II OSK 1666/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych E.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Op 383/21 oraz uzupełniającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Op 383/21 w sprawie ze skargi E.J. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 kwietnia 2021 r. nr 135/2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oddala skargi kasacyjne. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 9 listopada 2021 r., II SA/Op 383/21, w wyniku rozpoznania skargi E.J. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: OWINB) z 22 kwietnia 2021 r., nr 135/2021, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 142 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] dalej: PINB) z 27 stycznia 2021 r., nr 4/21 nakazującą K.J. i E.J. rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ew. [...], obręb [...] przy ul. [...] w O. oraz postanowienie PINB z 27 stycznia 2021 r., nr 6/21 odmawiające zmiany postanowienia własnego z 11 maja 2020 r., nr 44/20, zmienionego postanowieniem z 27 listopada 2020 r., nr 125/20 w zakresie terminu wykonania nałożonego na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: p.b., obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości projektu budowlanego zamiennego -uchylił zaskarżoną decyzję OWINB z 22 kwietnia 2021 r. w części, w jakiej utrzymała ona w mocy ww. postanowienie PINB z 27 stycznia 2021 r. (pkt 1), zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 2). Pismem z 11 lutego 2022 r. E. J. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 134 § 1 w zw. z art. 138 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przez nieprawidłowe sformułowanie rozstrzygnięcia w pkt. 1 sentencji zaskarżonego wyroku poprzez brak rozstrzygnięcia co do całości zaskarżonej decyzji, które jest nieskorelowane z brzmieniem jego uzasadnienia w tym zakresie. Wymienione naruszenia przepisów postępowania doprowadziły Sąd I instancji do wydania wyroku o niejednoznacznej treści, nieskorelowanej z brzmieniem uzasadnienia, z której nie wynika, jaka część decyzji została przez Sąd I instancji uchylona, a jaka nie; w przypadku uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku nie można by jednoznacznie określić, w jakim zakresie wiąże on strony, Sąd, inne sądy i organy, oraz w jakim zakresie jest on objęty powagą rzeczy osądzonej; 2) art 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku rozważań wskazujących na brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji braku rozstrzygnięcia w tym zakresie w sentencji wyroku, co w konsekwencji uniemożliwia odniesienie się do treści zaskarżonego wyroku i jego prawidłową ocenę. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Uwzględniając wniosek skarżącego poprzedzający złożenie ww. skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 7 kwietnia 2022 r., II SA/Op 383/21 uzupełnił wyrok z 9 listopada 2021 r., II SA/Op 383/21, który został wydany w następstwie rozpoznania skargi skarżącego na decyzję OWINB z 22 kwietnia 2021 r., poprzez dodanie do niego pkt. 3 o treści "w pozostałej części skargę oddala". Skarżący złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.) w zakresie w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy; 2) art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7b k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania (art. 7b k.p.a.) w zakresie w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy; 3) art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania (art. 8 § 1 k.p.a.) w zakresie w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy; 4) art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania (art. 9 k.p.a.) w zakresie w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy; 5) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zawarcia w uzasadnieniu wyroku szczegółowych rozważań wskazujących na brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Zarządzeniem z 5 grudnia 2023 r. sprawy toczące się wskutek wniesionych obu skarg kasacyjnych zostały na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonych wyroków, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skargach kasacyjnych przyczyny wadliwości prawnej obu zaskarżonych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie zostały one oparte przez skarżącego na uzasadnionych podstawach. Niezasadne pozostają zarzuty przypisujące Sądowi I instancji naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 138, a także art. 141 § 4 p.p.s.a. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizacja tego wymagania znajduje swój wyraz w obowiązku sporządzenia przez sąd sentencji, która powinna zawierać poza oznaczeniem sądu, imion i nazwisk sędziów, protokolanta oraz prokuratora, jeżeli brał udział w sprawie, daty i miejsca rozpoznania sprawy i wydania wyroku, imienia i nazwiska lub nazwy skarżącego, również przedmiot zaskarżenia oraz rozstrzygnięcie sądu. Zaskarżonym wyrokiem z 9 listopada 2021 r. Sąd I instancji rozpatrywał skargę wniesioną przez skarżącego na decyzje OWINB z 22 kwietnia 2021 r., którą utrzymana została w mocy przez organ odwoławczy decyzja PINB z 27 stycznia 2021 r. nakazująca rozbiórkę oraz postanowienie tego organu z 27 stycznia 2021 r., co zobowiązywało Sąd do wypowiedzenia się odnośnie do legalności tak ujętego rozstrzygnięcia. Należy zgodzić się z zastrzeżeniami skarżącego, że uzasadnienie ww. wyroku nie zostało skorelowane z jego sentencją w związku z tym, iż ocenie prawnej, której przedmiotem były powody nakazujące Sądowi potwierdzić prawidłowość zastosowania w sprawie przez OWINB art. 51 ust. 5 p.b. wobec niewykonania przez inwestorów nałożonego na nich przez PINB decyzją z 15 lipca 2016 r., nr 112/16 obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego wprowadzone w trakcie budowy budynku zmiany związane ze zwiększeniem jego powierzchni zabudowy i kubatury, a przez to stanowiące istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę udzielonego przez Prezydenta Miasta [...] decyzją z 7 lipca 2014 r., nr 381/14, nie towarzyszyło zamieszczenie w sentencji wyroku orzeczenia o oddaleniu w tym zakresie skargi złożonej przez skarżącego. Wyrazem powyższego zaniechania było wystąpienie przez skarżącego pismem z 26 stycznia 2022 r. na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. o uzupełnienie wyroku poprzez orzeczenie przez Sąd co do zaskarżonej decyzji w części niepodlegającej uchyleniu (k. 192). To żądanie procesowe zostało uwzględnione, wobec czego brak jest podstaw do wskazywania w skardze kasacyjnej z powołaniem się na naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 138, a także art. 141 § 4 p.p.s.a. na podjęcie przez Sąd aktu jurysdykcyjnego cechującego się niepełnością, czy też nieprawidłowe ustosunkowanie się do przedmiotu zaskarżenia wyłącznie w uzasadnieniu wyroku, jeżeli w przewidzianym ustawą procesową trybie na wniosek skarżącego doszło do konwalidowania tejże wadliwości orzeczenia w następstwie wydania przez Sąd wyroku z 7 kwietnia 2022 r. uzupełniającego w wymaganym zakresie wyrok z 9 listopada 2021 r. (por. wyrok NSA z 6 sierpnia 2013 r., I OSK 2624/12). Wymaga podkreślenia, że wniosek o uzupełnienie wyroku i środek zaskarżenia pozostają względem siebie środkami niekonkurencyjnymi, co oznacza, że określonego rodzaju wadliwość obciążająca wyrok nie może równocześnie stanowić podstawy uzasadniającej uzupełnienie wyroku, jak i podważającej jego prawidłowość w ramach wnoszonego od niego środka zaskarżenia. Jakkolwiek wyrok uzupełniający ma charakter samoistny, tym niemniej nie stanowi istotnej wadliwości na płaszczyźnie określonej wymaganiem przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. nawiązanie przy formułowaniu argumentacji prawnej zamieszczonej w jego uzasadnieniu do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, który podlegał uzupełnieniu. Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd I instancji, wydając wyrok z 7 kwietnia 2022 r., prowadzący do oddalenia skargi na zaskarżoną decyzję OWINB w części rozstrzygającej o utrzymaniu nałożonego na skarżącego nakazu rozbiórki, nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7b, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 i art. 80 k.p.a. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że zgromadzony materiał dowodowy był niewystarczający do podjęcia decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 5 p.b. Skarżący, co pozostaje niesporne, nie wykonał obowiązku nałożonego na niego decyzją PINB z 15 lipca 2016 r., pomimo kilkukrotnego przedłużania terminu do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, który cechując się poprawnością na gruncie art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 p.b., mógłby podlegać przez organ nadzoru budowlanego zatwierdzeniu. Pozbawiona znaczenia jest okoliczność wydania przez PINB decyzji zatwierdzających przedstawiane przez skarżącego poszczególne wersje projektu budowlanego zamiennego (decyzje: z 27 października 2016 r., z 14 marca 2017 r., z 29 marca 2019 r., z 31 stycznia 2020 r.), jeżeli w toku kontroli instancyjnej decyzje te zostały wyeliminowane z obrotu prawnego kolejnymi decyzjami kasacyjnymi organu odwoławczego. Stanowisko, które nakazywało OWINB stwierdzić niespełnienie przez skarżącego wymagań dotyczących formy i zakresu projektu budowlanego, zostało przez organ szczegółowo wyjaśnione, umożliwiając poznanie stronie racji, które za nim stoją. Wbrew odmiennej ocenie wyrażonej w skardze kasacyjnej, nie ma podstaw, by wynik kontroli legalności zaskarżonej decyzji OWINB mógł być w sprawie wiązany z nieprzeprowadzeniem analizy treści przedstawionego przez skarżącego projektu budowlanego zamiennego z 13 listopada 2020 r., jeżeli skarżący na końcowym etapie postępowania administracyjnego wypożyczył go 16 listopada 2020 r. i dokument ten do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie został przez stronę zwrócony. Sąd I instancji, mając na uwadze potrzebę kierowania się w sprawie słusznym interesem strony, trafnie zauważył, że w toku postępowania odwoławczego skarżący na wezwanie OWINB odstąpił od przedstawienia dokumentów potwierdzających podjęcie skutecznych działań w celu uzyskania wymaganej dokumentacji projektowej. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargi kasacyjne. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.