III FSK 821/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant asystent sędziego Marta Koźlik, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 343/22 w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 marca 2022 r. nr KO.400.120.2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 8 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 343/22, oddalił skargę S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 3 marca 2022 r., nr KO.400.120.2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy od stycznia 2018 r. do listopada 2021 r. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a." Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł S.M. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 P.p.s.a. zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 6m ust. 2a, art. 6i ust. 1 pkt 1, art. 6j ust. 1 pkt 1, art 6h w zw. z art 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm.) – dalej jako: "u.c.p.g." w zw. z: § 1 - 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w R. z 30 czerwca 2016 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie opadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Łódz. z 2016 r. poz. 3259), § 1 - 3 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z 29 października 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Łódz. z 2019 r. poz. 6079 ); § 1-3 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z 24 czerwca 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Łódz. z 2021 r. poz. 2967), § 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z 15 czerwca 2015 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. Łódz. z 2015 r. poz. 2479), § 2 i § 12-13 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w R, z 15 czerwca 2015 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Miasta R. (Dz. Urz. Woj. Łódz. z 2015 r. poz. 3596), § 2 i § 12-13 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w R. z 30 października 2020 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy - Miasta R. (Dz. Urz. Woj. Łódz. z 2020 r. poz. 6101) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię tych przepisów polegającą na wadliwym uznaniu, że sporna działka już w styczniu 2018 r. była zamieszkała przez co najmniej 2 osoby i czy zamieszkanie miało charakter ciągły do listopada 2021 r., co powoduje, iż określona stawka za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sprawie jest oczywiście nieprawidłowa i zawyżona na niekorzyść strony skarżącej; - naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: 1) art. 6f ust. 3 u.c.p.g. poprzez jego pominięcie i przyjęcie, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec, podczas gdy podstawę ustalenia wynagrodzenia za odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości stanowi stawka za 1 Mg odebranych odpadów komunalnych, zatem więc to odebrane odpady komunalne uzasadniają konieczność uiszczenia opłaty ustalonej według określonej stawki; 2) art. 6q ust. 3 u.c.p.g. poprzez błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że dla powstania obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu odbioru odpadów nie ma znaczenia okoliczność, czy usługa została wykonana czy nie; - art. 6 ust. 1 oraz art. 6h w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 7 u.c.p.g. poprzez brak odniesienia się do okoliczności, że skarżący zapewnia odbiór odpadów z posesji poprzez podpisanie umowy z prywatną firmą, przez co Gmina Miasto R. w ogóle nie odbierała żadnych odpadów z nieruchomości; - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) – dalej jako: "P.u.s.a." poprzez brak należytej kontroli nad organem administracji w sytuacji, gdy organ ten postępuje niezgodnie z prawem poprzez naruszenie przepisów ustawy, a sądy administracyjne zgodnie z ustawą sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem; - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 oraz z art. 207 i 208, art. 122, art. 187 § 1 i art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), polegające na oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi, pomimo braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego przez organy obu instancji, w tym nieprzeprowadzenia w pełni postępowania dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenia ustaleń co do ilości osób na przedmiotowej nieruchomości od 2018 r., co wobec możliwości dokonania takiej analizy stanowi niewyjaśnienie istoty sprawy w kontekście ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;, - naruszenie art 141 § 4 i art 134 § 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i sporządzenie uzasadnienia skarżonego orzeczenia, które nie zawiera indywidualnych rozważań prawnych w rozpoznawanej sprawie, oraz nie zawiera odniesienia do wszystkich argumentów skarżącego od początku konsekwentnie przedstawianych organowi administracji i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Powyższe doprowadziło do poczynienia ustaleń w zakresie stanu faktycznego uwzględniającego wyłącznie stanowisko organu I instancji , w postaci powielenia wcześniejszych ustaleń, bez uwzględnienia