II SA/Wa 947/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści – oddala skargę – UZASADNIENIE Skarżący S. P. pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. (wpływ do organu 28 grudnia 2016r.) złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] wniosek o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że pomoc finansowa na uzyskanie mieszkania, w formie zaliczkowej przyznana decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1989 r. Szefa Wojskowego Rejonowego [...] w [...], została zamieniona na bezzwrotną, zgodnie z § 18 i § 16 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 63/MON z dnia 19 grudnia 1984 r. (Dziennik Rozkazów MON 1984r. poz.78). W uzasadnieniu wskazał, że ubiega się o powyższe zaświadczenie ze względu na swój interes prawny, ponieważ jest ono niezbędne do sporządzenia aktu notarialnego przekazania spadkobiercom mieszkania, bez obawy, że będą oni musieli zwracać przyznaną pomoc finansową w formie zaliczkowej. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił skarżącemu S. P. wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu instancji wskazał, że informacja, której potwierdzenia poprzez wydanie zaświadczenia żąda skarżący, zawarta jest w wydanej na jego rzecz decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1989 r. Szefa WR[...] w [...] Zatem brak jest podstaw do wydania na rzecz wnioskodawcy zaświadczenia o treści, która wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej na jego rzecz. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 stycznia 2017 r., a wymieniony pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z wnioskiem o uzupełnienie postanowienia z dnia [...] stycznia 2014r., w trybie art. 111 k.p.a. poprzez podania daty doręczenia stronom decyzji Szefa WR[...] [...] z dnia [...] grudnia 1989 r. nr [...], ponieważ w jego posiadaniu znajdują się dwie decyzje o tym samym numerze i dacie sporządzenia, różniące się podpisami, a także podanie dowodów na jej wykonanie. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], odmówił uzupełnienia w trybie art. 111 k.p.a. własnego postanowienia z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w żądanym przez stronę zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że uzupełnienie, w trybie art. 111 k.p.a., wydanego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, może dotyczyć jedynie rozstrzygnięcia, a ono jest pełne i jednoznaczne. Ponadto organ wyjaśnił, że kwestie zawarte we wniosku strony o uzupełnienie były przedmiotem wyjaśnień przez organy Agencji (data doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy), jak i rozstrzygnięć organów Agencji poddanych kontroli sądowoadministracyjnej (odmowa wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt przekazania środków finansowych z tytułu realizacji decyzji o przyznaniu pomocy). W zażaleniu z dnia [...] marca 2017r. do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego skarżący wskazał, że odmowa wydania wnioskowanego zaświadczenia nie ma podstaw prawnych. Prezes Agencji Mienia Wojskowego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 219, art. 126 i art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest rodzajem postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym i odformalizowanym. Postępowanie to nie jest jednak postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 k.p.a., a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na stosujące je organy i na jedną z prawnych form działania, do których się ono odnosi. Zaświadczenie jest natomiast informacją, że w posiadaniu organu są wskazane w nim dokumenty świadczące w sposób niewątpliwy o określonych faktach. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 217 § 2 wymienia sytuacje, w których wydaje się zaświadczenie, tj. w sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, a także gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Stosownie zaś do art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zatem zakończyć się wydaniem zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, albo odmową wydania zaświadczenia w ogóle, np. z powodu braku podstaw prawnych do jego wydania albo niestwierdzenia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, albo odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści. Stosownie do treści art. 219 k.p.a., odmowa wydania zaświadczenia przybiera formę postanowienia. Biorąc zaś pod uwagę fakt, iż jest to postanowienie zaskarżalne, powinno być wydane w formie pisemnej i zawierać elementy rozstrzygnięcia zaskarżalnego, tj. uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środku zaskarżenia. Wskazane bowiem w uzasadnieniu faktycznym powody odmowy wydania zaświadczenia w połączeniu z uzasadnieniem prawnym składają się na zajęte przez organ stanowisko w sprawie, wyjaśniają powody takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy. Stanowią również dla strony podstawę do polemiki z argumentami organu, a jednocześnie pozwalają na kontrolę prawidłowości takiego rozstrzygnięcia. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji zasadnie odmówił stronie wydania zaświadczenia o żądanej treści, bowiem informacja, której potwierdzenia poprzez wydanie zaświadczenia domaga się skarżący, wynika z ostatecznej decyzji Szefa WR[...] w [...] nr [...] z [...] grudnia 1989 r., wydanej na jego rzecz. Brak jest zatem podstaw do wydania zaświadczenia o treści, która jest przedmiotem decyzji administracyjnej, bowiem decyzja stanowi urzędowe potwierdzenie faktów, które zostały w niej stwierdzone i nie ma podstaw do potwierdzenia tych faktów w zaświadczeniu. Zaświadczenie nie może zastępować treści decyzji, w sytuacji kiedy przedmiotowa decyzja pozostaje w obrocie prawnym. W terminie do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie skarżący wniósł do organu, w trybie art. 111 k.p.a. wniosek o uzupełnienie powyższego rozstrzygnięcia, lecz żądania zawarte w przedmiotowym wniosku były rozszerzeniem pierwotnego wniosku. Stąd też zasadnie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Woskowego w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], odmówił uzupełnienia w trybie art. 111 k.p.a. własnego postanowienia z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w żądanym przez stronę zakresie. Niemniej organ I instancji nieprawidłowo pouczył stronę, że na postanowienie o odmowie uzupełnienia przysługuje stronie prawo wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Jak wynika bowiem z brzmienia art. 111 k.p.a., strona może w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji (na mocy art. 126 k.p.a. przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień) żądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa wniesienia odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Zgodnie z § 1b powyższego przepisu uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia. Jednakże skarżący mimo błędnego pouczenia prawidłowo wniósł zażalenie na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., bowiem postanowienie organu pierwszej instancji z [...] lutego 2017r. o odmowie uzupełnienia postanowienia własnego z [...] stycznia 2017r., zostało doręczone stronie 27 lutego 2017 r. a zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 6 marca 2017r., a więc w terminie przewidzianym dla tej czynności. Z kolei odnosząc się do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2017 r. stwierdzono, że zostało ono oparte na prawidłowo powołanych przepisach k.p.a. Zasadnie również organ pierwszej instancji odmówił uzupełnienia tego rozstrzygnięcia postanowieniem z [...] lutego 2017 r. Dlatego też, zarzut strony zawarty w zażaleniu o braku podstaw prawnych do odmowy wydania wnioskowanego zaświadczenia, nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpatrując wniosek strony o wydanie zaświadczenia organ pierwszej instancji nie odniósł się do wskazanego w nim interesu prawnego, ze względu na który strona żąda jego wydania. Jak wskazuje orzecznictwo sądowo administracyjne, interes prawny w postępowaniu o wydanie zaświadczenia należy rozumieć jako sytuację podmiotu ukształtowaną przez przepis prawa materialnego lub procesowego, z którego wynika dla strony konieczność czy potrzeba uzyskania jakiegoś zaświadczenia. Wykazanie zatem interesu prawnego w wydaniu zaświadczenia o żądanej treści oznacza konieczność wskazania konkretnego przepisu prawa, z którego wynikają dla wnioskodawcy określone prawa lub obowiązki. Natomiast skarżący jako swój interes prawny w wydaniu zaświadczenia żądanej treści wskazuje na konieczność dokonania darowizny mieszkania, które uzyskał w wyniku udzielenia pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego MON bez obawy, że obdarowani będą musieli zwrócić przyznaną pomoc finansową w formie zaliczkowej. Odnosząc się do powyższego stwierdzono, że dla skuteczności aktu darowizny nie ma żadnego znaczenia zaświadczenie o żądanej przez stronę treści, bowiem sprawa przyznania skarżącemu pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego MON została zakończona jeszcze pod rządami ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych z 1976 r. Przepisy obecnie obowiązującej ustawy o zakwaterowaniu (...) nie zawierają przepisów, na podstawie których organy Agencji mogłyby żądać zwrotu przyznanej pomocy finansowej. Zatem obawy strony są całkowicie bezpodstawne i nie wyczerpują przesłanki interesu prawnego w