I SA/Wa 1175/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi H. F. i M. F. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 października 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 96/22 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz H. F. i M. F. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE [...], działając w imieniu własnym oraz [...], (dalej: "Skarżący") pismem z 9 maja 2023 r., uzupełnionym pismami z 26 września 2023 r. i 3 października 2023 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy (dalej: "Prezydent" "organ") wyroku tego Sądu z 11 października 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 96/22, zobowiązującego go do rozpoznania wniosku z 19 listopada 2001 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...] - dz. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 8 lutego 2023 r. Wobec niewykonania wyroku, Skarżący pismem z 14 grudnia 2022 r. wezwał Prezydenta do jego wykonania, a następnie wniósł wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości zgodnej z art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej jako: "p.p.s.a.", oraz wypłaty odszkodowania [...] w wysokości 300 000 zł. W uzasadnieniu wskazali, że całe postępowanie trwa 22 lata, a składający wniosek o odszkodowanie mąż Skarżącej nie doczekał wydania decyzji, gdyż zmarł 10 maja 2010 r. Wskazał na opieszałość urzędników, którzy w dalszym ciągu uchylają się od swoich obowiązków. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując, że wniosek [...] z 19 listopada 2001 r. rozpatrzony został w części decyzją z 12 października 2020 r. nr 176/SD/2020, którą odmówiono stronie przyznania odszkodowania za część gruntu o powierzchni 524 m2 pochodzącego z nieruchomości ozn. hip. Nr [...] - dz. [...]. Zatem obecnie rozpatrywany jest wniosek o odszkodowanie co do pozostałej części gruntu o powierzchni 326 m2 pochodzącego z dawnej nieruchomości hipotecznej. Podkreślił, że podejmował czynności celem ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, o czym świadczy, znajdująca się w aktach sprawy korespondencja kierowana do innych podmiotów, przesyłana do wiadomości Skarżącego. Wskazał, że w toku postępowania zgromadził już częściowo materiał mający na celu określenie stanu prawnego nieruchomości położonej przy ul. [...]. Koniecznym w tym celu było m.in. wystąpienie o dokumenty stwierdzające czy działka była zabudowana w chwili wejścia w życie dekretu warszawskiego; zgromadzenie dokumentów określających przeznaczenie przedmiotowego terenu w planach zabudowy Warszawy na 1945 r. (tj. Ogólny Plan Zabudowania m.st. Warszawy zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia 11.08.1931 r.); wystąpienie o dokumenty archiwalne mające na celu określenie daty utraty posiadania gruntu przez dawnych właścicieli, a także dokumentów określających aktualnego właściciela gruntu. Podjął działania mające na celu przygotowanie opracowania polegającego na sporządzeniu mapy sytuacyjnej z określeniem powierzchni, rozliczeniem jej w aktualnych działkach ewidencyjnych ze wskazaniem ich stanu prawnego oraz wkreśleniem i rozliczeniem w strefach zabudowy planu z 1931 r., wkreśleniu oraz rozliczeniu części, która przed dniem 21.11.1945 r. znajdowała się pod ulicami i wkreśleniu dawnej nieruchomości hipotecznej na zdjęcia lotnicze. Podał, że po otrzymaniu opracowania geodezyjnego zlecone zostało opracowanie fotogramatyczne, podlegające na analizie i opisie zdjęć lotniczych z 1955 r. i 1960 r. Ponadto organ wystąpił do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie posiadanych map wskazujących na stan władania poszczególnymi działkami stanowiącymi dawną nieruchomość hipoteczną, w szczególności w latach 50 i 60 XX wieku oraz do Biura Organizacji Urzędu Wydział Archiwum i Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego dla Dzielnicy [...] w celu odnalezienia wszelkiej dokumentacji dotyczącej dzierżaw oraz zagospodarowania tego terenu w latach 1945 - 1965, ewentualnie innych materiałów dot. gruntu położonego w Warszawie na [...] między ulicami [...]