II OZ 740/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 387/24 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2023 r. nr 2190/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE K. P. i D. K. (dalej jako skarżące) reprezentowane przez pełnomocnika Z. G., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2023 r. nr 2190/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Skarga ta nie została opłacona. Zarządzeniem z 16 lutego 2024 r. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej P.p.s.a.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej jako rozporządzenie) wezwał solidarnie Skarżące do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe przesłano na adres pełnomocnika 22 lutego 2024 r. a doręczono 14 marca 2024 r. (zpo k. 11 akt). W piśmie z 17 marca 2024 r. pełnomocnik skarżących w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł wniósł o zwolnienie skarżących od tego wpisu. Zauważył, że PINB w Warszawie skierował 368 wniosków do 3 nieruchomości, nie precyzując strony postepowania ani nie definiując analizowanej nieruchomości. Uiszczenie opłaty 100 zł od 368 spraw spowodowałoby konieczność uiszczenia łącznych kosztów w wysokości 36.800 zł a taka suma nie jest możliwa do uiszczenia przez skarżące. Wobec tego wniesiono o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zarządzeniem z 18 kwietnia 2024 r. Sędzia pominął w sprawie pełnomocnika albowiem uznał na podstawie przedłożonych pełnomocnictw, że nie spełniał on wymogów do bycia pełnomocnikiem skarżących określonych w art. 35 § 1 P.p.s.a. Dalsza korespondencja będzie kierowana bezpośrednio do skarżących. Mając powyższe na uwadze Przewodniczący Wydziału VII ponownie zarządzeniem z 17 września 2024 r. wezwał solidarnie skarżące do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia (art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a.). Doręczone 14 i 15 października 2024 r. (zpo. k. 25 i 26 akt). Skarżące wniosły zażalenie na powyższe zarządzenie. Zaznaczyły, że jedną sprawę podzielono na 365 części a następnie na 4 osoby co łącznie daje kwotę 146 000, zaś wpis podstawowy to 74 000 zł. Wskazany tryb postępowania wskazuje, ich zdaniem, na łamanie prawa w majestacie prawa z dążeniem do nielegalnego przejęcia nieruchomości w centrum miasta. Obecne działanie administracyjne nie ma nic wspólnego z poszanowaniem prawa ani też z zachowaniem uczciwości czy obiektywizmu, ale zmierza do celu – zaboru prywatnej nieruchomości i to bez żadnych opłat na rzecz Miasta. Skarżące podnoszą, ze nie są w stanie dokonać wpisów sądowych na poziomie 67.200 zł, czy 3.650.000 zł i ustanowić pełnomocnika z wyboru. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznając zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu nie bada powodów np. ilości toczących się postępowań sądowych czy administracyjnych związanych z daną nieruchomością, której dotyczy skarżony akt administracyjny ale bada czy w sprawie z wniesionej skargi strona postępowania zgodnie z przepisami powinna była uiścić wpis sądowy w takiej wysokości jak wskazał to Przewodniczący Wydziału w skierowanym do niej wezwaniu. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia, legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału NSA sprawdza jedynie czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącą wpisu i w jakiej wysokości. Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy obowiązek solidarnego uiszczenia przez skarżące wpisu od skargi istniał i powinien być wniesiony w kwocie wskazanej w zarządzeniu. Zatem argumentacja zażalenia nie zasługiwała na uwzględnienie i nie mogła skutkować uchyleniem skarżonego zarządzenia. Kwoty wskazywane przez skarżące są nieadekwatne do realiów sprawy albowiem przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2023 r. nr 2190/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, a nie 365 innych postanowień. W tej konkretnej sprawie wpis sądowy wynosi 100 zł zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi i taki skarżące były zobligowane uiścić solidarnie (razem) aby sprawa z ich skargi mogła być rozpatrzona. Obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi wynika z zestawienia art. 214 § 1 i 2, art. 220 § 1 i art. 230 P.p.s.a. Skarżące mając wspólny interes w zaskarżeniu postanowienia MWINB o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB dla m.st. Warszawy z 26 września 2023 r. Nr IIWT/347/2023, wstrzymujące budowę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem tj. blaszaka o wymiarach 5,0 m x 3.0 m i wysokości 2,20 m – 1,9 m, usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w W. (ozn. na załączniku graficznym do protokołu nr IIIOT/569/2023 z 27 czerwca 2023 r. nr 96) i informujące o możliwości legalizacji, wniosły wspólnie jedną skargę, która podlegała opłacie. Wpis sądowy wynosił 100 zł i uiszczenie go w pełnej wysokości w wyznaczonym terminie 7 dni od otrzymania wezwania skutkowałoby przekazaniem skargi do rozpatrzenia. Nie było zatem potrzeby uiszczania żadnych innych kwot ponad to, a tym bardziej wskazanych w zażaleniu. Przechodząc do oceny istnienia obowiązku uiszczenia wpisu od skargi wskazać należy, że jak stanowi art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jak stanowi art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). W myśl art. 220 § 1 w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a. Przewodniczący Wydziału wzywa stronę wnoszącą skargę do opłacenia należnego od niej wpisu w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Wobec powyższego skarżące wnosząc skargę do sądu w niniejszej sprawie powinny były ją opłacić, a brak opłaty przy jej wnoszeniu skutkował wezwaniem do uiszczenia wpisu przez Przewodniczącego Wydziału. Wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie określa § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, stanowiąc, że wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym , egzekucyjnym i zabezpieczającym – 100 zł. Postanowienie MWINB dotyczyło stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, którego podstawą prawną stanowił art. 134 K.p.a. Niewątpliwie przedmiotowa skarga jest skargą na postanowienie MWINB z zakresu postępowania administracyjnego bowiem dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia PINB wstrzymującego budowę obiektu budowlanego. Zatem wysokość wpisu określał ww. przepis rozporządzenia. Skarżącym nie przysługiwało także ustawowe zwolnienie z ponoszenia kosztów sądowych, które przewiduje art. 239 § 1 pkt 1 – 4 P.p.s.a. w sytuacjach tam określonych. Z akt sprawy wynika, że sprawa skarżących nie dotyczy skargi, której przedmiot odnosi się do spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a- h P.p.s.a. Skarżące nie są podmiotami wskazanymi w art. 239 § 1 pkt 2-3 P.p.s.a. Nie uzyskały także zwolnienia od kosztów postępowania w procedurze prawa pomocy – art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a.(odmowa prawa pomocy w zakresie całkowitym – prawomocne postanowienia WSA w Warszawie z 13 września 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 212/24 i sygn. akt VII SPP/Wa 211/24). W związku z powyższym Przewodniczący Wydziału II zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. mając na uwadze, że składając skargę skarżące nie uiściły wymaganego przepisami wpisu sądowego od skargi, postąpił zgodnie z prawem wzywając je solidarnie do uiszczenia tegoż wpisu w wysokości 100 zł. Wobec powyższego, w ocenie NSA, nie było podstaw do zakwestionowania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII wzywającego do uiszczenia wpisu sadowego od wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.