oceny faktów wskazywanych przez skarżącego, a także zarzutów i twierdzeń podnoszonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego - co ostatecznie spowodowało, iż doszło do wydania orzeczenia bez faktycznego i merytorycznego odniesienia się do podniesionych zarzutów i wniosków skarżącego, oraz bez uwzględnienia stanu faktycznego , który skarżący konsekwentnie wskazywał w skardze, a także na wcześniejszych etapach postępowania administracyjnego oraz poprzez niedokonanie przez Sąd pierwszej instancji wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie i w rezultacie dokonanie błędnych ustaleń w zakresie, w jakim Sąd przyjął stan spornej nieruchomości dla potrzeb określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi; Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 188 oraz art. 203 P.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, bądź uchylenie wyroku w myśl art. 188 P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych za obie instancje. Skarżący oświadczył, że żąda przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty sprowadzają się do dwóch kwestii: czy w sytuacji, w której właściciel nieruchomości zapewnia odbiór odpadów z nieruchomości poprzez podpisanie umowy z prywatną firmą, na skutek czego gmina nie odbierała żadnych odpadów z nieruchomości, obowiązany jest on uiszczać na rzecz gminy opłatę z tytułu zagospodarowania odpadów komunalnych; po wtóre, skarżący kwestionuje ocenę Sądu I instancji aprobującą ustalenie organów co do ilości osób zamieszkujących na nieruchomości. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu nieprzeprowadzenia ustaleń co do ilości osób zamieszkałych na przedmiotowej nieruchomości od 2018 r. należy stwierdzić, że Sąd I instancji słusznie przyjął za organami, że na nieruchomości od stycznia 2018 r. zamieszkują dwie osoby. W toku postępowania skarżący, w piśmie z 12 listopada 2022 r. (data wpływu do organu), sam przyznał, że zamieszkuje w R. przy ul. K. K. [...] wraz B.W.M. Również z informacji uzyskanej z Komendy Powiatowej Policji w R. wynika, że od stycznia 2018 r., do chwili obecnej, pod ww. adresem zamieszkują dwie osoby. Sąd I instancji trafnie ocenił, że ustalenia organów oparte zasadniczo na oświadczeniach samej strony, są wiarygodne, klarowne i wyczerpujące. Należy podkreślić, że w skardze kasacyjnej powyższe ustalenie nie zostało skutecznie podważone. Stwierdzenie, że "z innych dokumentów wynika, że na spornym terenie nie przebywa taka ilość osób" bez należytego udokumentowania (wykazania) nie podważa bowiem wskazanych wyżej ustaleń. Nie są w konsekwencji zasadne zarzuty naruszenia przepisów procesowych w zakresie powiązanym z ww. okolicznością. W kwestii wyżej wskazanej jako pierwsza, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powstały spór dotyczy istoty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a w szczególności tego czy jest ona ekwiwalentem za faktyczną czynność odbioru i zagospodarowania odpadów przez jednostkę samorządu terytorialnego i czy właściciel nieruchomości zamieszkałej może samodzielnie zorganizować odbiór odpadów z tej nieruchomości. Rozstrzygając ten spór należy wyjaśnić, że w myśl art. 3 ust. 1 u.c.p.g. utrzymanie czystości i porządku w gminach, co do zasady, należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. W szczególności gminy mają obowiązek stworzenia warunków do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na terenie gminy lub zapewnienia wykonania tych prac przez tworzenie odpowiednich jednostek organizacyjnych (art. 3 ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.). Gminy mają też obowiązek objąć wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 3 ust. 2 pkt 3 u.c.p.g.), a także obowiązek nadzorowania gospodarowaniem odpadami komunalnymi, w tym realizacji zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 3 ust. 2 pkt 4 u.c.p.g.). Ustawodawca nałożył też szereg obowiązków związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminie na właścicieli nieruchomości. Między innymi właściciele nieruchomości mają obowiązek zbierania w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach odrębnych (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g.), jak też obowiązek pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g.). Ustawodawca określił też sposób gospodarowania odpadami i zasady finansowania systemu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.c.p.g., właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych, oraz właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b, są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez: (1) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych lub, (2) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanego do rejestru działalności regulowanej. Z kolei zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W myśl art. 6h pkt 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, obowiązani są ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone nieruchomości lub lokale, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie zaś z art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, na rzecz gminy, na terenie której są położone nieruchomości lub lokale. Na tle tych regulacji prawnych w doktrynie prezentowany jest pogląd, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustanawia obecnie dwa systemy postępowania z odpadami komunalnymi: tzw. system gminny ("opłatowy") - charakterystyczny dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1), a także tzw. system wolnego wyboru ("konkurencyjny", "umowny") - charakterystyczny dla nieruchomości niezamieszkanych przez mieszkańców, ale wytwarzających odpady komunalne (art. 6 ust. 1 w zw. z art. 6c ust. 2) - zob. M. Górski (w:) M. Górski (red.), Prawo ochrony środowiska, Warszawa 2021, s. 489. Podkreśla się przy tym, że stosowalność "systemu wolnego wyboru", który wynika z art. 6 u.c.p.g., została ograniczona do właścicieli nieruchomości: (1) pozbywających się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych - wszystkich, (2) pozbywających się z nieruchomości odpadów komunalnych - tylko tych, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, czyli tych, którzy nie zostali objęci systemem gospodarowania odpadami komunalnymi przez gminę, określonym w nowym rozdziale 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach; praktycznie chodzi o właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (warsztaty, firmy, urzędy itp.), i to jeszcze przy dodatkowym założeniu, że rada gminy nie wydała uchwały obejmującej także ich systemem gospodarowania odpadami komunalnymi przez gminę (D. Danecka, W. Radecki, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, Lex/el. 2023, komentarze do art. 6 u.c.p.g.; zob. też: M. Budziarek, A. Szymczak, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, Lex/el.2021, komentarz do art. 6 u.p.c.g.). Odpowiadając zaś na pytanie jaki charakter prawny ma opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazuje się, że bezspornie jest to rodzaj daniny publicznej. Wprawdzie odróżnienie opłaty od podatku nie zawsze jest jasne i oczywiste, ale tu mamy jasne wskazanie w art. 6r ust. 2, że z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Wyraźny jest więc element odpłatności, a odpłatność opłaty jest zasadniczym kryterium odróżnienia opłat od innych świadczeń pieniężnych (D. Danecka, W. Radecki, Utrzymanie czystości i porządku w gminach...., komentarze do art. 6h u.c.p.g.). O tym, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej, stwierdził także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 listopada 2013 r., K 17/12. Trybunał wyjaśnił, że opłata ta nie ma charakteru podatkowego, jest bowiem świadczeniem pieniężnym, przymusowym, bezzwrotnym, jednostronnym, publicznoprawnym, ale odpłatnym i mającym realizować różne cele wynikające z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości. Wyjaśniając przymusowy charakter tej opłaty Trybunał wskazał, że obowiązek jej zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Obowiązek ten z mocy ustawy obejmuje również właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają tam odpady, o ile rada gminy postanowi o odbieraniu odpadów komunalnych z tych nieruchomości. Podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej oraz terminu zapłaty. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko. Należy przy tym podkreślić, że element "odpłatności", który występuje w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie oznacza jej "warunkowości" rozumianej w ten sposób, że obowiązek ponoszenia tej opłaty uzależniony jest od wykonywania przez gminę (lub jej jednostki) obowiązków związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi. Przymusowość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi sprawia, że właściciel zamieszkałej nieruchomości ma obowiązek ponoszenia tej opłaty niezależnie od tego czy i jak gmina wywiązuje się z obowiązku odbioru wytwarzanych na tej nieruchomości odpadów. W orzecznictwie wyjaśniono, że podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody w decydowaniu o potrzebie (obowiązku) jej ponoszenia, a w szczególności nie są uprawnione do powstrzymywania się od jej uiszczenia w sytuacji, gdy gmina nie realizuje ustawowego obowiązku odbioru odpadów. Opłata nie jest bowiem świadczeniem wzajemnym uiszczanym za wykonaną przez gminę usługę, lecz wynika z ustawowego obowiązku partycypowania przez właścicieli nieruchomości w kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi ponoszonymi przez gminę, na terenie której położona jest nieruchomość stanowiąca przedmiot własności podmiotu zobowiązanego do zapłaty tej opłaty (wyrok NSA z 21 kwietnia 2020 r. II FSK 36/20). Dla obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami nie ma znaczenia czy podmiot obowiązany do uiszczenia tej opłaty korzysta z usług podmiotu prywatnego. Obowiązek poniesienia opłaty istnieje niezależnie od tego faktu (zob. wyrok NSA z 19 października 2021 r., III FSK 1461/21). Odnosząc te ogólne uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że na tym etapie postępowania nie budzi wątpliwości ustalenie