II GZ 58/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt VI SO/Wa 26/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie z wniosku G. K. o wymierzenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. w sprawie skargi G. K. na bezczynność Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w przedmiocie rozpoznania zażalenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2024 r. wymierzającego Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej grzywnę w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji wskazał, że powołane postanowienie wymierzające Prezydium NRA grzywnę zostało doręczone organowi w dniu 19 lipca 2024 r. W dniu 30 lipca 2024 r. Prezydium nadało wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie argumentując, że uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia nastąpiło bez winy organu, a wynikało z okoliczność składania w dniu 26 lipca 2024 r. pięciu zażaleń i sześciu pism procesowych dotyczących spraw skarżącej zawisłych przed WSA w Warszawie. Wskazano również na trudności w skompletowaniu akt i przesłaniu ich do właściwych organów - postępowania wobec skarżącej toczyły się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Sądem Najwyższym, Wyższym Sądem Dyscyplinarnym Adwokatury, co utrudnia ich lokalizację. Sąd I instancji odmawiając przywrócenia terminu stwierdził, że we wniosku nie zostały powołane zdarzenia lub fakty, które uprawdopodobniałyby okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Za okoliczności takie nie mogły, zdaniem Sądu, zostać uznane podana przez organ wielość spraw skarżącej G. K. i związana z tym konieczność sporządzenia 5 zażaleń i 6 pism procesowych. Organ nie wykazał, że uchybienie terminu zostało spowodowane zdarzeniami, czy też stanami od niego niezależnymi. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, zażaleniem zaskarżyło w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie: 1. przepisu art. 86 § 1 pkt 3 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak uznania przez Sąd I instancji, że niedokonanie przez organ czynności w postaci złożenia zażalenia w terminie miało miejsce bez winy organu, podczas gdy jak zostało wykazane we wniosku o przywrócenie terminu organ nie dokonał złożenia zażalenia w terminie bez własnej winy; 2. przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak uznania przez Sąd I instancji, że organ uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, podczas gdy okoliczności te zostały przez organ w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu wykazane. Podnosząc te zarzuty Prezydium wniosło o uchylenie w całości postanowienia Sądu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w nim zarzuty wraz z ich argumentacją nie podważają prawidłowości oceny wniosku Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jakiej dokonał Sąd I instancji. Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Na tle powołanych przepisów wskazania wymaga, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). Mając powyższe na uwadze zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji ległym u podstaw odmowy przywrócenia Prezydium NRA uchybionego termu do wniesienia zażalenia od postanowienia, którym WSA w Warszawie wymierzył organowi grzywnę w wysokości 6.000 zł w związku z jego bezczynnością w sprawie rozpoznania zażalenia G. K. na uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w Katowicach z dnia 13 czerwca 2018 r. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, nie mogły stanowić podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, podniesione przez Prezydium NRA okoliczności mające świadczyć o braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Nie można bowiem uznać aby wskazana ilość wnoszonych przez organ pism procesowych w dniu 26 lipca 2024 r., stanowiła obiektywną i trudną do usunięcia przeszkodę uniemożlwiającą mu wniesienie zażalenia na powołane postanowienie WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2024 r. w terminie otwartym do dokonania tej czynności. Nie przemawia również na korzyść organu argumentacja powołana tak we wniosku, jak i w zażaleniu, w ramach której wskazuje się na trudność w skompletowaniu i wysyłaniu do sądów i organów akt administracyjnych i osobowych w sprawach gdzie stroną jest G. K.. Taka argumentacja mogłaby być brana pod rozwagę jako okoliczność dodatkowa, wspierająca argumentację o braku winy w uchybieniu terminy w przypadku podmiotów nieprofesjonalnych w aspekcie stosowania praw lub występowania w szeroko rozumianym obrocie cywilnym lub gospodarczym związanym ze znajomością i zastosowaniem przepisów obowiązującego prawa. W przypadku podmiotu jakim jest Naczelna Rada Adwokacka, a więc podmiotu reprezentującego zawód stricte profesjonalny w dziedzinach prawnych, niemożność zorganizowania prawidłowego nadzoru nad toczącymi się z udziałem NRA postępowań, jakiegokolwiek rodzaju, uznać należy za niedbałość i nieroztropność, nie zaś za obiektywną i niezależną od strony okoliczność stanowiącą przeszkodę w dochowaniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.