II OZ 175/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 423/23 odrzucające skargę K. G. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 31 maja 2023 r. nr SOC-OP.621.1.37.2023.MR w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 2 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 423/23 odrzucił skargę K. G. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 31 maja 2023 r. nr SOC-OP.621.1.37.2023.MR w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego. Sąd wskazał, że wykonując zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 31 lipca 2023 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zawierającego oświadczenie, którym z podmiotów wymienionych w art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", jest oraz podanie numeru PESEL skarżącego – zakreślając termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W wezwaniu zawarto pouczenie o treści art. 35 § 1 p.p.s.a. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 września 2023 r. (k. 11 akt sądowych). Pełnomocnik skarżącego w piśmie nadanym 11 września 2023 r. wniosła o wydłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, z uwagi na to, że skarżący przebywa aktualnie w zakładzie karnym i nie jest w stanie w tak krótkim czasie przesłać podpisanego pełnomocnictwa oraz dokumentu wskazującego numer PESEL, gdyż w jednostkach penitencjarnych inaczej funkcjonuje obieg dokumentów (poczty). Pełnomocnik wskazała, że gdy tylko otrzyma ww. dokumenty, to niezwłocznie prześle je do sądu. Zarówno w zakreślonym terminie jak i do dnia wydania zaskarżonego postanowienia zarówno skarżący, jak i jego pełnomocnik nie uzupełnili braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga podlegała odrzuceniu. Sąd powołał art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3, a następnie art. 37 § 1 p.p.s.a. i wskazał, że nieprzedłożenie oryginału pełnomocnictwa bądź jego odpisu (kopii), z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa, do reprezentowania skarżącego w dacie jego udzielenia stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu w terminie 7 dni od daty otrzymania stosownego wezwania sądu. Odnosząc się natomiast do drugiego z braków formalnych skargi – niewskazania numeru PESEL skarżącego, to Sąd wskazał, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jak stanowi art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony ją wnoszącej. Jednocześnie do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (§ 3). W rozpoznawanej sprawie wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia obydwu braków formalnych skargi, a przesyłka zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do ich uzupełnienia została przesłana na podany w skardze adres i doręczona pełnomocnikowi 4 września 2023 r. Termin na ich uzupełnienie upłynął bezskutecznie w dniu 11 września 2023 r., a braki formalne skargi nie zostały sanowane. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Sąd nadmienił, że zgodnie z art. 84 p.p.s.a., przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu, a także skrócić termin sądowy na wniosek strony. Przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie przewidują takiej instytucji prawnej jak wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, o co wnosił w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego. Z treści art. 84 p.p.s.a. wynika bowiem jednoznacznie, że przedłużenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w odniesieniu do terminów sądowych, tj. wyznaczonych przez sąd lub przewodniczącego dla dokonania określonej czynności procesowej, ale nie ma zastosowania do terminów ustawowych (zob. postanowienia NSA: z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt II GZ 359/21; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 561/09 oraz z dnia 11maja 2011 r., sygn. akt II FZ 159/11). Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi jest natomiast terminem ustawowym, a nie terminem sądowym. Skutkuje to tym, że zakreślony w wezwaniu z dnia 30 sierpnia 2023 r. termin na uzupełnienie braków formalnych skargi nie może być w żaden sposób zmieniony. Sąd wskazał, że nie może tym samym przedłużyć terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jednocześnie Sąd poinformował, że brak możliwości przedłużenia przez Sąd ustawowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie wyłącza możliwości skorzystania przez skarżącego (stronę postępowania) z instytucji przywrócenia terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej. Z powyższych względów, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. W zażaleniu pełnomocnik skarżącego wskazała, że syn przebywa w zakładzie karnym i nie mógł we wskazanym terminie uzupełnić braków formalnych skargi. Do zażalenia dołączono pełnomocnictwo i wskazano nr PESEL skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W myśl zaś art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi, nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, co wynika z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 30 sierpnia 2023 r. w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 31 lipca 2023 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zawierającego oświadczenie, którym z podmiotów wymienionych w art. 35 p.p.s.a. jest oraz podanie numeru PESEL skarżącego – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W wezwaniu zawarto pouczenie o treści art. 35 § 1 p.p.s.a. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 września 2023 r. (k. 11 akt sądowych). W piśmie z dnia 10 września 2023 r., nadanym w dniu 11 września 2023 r., a więc w terminie otwartym do uzupełnienia ww. braków formalnych, pełnomocnik skarżącego – jego matka – wniosła o przedłużenie terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi, jednocześnie informując, że syn przebywa w zakładzie karnym i nie jest w stanie w terminie wykonać wezwania. Mając na uwadze, że brak jest regulacji umożliwiających przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jak i uwzględniając utrudniony kontakt pełnomocnika ze skarżącym z uwagi na jego przebywanie w zakładzie karnym, w okolicznościach niniejszej sprawy należało skierować do skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej osobiste podpisanie albo nadesłanie stosownego pełnomocnictwa oraz podanie numeru PESEL. Zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi doprowadziło do jej odrzucenia, co w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać za naruszające konstytucyjnie zagwarantowane prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Należy zauważyć, że do zażalenia na zaskarżone postanowienie dołączono pełnomocnictwo i wskazano nr PESEL skarżącego, tym samym należy uznać, że braki formalne skargi zostały uzupełnione. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.