VII SAB/Wa 179/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA – Justyna Wtulich – Gruszczyńska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Głównej Biblioteki Lekarskiej im. S. w W. w przedmiocie bezczynności organu w udostępnieniu materiałów postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić M. G. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE Skarżący M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównej Biblioteki Lekarskiej im. S. w W., powoływanej dalej jako "GBL" polegającą na nieudostępnieniu przez organ materiałów. W skardze skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny oraz o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ponadto, wniósł o zobowiązanie GBL do udostępnienia kopii cyfrowych rękopisu J. P. oraz o udostępnienie rękopisu J. P. w czytelni GBL. Skarżący wniósł także o zobowiązanie GBL do udzielenia informacji o miejscowościach związanych z pamiętnikami przechowywanymi w GBL. Wskazał, że bezczynność organu polega na wykluczeniu go z dostępu do rękopisu J. P. oraz nieudzieleniu informacji o miejscowościach związanych z pamiętnikami przechowywanymi w GBL. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie bądź ewentualnie o oddalenie skargi w całości. Wskazał, że Biblioteka nie jest organem administracji publicznej i w ramach stanu faktycznego niniejszej sprawy nie wykonywała czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z zakresem właściwości sądów administracyjnych w postępowaniach skargowych, którą to kognicję reguluje art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawa ze skargi skierowanej przez M. G. przeciwko Bibliotece nie należy do właściwości sądów administracyjnych, a przez to wywiedziona skarga podlega odrzuceniu stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Organ zaznaczył, że skarga została wywiedziona przeciwko Bibliotece, pomimo tego, że to Dyrektor Departamentu Nadzoru i Kontroli Ministerstwa Zdrowia udzielał odpowiedzi na wystąpienie Skarżącego z 18 sierpnia 2023 r. skierowane do Ministerstwa Zdrowia. W ocenie Biblioteki nie jest ona zatem podmiotem legitymowanym biernie w niniejszej sprawie. Organ wskazał, że również żądania Skarżącego przemawiają za odrzuceniem skargi w całości. Odnosząc się do wskazanych zarzutów i wniosków Skarżącego organ wskazał, że ustosunkował się do każdego pisma i korespondencji kierowanej od Skarżącego, w szczególności do wniosku Skarżącego z 3 sierpnia 2023 r., udzielając odpowiedzi na każdą z próśb i wnioskowanych kwestii oraz wskazując właściwe regulacje. W ocenie Biblioteki nie może zatem być mowy o bezczynności ani możliwość jej stwierdzenia wobec zgłoszonych przez Skarżącego zagadnień w szczególności rażącego naruszenia prawa. Pismem z 20 września 2023 r. Skarżący uzupełnił skargę na bezczynność. Wskazał, że w 2006 r. Biblioteka Narodowa została ukarana pieniężnie przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za nadużycie w cenach ksero i dotyczyło ono opłaty niższej niż 1 zł. Zaznaczył, że kwota nadużycia w niniejszej sprawie jest znacznie większa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy zobligowany jest w pierwszej kolejności do zbadania przesłanek dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 t.j.), powoływanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, a także, na mocy art. 3 § 3 tej ustawy, w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Jednocześnie na gruncie art. 4 omawianej ustawy sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność nie jest dopuszczalna w innych sprawach niż wymienione w powyższych przepisach. Wniesienie skargi na bezczynność/przewlekłość postępowania organu jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Kontrola sądu sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, między innymi w wyroku z 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98; z 13 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 961/99 oraz w postanowieniu z 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SAB 166/97. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność GBL polegająca na wykluczeniu skarżącego z dostępu do rękopisu J. P. oraz nieudzielenie informacji o miejscowościach związanych z pamiętnikami przechowywanymi w GBL. Wskazać należy, że pismem z 18 sierpnia 2023 r. w odpowiedzi na wniosek Skarżącego z 3 sierpnia 2023 r. GBL poinformowała, że obecnie nie jest możliwe wykonanie indeksów miejscowości do pamiętników ze zbiorów Biblioteki ze względu na bardzo duży nakład pracy i czasochłonność tego typu przedsięwzięcia. Biblioteka wskazała, że udostępnienie należącego do zbiorów specjalnych rękopisu pamiętnika J. P. może nastąpić na zasadach określonych w Regulaminie udostępniania zbiorów bibliotecznych GBL. Wskazała, że Czytelnia Działu Starej Książki Medycznej GBL jest czynna w dni powszednie w godzinach 9:00 – 15:00 i brak jest możliwości udostępnienia Skarżącemu zbiorów w innym czasie. Poinformowała, że korzystanie ze zbiorów specjalnych wymaga uzyskania zezwolenia Dyrektora Biblioteki. W tym celu należy złożyć wniosek, o którym mowa w § 27 ust. 3 Regulaminu, zawierający wskazane tam elementy. Wskazała, że fotografowanie materiałów ze zbiorów Działu Starej Książki Medycznej GBL wymaga odrębnego zezwolenia Dyrektora GBL i jest możliwe wyłącznie, jeśli pozwala na to stan zachowania i wymogi konserwatorskie oraz stan prawny obiektów. Dodała, że obecnie Biblioteka nie przewiduje wdrożenia rozwiązań mających na celu udostępnienie zbiorów w czytelni po godzinie 17:00 i/lub w soboty. Podała, że wykonywanie i udostępnianie skanów materiałów bibliotecznych następuje według procedury wskazanej w § 23 Regulaminu. Stwierdzić zatem należy, że sprawa dotyczy bezczynności organu w udzieleniu informacji dotyczących możliwości udostępnienia przez GBL należącego do zbiorów specjalnych rękopisu pamiętnika J. P. oraz udzielenia informacji o miejscowościach związanych z pamiętnikami przechowywanymi w GBL. W ocenie Sądu, powyższa czynność polegająca na udzieleniu Skarżącemu przez GBL informacji dotyczących ogólnych zasad funkcjonowania i możliwości korzystania ze zbiorów specjalnych GBL nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem, ani żadnym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Oznacza to, że niniejsza sprawa nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Skoro GBL nie była zobligowana do załatwienia sprawy Skarżącego ani w drodze decyzji administracyjnej, ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty albo innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, to Skarżącemu nie przysługuje skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego. Zakres skargi na bezczynność organu wyznaczają przepisy art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. w świetle których zaskarżenie przewlekle prowadzonego postępowania przez organ jest dopuszczalne, ale tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. W tym stanie rzeczy niniejsza sprawa nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.