do pracy w trudnych lub umiarkowanych warunkach leśnych. Poza tym charakter spornej maszyny według samego wnioskodawcy określa poniekąd planowane przez niego, zgodnie z opisem pkt C.3 wniosku o dofinansowanie utworzenie nowego miejsca pracy na stanowisku "operator specjalistycznej maszyny leśnej typu harwester". Niemniej jednak to nie tylko subiektywne opinie autora dokumentacji aplikacyjnej wskazują na dedykowanie maszyny do prac w lesie, lecz jak trafnie zwrócił uwagę organ, według literatury fachowej powołanej w uzasadnieniu skarżonej uchwały, harwester to kombajn zrębowy, wieloczynnościowa maszyna leśna ścinkowo-okrzesująco-przerzynąjąca wykorzystywana przy zrębie.
Dając prymat kryterium funkcjonalności i przeznaczenia wskazać należy, że to nie tylko skarżący w dokumentacji aplikacyjnej określił sporną maszynę jako "maszynę leśną", ale taki charakter spornej maszyny wynika z przywołanego w skardze folderu reklamowego producenta, gdzie również jest mowa o tym, że jest to wielooperacyjny ciągnik leśny. Tak więc sam producent określił, że jest to maszyna dedykowana do pracy w warunkach leśnych. Możliwość, że może być ona wykorzystana także w innych warunkach ma drugorzędne znaczenie, tym bardziej jeśli się zważy, że skarżący deklarował prowadzenie działalności leśnej.
Biorąc więc pod uwagę nomenklaturę, którą posługuje się sam wnioskodawca w powiązaniu z definicją spornej maszyny funkcjonującą w literaturze fachowej, stwierdzić przychodzi, że dedykowana jest ona przede wszystkim do pracy w lesie, a więc nie można się nie zgodzić ze stanowiskiem instytucji zarządzającej, że sporną maszynę należy przyporządkować do podgrupy 59 według KŚT.
Na faktyczne przeznaczenie spornej maszyny wskazuje poza tym treść wniosku o dofinansowanie, w odniesieniu do celów działania, w powiązaniu z podstawowym przedmiotem działalności. Mianowicie wnioskodawca, który sam wskazał, że wykonywany przez niego rodzaj działalności gospodarczej to rolnictwo i leśnictwo, jako cel projektu wskazał wprowadzenie nowej usługi ścinki drzew na terenach trudnodostępnych, podmokłych i powierzchniach trudnych, przy drogach, terenach zalesionych. Z kolei w biznesplanie wskazał wnioskodawca, że odbiorcami nowej usługi będą w szczególności podmioty mające obowiązek ścinki drzewa w terenach trudnodostępnych podmokłych i zalesionych.
W świetle tych okoliczności, wynikających wprost z zapisów dokumentacji aplikacyjnej nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że właściwe jest przyporządkowanie spornej maszyny do podgrupy 54 pn. Maszyny, urządzenia i aparaty do obróbki i przerobu drewna, produkcji wyrobów z drewna oraz maszyny, urządzenia i aparaty dla przemysłu papierniczego, i poligraficznego, rodzaj 540 pn. Maszyny, urządzenia i aparaty do ścinki drzew oraz obróbki drewna według KŚT. Zwrócić należy uwagę, że rzeczona maszyna jest związana z wycinką drzew, bynajmniej nie w celu dalszej jego obróbki, przerobu czy produkcji wyrobów z drewna. Skarżący nie wskazuje nawet na taki przedmiot działania. Poddając przy tym krytyce stanowisko organu co do przyporządkowania spornej maszyny do podgrupy 59 według KŚT, zdaniem Sądu, zawęża pojęcie gospodarki leśnej sprowadzając to pojęcie do zakładania i utrzymywania upraw. Z treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U.2020.1463 t.j.) wynika bowiem, że gospodarka leśna oznacza działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Należy nadto zauważyć, że w ustawie o lasach pojęcie "uprawa leśna" używane jest jako synonim roślinności leśnej obejmującej drzewa, krzewy oraz runo leśne.