wydaniu zaświadczenia o żądanej treści. Na marginesie zaś wskazano, że wychodząc poza zakres niniejszego rozstrzygnięcia, kwestie które skarżący wskazał we wniosku o wydanie zaświadczenia i uzupełnienie postanowienia z [...] stycznia 2017r., były już przedmiotem rozpatrywania przez organy Agencji. Żądanie dotyczące podania dowodów na wykonanie decyzji nr [...] z [...] grudnia 1989 r. w przedmiocie pomocy finansowej tj. zaświadczenia potwierdzającego fakt przekazania środków finansowych z tytułu realizacji tej decyzji zakończyło się odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści (postanowienie Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z [...] lutego 2004 r. utrzymane w mocy postanowieniem Prezesa WAM z [...] maja 2004 r., a rozstrzygnięcia organów Agencji zostały poddane kontroli sądowoadministracyjnej i wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1172/04 oddalono skargę na ww. postanowienie Prezesa WAM. Kolejny wniosek skarżącego z [...] czerwca 2012 r. o tożsamej treści został załatwiony odmownie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] postanowieniem z [...] lipca 2013 r., które zostało utrzymane w mocy przez Prezesa WAM postanowieniem z [...] września 2013 r. Wnioskiem z [...] maja 2014 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego datę, z jaką decyzja Szefa WR[...] w [...] nr [...] z [...] grudnia 1989r., którą strona otrzymała w dniu 18 stycznia 2013 r. po raz pierwszy stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. Prezes AMW utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Rozstrzygnięcia organów Agencji na skutek wniesionej skarżącego skargi zostały poddane kontroli sądowoadministracyjnej i wyrokiem z 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1801/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący S. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zobowiązanie do wydania przez właściwy organ zaświadczenia o które wnosił w dniu [...] grudnia 2016 r. W uzasadnieniu zaś podniósł, że organ "przywołał książkowe zasady obowiązujące przy wydawaniu zaświadczeń (...) i nie odniósł się do treści jego wniosku i jego uzasadnienia, zakwestionował mój interes prawny w otrzymaniu zaświadczenia i jego przydatności do dysponowania mojego prawa do własności", zaś odmowa wydania zaświadczenie jest dla niego niezrozumiała jeśli się zważy na fakt zmiany przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenie faktyczne i prawne dodał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 217 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie i owo zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2). Z kolei w myśl art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący S. P. wnosząc o wydanie zaświadczenia żądanej treści, dysponuje decyzją Szefa WR[...] w [...] z dnia [...] grudnia 1989 r. nr [...], w której jest zawarta żądana treść. Zatem skoro decyzja administracyjna stanowi urzędowe potwierdzenie faktów, które zostały w niej stwierdzone i znajduje się w obrocie prawnym, to nie ma podstaw do potwierdzenia owych faktów w osobnym zaświadczeniu. Zaświadczenie bowiem nie może ani zastępować treści decyzji, ani jej powielać. Powyższe potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w tezie 3 wyroku z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 457/13, a mianowicie: "Strona nie może domagać się – w drodze urzędowego zaświadczenia – stwierdzenia istnienia faktów prawotwórczych, których ustalenie jest przedmiotem oceny prawnej organu w postępowaniu administracyjnym kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej". Dodać również należy, że urzędowe potwierdzenia faktów, o które wnosi skarżący, nie jest wymagane przez żaden przepis prawa, zaś skarżący nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia o żądanej treści, co prawidłowo zostało omówione w zaskarżonych postanowieniach. Dodać należy, że przez interes prawny w postępowaniu o wydanie zaświadczenia należy rozumieć jako sytuację podmiotu ukształtowaną przez przepis prawa materialnego lub procesowego, z którego wynika dla jednostki konieczność czy potrzeba uzyskania jakiegoś zaświadczenia. W tym stanie rzeczy podnoszony argument o potrzebie przedłożenia zaświadczenia przy sporządzaniu aktu notarialnego nie oznacza, iż skarżący wskazał jakikolwiek przepis prawa wymagający uzyskanie żądanego zaświadczenia. Niewskazanie choćby jednego przepisu prawa, który nakazywałby skarżącemu legitymowanie się żądanym zaświadczeniem, słusznie doprowadziło organy do wniosku, iż działając w granicach prawa nie można uwzględnić wniosku, a to z kolei musi doprowadzić do odmowy wydania zaświadczenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.