II OZ 59/24

SENTENCJA Dnia 13 lutego 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 808/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D.B. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 4 września 2023 r. Nr OB-I.621.1.25.2023.AO w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 808/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Podlaskiego, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Grajewa z dnia 30 czerwca 2023 r. orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym. Sąd, powołując się na treść art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a., wskazał, że wniosek o wstrzymanie został oparty na art. 61 § 2 pkt 3 p.p.s.a., który to przepis dotyczy wniesienia skargi na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków oraz na akty terenowych organów administracji rządowej, ale też w żaden sposób skarżący nie uzasadnił złożonego wniosku. Ponadto Sąd stwierdził, że w odniesieniu do przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. przedmiotowy wniosek nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji, dlatego wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podlegał oddaleniu jako nieuzasadniony. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący, podnosząc zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nie zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na brak w treści skargi argumentacji świadczącej o tym, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podczas gdy w treści skargi pełnomocnik skarżącego w sposób obszerny argumentował, że powstała sytuacja stanowi zagrożenia dla majątku skarżącego D.B.. W niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, bowiem jak wskazano w treści skargi – lokal położony na Osiedlu [...] w Grajewie to jedyne mieszkanie jakie skarżący posiada. Sporna nieruchomość stanowiła i wciąż stanowi centrum życiowe D.B.. Na terenie lokalu w dalszym ciągu znajduje się dokumentacja medyczna i przedmioty osobiste należące do skarżącego. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania – M. B. wniosła o "odrzucenie" zażalenia oraz "obciążenie skarżącego kosztami postępowania zażaleniowego". W replice na odpowiedź na zażalenie strona skarżąca przedstawiła swoje stanowisko, opierając się na treści testamentu, wniosku o udzielenie zabezpieczenia skierowanego do Sądu Rejonowego w Grajewie oraz protokołu rozprawy przed Sądem Rejonowym w Grajewie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wynika z tego, że przed sądem administracyjnym wymagane jest wykazanie czy może wystąpić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. To umożliwia sądowi administracyjnemu wstrzymanie wykonania decyzji. W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowanie nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji i nie wykazuje przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. We wniosku strona skarżąca nie przytoczyła okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Oczywiście zastosowanie przez sąd administracyjny tymczasowej ochrony z uwagi na indywidualny charakter sprawy może wymagać zbadania wniosku o wstrzymanie w całokształcie tej sprawy, ale w odniesieniu do tego czy w sprawie mogą zaistnieć przesłanki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie należy mieć na względzie przedmiot decyzji objętej wnioskiem o wstrzymanie wykonania. Otóż co do zasady ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu, ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień (praw przedmiotowych i podmiotowych) do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynym kryterium rozstrzygającym o wymeldowaniu jest ustalenie przez właściwy organ faktu, czy obywatel polski opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się (art. 35 ustawy o ewidencji ludności). Związane jest to zatem z określonym stanem faktycznym, a nie prawnym. Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji o wymeldowaniu, a więc orzeczenia, które stwierdza jedynie pewien stan faktyczny, zatem posiada jedynie charakter ewidencyjny (por. postanowienia NSA: z 22 kwietnia 2015 r., II OZ 307/15; z 5 maja 2015 r., II OZ 374/15; z 21 października 2020 r., II OZ 898/20; z 2 grudnia 2020 r., II OSK 2764/20). Nie ma ona charakteru nieodwracalnego. Ponadto tego rodzaju rozstrzygnięcie nie pozbawia skarżącego ewentualnych praw do lokalu, jeżeli takowe posiada. Nie stanowi też podstawy dla dokonania odmiennej oceny argumentacja zawarta w zażaleniu, która dla odmiany bazuje na twierdzeniach opartych na istocie wymeldowania, jednak związane jest z merytoryczną oceną legalności zaskarżonej decyzji, co jako nieuprawniony "przedsąd", nie jest dopuszczalne na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Poza tym wskazywane okoliczności to normalne skutki wymeldowania, nie mają charakteru nieodwracalnego, jak i trudno uznać, że łączy się z nimi znaczna szkoda, np. pozostawienie rzeczy w lokalu. Nie wykazano jaka ewentualnie znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki miałyby zaistnieć w związku z wymeldowaniem skarżącego z pobytu stałego. Samo powołanie się na okoliczność wymeldowania skarżącego ("jedynego mieszkania jakie posiada") jest niewystarczające do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie uprawdopodobnił aby nie miał możliwości zameldowania się w innym miejscu, czasowo lub na stałe, czy też możliwości zamieszkania w innym miejscu. Nie wykazał jaki posiada majątek, czy jego wielkość uniemożliwia zamieszkanie w innym miejscu. Jak wskazano w odpowiedzi na zażalenie na skutek podziału majątku skarżącemu przyznano nieruchomości na oszacowaną wartość 540 000 zł. Skarżący kwestionując wysokość tej kwoty w replice jednak nie wykazał jaką wartość przedstawiają przyznane w ramach podziału nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.