Z opisu wniosku o dofinasowanie w zakresie celu działania i przedmiotu działalności nie wynika, aby skarżący usuwał drzewa w celu pozyskania drewna do działalności gospodarczej, której opis zawiera się we wskazanej podgrupie KŚT, lecz to, że usunięcie drzew, i to często na terenach leśnych, stanowiło cel w sam sobie ze względów np. bezpieczeństwa. Jak podkreślił wnioskodawca w Biznesplanie (pkt B.5) jego przedsiębiorstwo prowadzi działalność usługową związaną z leśnictwem, a zrealizowanie projektu będzie skutkowało tym, że jego usługi będą bardziej konkurencyjne, bo żadne przedsiębiorstwo konkurencyjne nie świadczy usług ścinki drzew tego rodzaju, innowacyjną maszyną. Wykorzystanie takiej specjalistycznej maszyny jego zdaniem zredukuje też uciążliwość prac.
W świetle powyższych rozważań należy podzielić w całej rozciągłości stanowisko IZ RPO WP, wyrażone w skarżonej uchwale, że planowany zakup maszyny leśnej Harwester Ponsse Ergo 8w w ramach przedmiotowego projektu dotyczy maszyny dedykowanej do działalności leśnej. Już tylko konsekwencją wykazania, że planowany wydatek na zakup spornej maszyny to w ramach danego konkursu wydatek niekwalifikowany, jest uznanie, że wniosek o dofinansowanie nie spełnia także kryterium formalnego dopuszczającego standardowego pn. Kwalifikowalność zakresu rzeczowego projektu.
Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że kwalifikowalność danego wydatku powinna być oceniana w oparciu o całokształt informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie i taki zabieg organ przeprowadził, zwłaszcza, że wnioskodawca samodzielnie we wniosku o dofinasowanie nie przyporządkował maszyny do żadnej grupy KŚT. To na skarżącym, jako wnioskodawcy spoczywał obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej. Szczególne znaczenie ma przygotowanie wniosku z uwzględnieniem znanych wnioskodawcy kryteriów oceny. To wnioskodawca musi zadbać, by przekonać instytucję rozdysponowującą pomoc, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania oraz wykazać na podstawie jakich danych realizacje celów wywodzi.
Skonstatować wypada, że wbrew stanowisku skarżącego, ocena wniosku o dofinasowanie zaprezentowana w skarżonej uchwale pod kątem spełnienia spornych kryteriów nie jest dowolna i opiera się na analizie całokształtu okoliczności danej sprawy to jest zakreślonych treścią wniosku o dofinasowanie i dołączonej doń dokumentacji. Nie sposób zarzucić stanowisku organu wyrażonego w skarżonej uchwale, że jest nielogiczne czy sprzeczne z zasadami wiedzy czy też doświadczenia życiowego. Zauważyć przy tym wypada, że skarżący nie przedstawiając w odpowiednim czasie (czasie naboru) innych argumentów czy dokumentacji, w tym oświadczenia przedstawiciela producenta co do możliwej kwalifikacji przedmiotowej maszyny według KŚT pozbawił się możliwości jej uwzględnienia przez organ. Nie może mieć przesądzającego znaczenia oświadczenie czy deklaracja wnioskodawcy, prezentowana na etapie postępowania odwoławczego czy sądowego, że wspomniany środek trwały nie będzie używany do zadań związanych z prowadzeniem gospodarki leśnej, tym bardziej, że co innego wynika z informacji przedstawionych w dokumentacji aplikacyjnej.
Końcowo należy jeszcze odnieść się do wniosku strony skarżącej o skierowanie sprawy na rozprawę, wniesionego praktycznie tuż przed terminem wyznaczonego posiedzenia niejawnego, co uniemożliwiało udzielenie odrębnej odpowiedzi. Wskazać należy w tym względzie, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 16 października 2020 r. wydał zarządzenie nr 39 w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Wydane ono zostało w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 1758 ze zm.). Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 564, 568, 695, 875), Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Mając powyższe na względzie Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu uznał, że rozpoznanie spraw na posiedzeniu niejawnym jest konieczne ze względu na objęcie tzw. czerwoną strefą. Z tej przyczyny zarządzeniem z dnia 28 października 2020 r. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzenie niejawne. Zgodnie ze wskazaną regulacją brak jest podstaw do uzależnienia rozpatrzenia sprawy od zgody lub sprzeciwu strony. Niemniej jednak przy doręczeniu wzmiankowanego zarządzenia, pełnomocnik skarżącego powiadomiony o szczególnych uwarunkowaniach procesowych został jednocześnie pouczony o możliwości przedstawienia na piśmie dodatkowej argumentacji w sprawie, o ile taką chciałby zaprezentować Sądowi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w sentencji wyroku.