organów, zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, i w dalszej kolejności przez Naczelny Sąd Administracyjny (o czym wyżej), że należąca do skarżącego nieruchomość ma charakter nieruchomości zamieszkałej. W tej sytuacji organy prawidłowo uznały, że na właścicielu tej nieruchomości spoczywa obowiązek deklarowania i uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak już wspomniano, obowiązek ten jest niezależny od tego, czy odbiór odpadów z tej nieruchomości realizowany był w inny sposób oraz tego, czy i w jaki sposób gmina wywiązywała się ze swych obowiązków. Należy powtórzyć, że w przypadku gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości powinien na koszt gminy przekazać odpady komunalne uprawnionemu podmiotowi (art. 6s u.p.c.g.). Powyższe nie zwalnia jednak właściciela nieruchomości z obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 6h u.c.p.g. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 6f ust. 3 u.c.p.g. Przepis ten stanowi, że podstawę ustalenia wynagrodzenia za odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości stanowi stawka za 1 Mg odebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6f u.c.p.g. określa elementy umowy zawieranej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta z podmiotem odbierającym albo odbierającym i zagospodarowującym odpady komunalne, wybranym w drodze postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, oraz ustanawia zasady ustalania wynagradzania należnego za realizację powyższych usług; ust. 3 ustanawia zaś określenie podstawy ustalenia wynagrodzenia za odbieranie lub zagospodarowywanie odpadów komunalnych. Regulacja ta pozostaje zatem poza granicami niniejszej sprawy, co oznacza, że art. 6f ust. 3 nie mógł zostać naruszony w niniejszej sprawie przez organ, w następnej zaś kolejności przez Sąd I instancji. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Zarzut ten został sformułowany w sposób bardzo ogólny, w związku z czym można by jedynie domniemywać, na czym konkretnie miałoby polegać uchybienie Sądu I instancji, co jednak nie tylko nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale Sąd nie jest do takich działań uprawniony, mając na uwadze konieczność rozpoznania skargi kasacyjnej w jej granicach zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie precyzuje omawianego zarzutu. Nie wiadomo zatem, co autor skargi kasacyjnej rozumie przez brak "indywidualnych rozważań prawnych" czy też "nieodniesienie się do argumentów Skarżącego od początku konsekwentnie przedstawianych organowi administracji i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Należy stwierdzić, że WSA w Łodzi dokonał samodzielnej oceny prawnej. W szczególności fakt, że stanowisko Sądu okazało się zbieżne z poglądem organu nie oznacza, że uzasadnienie nie zawierało "indywidualnych rozważań prawnych". Sąd I instancji odniósł się również do argumentacji strony i podanych przez nią okoliczności. Należy przy tym wyjaśnić, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może służyć podważeniu merytorycznej poprawności stanowiska Sądu I instancji. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie może być uznane za błędne w świetle powołanego przepisu. Należy stwierdzić, że zawiera ono wymagane przez art. 141 § 4 P.p.s.a. elementy, a ponadto Sąd I instancji poddał rozważaniom kwestie istotne z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest przy tym spójne i zrozumiałe, w szczególności umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. Wspomniany przepis jest przepisem ustrojowym normującym zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i jako taki co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być on skutecznie wskazany jako naruszony w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 11 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 70/12, 26 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1660/07, 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 445/10). Ponadto, skoro przepis art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. jako przepis ustrojowy, a nie procesowy wskazuje w § 2 podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne, to przepis ten mógłby stanowić samodzielną i skuteczną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby sąd przyjął inne, niż legalność, kryterium kontroli. Zarzucając naruszenie tego przepisu strona powinna zatem bądź to wskazać konkretny przepis prawa, który powinien uwzględnić, a czego nie zrobił Sąd I instancji dokonując kontroli legalności działania organów administracji, bądź ewentualnie przepis wskazujący inne kryterium kontroli (wykraczające poza zgodność z prawem). Wykazując naruszenie tego przepisu strona może wywodzić, że sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (tzn. wskazać, że nie zaistniał przypadek, w którym "ustawy stanowią inaczej"). Na żaden z tych sposobów naruszenia art.1 § 2 i 2 P.u.s.a. w skardze kasacyjnej nie wskazano. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - oddalił skargę kasacyjną. Bogusław Woźniak Bogusław Dauter Anna Dalkowska