II GZ 589/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 671/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. P. postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 maja 2020 r., nr DZP-II-613.42.2020 w przedmiocie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 671/21, odrzucił skargę R. P. (skarżący) na postanowienie Ministra Sprawiedliwości (organ) z dnia 29 maja 2020 r., w przedmiocie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego. Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 maja 2020 r. w przedmiocie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z 2 marca 2021 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł pod rygorem odrzucenia skargi. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o wyłączenie autora zaskarżonego orzeczenia oraz przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 20 października 2021 r. , sygn. akta VI SPP 76/21 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, zaś postanowieniem z 23 grudnia 2021 r., sygn. akta SPP 76/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego, utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Zarządzeniem z 28 lutego 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 671/21, wniosek o wyłączenie sędziego pozostawiono bez rozpoznania. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł m. in. o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 5 sierpnia 2022 r., sygn. akt VI SPP 65/22, referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z 20 października 2021 r. Postanowieniem z 22 września 2022 r., sygn. akt VI SPP 65/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 5 sierpnia 2022 r. Zażalenie na powyższe postanowienie z 22 września 2022 r., sygn. akta VI SPP 65/22 , zostało odrzucone postanowieniem z 19 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SPP 65/22. W zażaleniu został zawarty m. in. wniosek o wyłączenie sędziego oraz przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 14 lutego 2023 r, sygn. akt VI SPP/Wa 295/22, referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z 20 października 2021 r., sygn. akta VI SPP 76/21. W sprzeciwie skarżący zawarł m. in. wniosek o wyłączenie referendarza sądowego. Postanowieniami z 30 czerwca 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 671/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego Tomasza Sałka oraz oddalił wniosek o wyłączenie referendarza sądowego Aleksandry Pawlak. Postanowieniami z 10 października 2023 r. (w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano błędny rok: "2024"), sygn. akt II GZ 378/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie referendarza sądowego oraz oddalił zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Postanowieniem z 19 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SPP/Wa 295/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu, utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 14 lutego 2023 r. o odmowie zmiany postanowienia referendarza sądowego z 20 października 2021 r., sygn. akta VI SPP 76/21. Postanowieniami z 12 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na wezwanie w zakresie uiszczenia wpisu od skargi (II GZ 22/24) oraz oddalił zażalenie na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego (II GZ 23/24). Zarządzeniem z 14 czerwca 2024 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 2 marca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 2 lipca 2024 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wniósł przyznanie prawa pomocy, nie uiszczając wpisu od skargi w ustawowym terminie. Odrzucając skargę na podstawie art. 220 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Sąd Wojewódzki wskazał, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3 cytowanego przepisu). Sąd Wojewódzki wobec złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał na utrwalony pogląd w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy, a w szczególności nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Sąd I instancji wskazał, że postępowanie z pierwszego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy zakończyło się prawomocnie, na skutek wydania przez tutejszy Sąd w dniu 23 grudnia 2021 r. postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 października 2021 r. Wnoszone przez skarżącego kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy, w ramach toczących się postępowań zażaleniowych, nie przyniosły zamierzonych przez skarżącego skutków, gdyż skarżącemu nie zostało przyznane prawo pomocy. Postanowieniem z 22 września 2022 r. VI SPP/Wa 65/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 5 sierpnia 2022 r. o odmowie zmiany postanowienia z 20 października 2021 r. (zażalenie od powyższego postanowienia zostało odrzucone), zaś postanowieniem z 19 grudnia 2023 r. VI SPP/Wa 295/22 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 14 lutego 2023 r. o odmowie zmiany postanowienia z 20 października 2021 r. Sąd Wojewódzki wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami 10 października 2023 r. prawomocnie orzekł w kwestii wyłączenia sędziego (II GZ 377/23), referendarza sądowego (II GZ 378/23), zaś postanowieniami z 12 marca 2024 r. w kwestii wpisu od skargi (II GZ 22/24) i pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego (II GZ 23/24). Tym samym, zdaniem Sądu, zasadnie skarżący został ponownie wezwany zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2024 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z 2 marca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący powyższe wezwanie odebrał 2 lipca 2024 r. i w siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 9 lipca 2024 r. nie uiścił wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Powyższe potwierdza informacja z 27 sierpnia 2024 r., iż do dnia 21 sierpnia 2024 r. nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy. Skarżący wniósł zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie, żądając jego uchylenia w całości oraz nadania biegu skardze. Ponadto w zażaleniu ponownie wniesiono o "wyłączenie" sędziego T. Sałka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie jako oczywiście bezzasadne podlegało oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem art. 220 § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, pisma podlegają odrzuceniu przez sąd w drodze postanowienia. W przedmiotowej sprawie skarżący nie zachował siedmiodniowego ustawowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 maja 2020 r. w przedmiocie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego, pomimo prawidłowego i skutecznego wezwania zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2024 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 2 marca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Skutku rozpoczęcia biegu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego (od dnia odbioru odpisu wezwania) nie mógł zniweczyć zawarty w piśmie z dnia 9 lipca 2024 r. kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy (k. 139 akt sądowych), albowiem strona skarżąca nie może czynić przedmiotem odniesienia – dla wskazywanego stanu faktycznego w zakresie jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego – sytuacji procesowej, która już zaistniała i została prawomocnie rozstrzygnięta, a skierowane do niej nowe wezwanie ma jedynie charakter kontynuacyjny względem pierwotnego zarządzenia wzywającego w przeszłości do uiszczenia kosztów sądowych oraz wykonawczy względem prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 46/24; postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt II GZ 503/24). Wskazane powyżej naruszenie terminu ustawowego do uiszczenia należnego wpisu od skargi i jego ostateczne nieuiszczenie obligowało zatem Sąd I instancji do wydania postanowienia o jej odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 220 § 1 p.p.s.a. Wobec stwierdzenia formalnej i treściowej prawidłowości zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu zażalenia na powyższe postanowienie.