IV SA/Wr 660/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. na pismo Burmistrza Miękini z dnia 3 października 2023 r., nr GOPS.431.63.2019 w przedmiocie odmowy wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Uzasadnienie: Pismem z dnia 17 października 2023 r. T. P. (dalej: Strona, Skarżąca) wniosła skargę na opisane w sentencji pismo Burmistrza Miękini (dalej: organ) informujące o odmowie wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nie widzi podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd bada dopuszczalność skargi na dzień jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy została wniesiona przez uprawniony podmiot, spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie i gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi zaś, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (a także bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu) oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie Strona złożyła do organu wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie wcześniej wydanej decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na wniosek, organ wydał pismo informujące Stronę o odmowie wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego. Pismo to zostało objęte skargą Strony wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Tak zakreślony przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Pismo organu, które Skarżąca uczyniła przedmiotem skargi, jest pismem informującym o stanowisku organu w przedmiocie złożonego przez Skarżącą wniosku. Pismo to nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie kształtuje praw czy obowiązków Skarżącej, nie stanowi władczego i jednostronnego rozstrzygnięcia. Ma ono wyłącznie charakter informacyjny, tak jak zresztą wcześniejsze pisma w tej sprawie, w których organ informował już Stronę o zajętym stanowisku dotyczącym jej żądania. Tym samym nie podlega kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi. Nawet gdyby uznać, ze rzeczone pismo posiada pewne cechy decyzji administracyjnej, to i tak nie mogłoby zostać skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego, gdyż zostało wydane przez organ pierwszej instancji, a więc nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia. Podobnie, gdyby przedmiotem skargi uczyniona została bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji, skarga wciąż podlegałaby odrzuceniu z uwagi na brak wniesienia stosownego ponaglenia poprzedzającego skargę (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skarga Strony – niezależnie od przyjętej kwalifikacji – nie mogłaby zostać zatem rozpoznana przez Sąd. Informacyjnie odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.) wniosek strony wszczyna postępowanie, które organ administracji winien zakończyć w przewidzianej prawem formie w zależności od istoty zgłoszonego żądania. Brak reakcji organu na wniosek strony stanowi o jego bezczynności, która może być zwalczana ponagleniem, wnoszonym do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 k.p.a.). Wniesienie ponaglenia otwiera dopiero drogę do zaskarżenia ewentualnej bezczynności organu. Zgodnie bowiem z powołanym już przepisem art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Zaskarżenie braku wydania przez organ decyzji winno przybrać postać skargi na bezczynność, a nie skargi na pismo informacyjne organu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił - jako niepodlegającą kognicji sądu administracyjnego - skargę Strony na pismo Burmistrza Miękini z dnia 3 października 2023 r. nr GOPS.431.63.2019. Końcowo Sąd wskazuje, że skarga Strony na czynność Burmistrza Miękini w przedmiocie wstrzymania wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego została wydzielona do odrębnego rozpoznania i zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 724/23.