II SA/Bd 256/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. od postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] Wojewoda Kujawsko-Pomorski, po rozpatrzeniu wniosku P. W. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu odmowę wydania paszportu J. S.. Pismem z dnia [...] lutego 2023 r. P. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy pismo zatytułowane "zażalenie", w którym zakwestionował prawidłowość wydanego przez Wojewodę postanowienia z dnia [...] lutego 2023 r. Powołując się na przepisy art. 183 § 1 kpa w zw. z art. 141 § 1 kpa i art. 144 kpa w zw. z art. 129 § 1 kpa, wskazał, że odwołuje się od postanowienia Wojewody i zarzuca mu naruszenie przepisu art. 61a kpa w zw. z art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych, polegające na uznaniu, że w sprawie zachodzą podstawy do odmowy wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na wniesione przez Prokuratora "zażalenie" organ wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Rozpoznając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należało rozważyć, jak zakwalifikować środek prawny wniesiony przez Prokuratora w niniejszej sprawie. Zarówno z nagłówka pisma Prokuratora z dnia [...] lutego 2023 r., jak i jego treści wynika, że intencją Prokuratora było wniesienie środka odwoławczego od wydanego w dniu [...] lutego 2023 r., przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, mającego na celu odmowę wydania paszportu J. S.. Skoro treść pisma Prokuratora wskazuje wyraźnie, że pismo to miało stanowić zażalenie do Sądu, nie można było uznać, że doszło jedynie do błędu w oznaczeniu pisma (błędu semiotycznego). Za kwalifikowaniem powyższego pisma zgodnie z intencją strony je wnoszącej przemawia dodatkowo fakt, że pochodzi ono od Prokuratora, a zatem podmiotu posiadającego wysokie kwalifikacje prawnicze. Wnosząc do tutejszego Sądu zażalenie na wyżej wskazane postanowienie Wojewody, Prokurator kierował się zapewne pouczeniem zawartym w tymże postanowieniu, wskazującym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy jako właściwy do rozpoznania zażalenia na przedmiotowe postanowienie Wojewody. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że pouczenie powyższe było błędne, gdyż w świetle treści art. 9 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych organem odwoławczym od decyzji wojewody jest minister właściwy do spraw wewnętrznych. Tym samym zażalenie na postanowienie Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego wydania paszportu będzie przysługiwało do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Mimo, że intencją Prokuratora było niewątpliwie wniesienie zażalenia od postanowienia Wojewody, Sąd nie mógł przekazać tego środka odwoławczego Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, będącemu organem II instancji w stosunku do Wojewody. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259) – dalej jako: "p.p.s.a" - nie przewidują bowiem możliwości przekazywania przez Sąd, wniesionych do niego środków zaskarżenia, organom właściwym w sprawie. Rozpoznawanie zażaleń przez sądy administracyjne zostało uregulowane w dziale IV rozdział 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy zawarte w tym rozdziale dotyczą wnoszenia środków odwoławczych - zażaleń od postanowień wojewódzkich sądów administracyjnych i nie mają zastosowania do środków zaskarżenia wnoszonych od rozstrzygnięć organów administracyjnych. W świetle powyższego do wniesionego przez stronę skarżącą do Sądu środka zaskarżenia należało zastosować przepisy dotyczące skarg. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak już wyżej wskazano, rozpatrzenie sprawy z wniesionego przez Prokuratora środka zaskarżenia należało do właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Stosownie zatem do powołanego wyżej przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga jako wniesiona w sprawie nienależącej do właściwości sądów administracyjnych podlegała odrzuceniu. Dodać należy, że nawet gdyby uznać, że wniesiony przez Prokuratora środek zaskarżenia jest materialnie skargą i tak Sąd zobligowany byłby do jej odrzucenia, z tym, że zastosowanie w sprawie miałby przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-5 wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wskazać należy bowiem, że w myśl zasady wyrażonej w art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Dodać należy przy tym, że prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka są zwolnieni z obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia, tylko w przypadku, gdy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym. Jeśli bowiem byli uczestnikami postępowania administracyjnego na prawach strony, to ciąży na nim, tak jak na stronach postępowania, obowiązek wyczerpania trybu zaskarżenia. Tym samym P. W. jako podmiot inicjujący postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie był zobligowany przed wniesieniem skargi do Sądu do wyczerpania środków zaskarżenia – tj. do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewody do organu II instancji. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Konsekwencją wydanego przez Sąd postanowienia, będzie konieczność przekazania przez organ I instancji (Wojewodę) zażalenia Prokuratora organowi właściwemu w sprawie stosownie do art. 133 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 112 k.p.a.