. W wyniku ponownej analizy zgromadzonego w aktach sprawy obszernego materiału dowodowego, ponownie wystąpił do Archiwum Państwowego m.st. Warszawy o przeprowadzenie kwerendy i przesłanie wszelkiej odnalezionej dokumentacji wraz z prośbą o potraktowanie sprawy jako pilnej. Podkreślił, że akta sprawy znajdowały się w posiadaniu organów nadrzędnych, w tym między innymi tut. Sądu na skutek skargi na bezczynność wniesionej przez Skarżącego (sygn. akt I SAB/Wa 96/22) oraz zwrócone do organu wraz z prawomocnym wyrokiem w dniu 8 lutego 2023 r. Na marginesie wspomniał, że Skarżący złożyli kolejną skargę w dniu 9 maja 2023 r. - w dzień po upływie wyznaczonego przez Sąd terminu, nie wzywając uprzednio do wykonania wyroku. Prezydent stwierdził, że takie działanie również utrudnia rozpoznawanie spraw, gdyż nie jest możliwym prowadzenie przedmiotowych postępowań wyłącznie w oparciu o akta zastępcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 11 października 2022 r. I SAB/Wa 96/22 zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z 19 listopada 2001 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...] - dz. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te natomiast wpłynęły do organu 8 lutego 2023 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 8 maja 2023 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania wyroku (vide: pismo z 14 grudnia 2022 r.), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął - przedmiotowy wniosek rozpatrzony został w części decyzją z 12 października 2020 r. nr 176/SD/2020 o odmówie stronie przyznania odszkodowania za część gruntu o powierzchni 524 m2 pochodzącego z przedmiotowej nieruchomości; zatem do rozpatrzenia pozostał mu wniosek o odszkodowanie co do pozostałej części gruntu o powierzchni 326 m2. Oznacza to, że od ponad 7 miesięcy pozostaje przy jego wykonywaniu w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a., jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Z przekazanych akt administracyjnych wynika, że organ aktywnie gromadził dokumentację, co szczegółowo opisał w odpowiedzi na skargę, a po zwrocie akt z Sądu zwrócił się do: Biura Organizacji Urzędu Wydział Archiwum i Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego dla Dzielnicy [...] w celu odnalezienia wszelkiej dokumentacji dotyczącej dzierżaw oraz zagospodarowania tego terenu w latach 1945 - 1965, ewentualnie innych materiałów dot. gruntu położonego w Warszawie na [...] między ulicami [...] (vide: pismo z 28 lutego 2023 r.); ponownie wystąpił do Archiwum Państwowego m.st. Warszawy o przeprowadzenie kwerendy i przesłanie wszelkiej odnalezionej dokumentacji wraz z prośbą o potraktowanie sprawy jako pilnej (vide: pismo z 7 marca 2023 r.). Korespondencja ta była wysyłana również do wiadomości Skarżącego. W sprawie niniejszej Sąd, oceniając charakter bezczynności Prezydenta, wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy wynoszący do momentu wniesienia skargi prawie sześć miesięcy, jak również czas trwania całego postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie (prawie 22 lata). Miarkując wysokość grzywny uwzględniono okres zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku, ale również to, że w rozpoznawanej sprawie intencjonalnej obstrukcji procesowej po stronie organu stwierdzić nie sposób. Owszem Prezydent prowadzi postępowanie opieszale, jednak nie jest tak, że nie podejmuje w nim działań ukierunkowanych na jej załatwienie, bądź czynności przezeń realizowane mają charakter pozorny, gdyż gromadzi materiał dowodowy szczegółowo opisany w odpowiedzi na skarg. Nie uszło uwadze Sądu również zachowanie Skarżącego, który wezwał organ do wykonania wyroku zanim akta zostały do niego zwrócone, a przedmiotową skargę wniósł w następnym dniu po tym jak te wróciły wraz z prawomocnym wyrokiem. Takie zachowanie inicjuje po stronie organu konieczność ponownego przesłania akt do Sądu, a tym samym uniemożliwia procedowanie w sprawie przedmiotowego wniosku. Z tego powodu za adekwatną, Sąd uznał grzywnę w wymiarze 2000 złotych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku. W przedmiocie zaś kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 p.p.s.a. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.