III SO/Wr 2/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku V. P. o wymierzenie grzywny Wojewodzie Dolnośląskiemu w przedmiocie wniosku za nieprzekazanie skargi postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 2200 zł (słownie: dwa tysiące dwieście złotych); II. zasądzić od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Pismem z 21 marca 2023 r. V. P. (dalej jako: wnioskodawca, strona) wniósł o ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 7 kwietnia 2021 r. wraz z aktami sprawy. Do wniosku strona załączyła m.in. odpis skargi oraz dowód nadania jej w urzędzie pocztowym w dniu 7 kwietnia 2021 r. (z pieczęcią urzędu). W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że nie dysponuje oryginałem skargi oraz wniósł o orzeczenie na podstawie odpisu skargi przedłożonego przez pełnomocnika strony. Po pierwsze należy zaznaczyć, że, jak wynika z odpowiedzi na wniosek. organ nie dysponuje wprawdzie oryginałem złożonej skargi na przewlekłość organu, jednak w żaden sposób nie zakwestionował on faktu złożenia przez stronę tej skargi, ani nie podważył wskazywanej przez stronę daty jej złożenia. W tym stanie sprawy, wobec braku oryginału wniesionej skargi, a także braku odpowiedzi od Poczty P. S.A. w sprawie wskazania daty doręczenia przesyłki (o co Sąd wzywał pismem z dnia 14 sierpnia 2023 r.), Sąd do rozpoznania niniejszego wniosku za datę wpływu skargi do organu uznał datę jej nadania w placówce pocztowej tj. 7 kwietnia 2021 r., a za datę przekazania skargi do Sądu dzień 27 marca 2023 r. (data wpływu do Sądu wniosku o wymierzenie organowi grzywny wraz z odpisem skargi na przewlekłość). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Z akt wynika, że skarga wniesiona – za pośrednictwem Wojewody Dolnośląskiego na przewlekłość w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, została nadana 7 kwietnia 2021 r. (co wynika z załączonego do wniosku wyciągu z księgi wysłanej korespondencji). Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ winien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu do dnia 7 maja 2021 r. (piątek). Wobec niekwestionowania przez organ faktu złożenia skargi na przewlekłość przez stronę skarżącą, mając na uwadze wniosek organu o rozpoznanie sprawy na podstawie przesłanego przez pełnomocnika odpisu skargi (załącznik do wniosku o wymierzenie organowi grzywny), Sąd uznał za datę przekazania skargi dzień 27 marca 2023 r. (data wpływu wniosku do Sądu). W związku z powyższym, należy uznać, że skarga na przewlekłość została przekazana do Sądu z 22 miesięcznym naruszeniem ustawowego terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek strony skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2200 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będący przedmiotem skargi (przewlekłość organu), a także nie przekazanie skargi aż do dnia wydania niniejszego orzeczenia. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 205 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.