II FZ 119/23

SENTENCJA Dnia 15 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 2385/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 13 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2385/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. (dalej jako "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 26 sierpnia 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia, o którym mowa powyżej, wskazano, że w skardze z 14 września 2022 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zawała wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z 9 listopada 2022 r., sygn. akt [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z 14 grudnia 2022 r. o tej samej sygnaturze akt, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy na wniosek zawarty w skardze. Następnie na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2023 r., skarżąca pismem z 19 stycznia 2023 r. została wezwana w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, do uiszczenia wpisu w kwocie 550 zł. Skarżąca odebrała wezwanie 1 lutego 2023 r. W dniu 10 lutego 2023 r. do WSA w Warszawie wpłynął kolejny wniosek skarżącej o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, który – w braku zmiany okoliczności faktycznych – postanowieniem starszego referendarza sądowego z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z 21 czerwca 2023 r., odmówił skarżącej zmiany postanowienia z 9 listopada 2022 r. w przedmiocie prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lipca 2023 r., skarżąca pismem z 27 lipca 2023 r. została wezwana, pod rygorem odrzucenia skargi, do wykonania prawomocnego zarządzenia z 17 stycznia 2023 r., tj. do uiszczenia wpisu w kwocie 550 zł. Skarżąca odebrała wezwanie 16 sierpnia 2023 r. Skarżąca w dniu 28 sierpnia 2023 r. złożyła do WSA w Warszawie kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, powtarzając co do zasady treść poprzednich wniosków. Zarządzeniem z 1 września 2023 r. Zastępcy Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 7 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2, art. 7 i art. 8 Konstytucji RP, nie został nadany bieg wnioskowi skarżącej z 23 sierpnia 2023 r. o przyznanie prawa pomocy ze względu na nadużywanie przez skarżącą praw procesowych i celowe przewlekanie postępowania sądowoadministracyjnego. O zarządzeniu z 1 września 2023 r. skarżąca została poinformowana pismem z 5 września 2023 r. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 września 2023 r. stwierdzono, że na dzień 5 września 2023 r. w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty skarżącej z tytułu wpisu od skargi. Ze względu na powyższe postanowieniem z 13 września 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2385/22, WSA w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę skarżącej. Pismem z 23 września 2023 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 września 2023 r., w którym zaskarżyła to postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie, zarzucając jednocześnie naruszenie przepisów postępowania poprzez wydawanie w niniejszym postępowaniu postanowień przez osoby niebędące sądem w rozumieniu obowiązujących przepisów oraz nie rozpoznanie przez sąd wniosku strony o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega oddaleniu. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. W myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Skoro zatem skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi i obowiązku tego nie dopełniła, będąc jednocześnie poinformowana, jakie skutki wynikają z niedopełnienia tego obowiązku, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany był skargę tę odrzucić. Okoliczność, że skarżącej nie zostało przyznane prawo pomocy, oznacza, że ciąży na niej obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, a uchybienie temu obowiązkowi prowadzi do odrzucenia tej skargi. Odnosząc się do ponownych wniosków skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy należy wskazać, iż w przypadku, gdy strona postępowania sądowoadministracyjnego po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłat sądowych, nawet przed upływem siedmiodniowego terminu do ich zapłacenia, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, to bieg terminu do uiszczenia wpisu nie zostaje przerwany. Dlatego też ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, że strona skarżąca nie spełnia przesłanek zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu, wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony skarżącej przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2010 r., sygn. akt II FZ 527/10 oraz z 7 września 2020 r., sygn. akt II FZ 408/20). Skoro zatem należny wpis od skargi, mimo wezwania, nie został przez skarżącą uiszczony w wyznaczonym przez sąd terminie, co jest okolicznością bezsporną, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie postanowił o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Skarżąca w zażaleniu nie podniosła żadnych argumentów podważających argumentację zaprezentowaną przez sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu. Nie zaprzeczyła okolicznościom faktycznym, które legły u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Niepodporządkowanie się prawomocnemu rozstrzygnięciu w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych nie może uzyskać ochrony prawnej, a uporczywe ponawianie tożsamych w swej treści wniosków o przyznanie prawa pomocy może być nawet poczytane za nadużycie prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niewątpliwe jest, że w sprawie zaistniały przesłanki odrzucenia skargi. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostało zatem wydane prawidłowo. Wobec powyższego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.