I FSK 210/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Z. N. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 29 września 2023 r., nr 1201-IOP1-1.4103.2.2023.26 w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 1140/23 w sprawie ze skargi Z. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 29 września 2023 r., nr 1201-IOP1-1.4103.2.2023.26 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2016 r. postanawia: odrzucić wniosek. UZASADNIENIE 1. Skargą kasacyjną z dnia 23 grudnia 2024 r., sporządzoną przez adw. A. G., Z. N. (dalej: Strona) zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 1140/23, którym oddalono skargę Strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 29 września 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT) za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2016 r. W skardze kasacyjnej Strona wniosła również o wtrzymanie wykonania tej decyzji podatkowej Dyrektora IAS (podając jej numer jeden raz prawidłowo i dwa razy nieprawidłowo, jak również wadliwie określając rok jej wydania jako "2024 r." zamiast "2023 r.", odpowiednio na str. 2, 4 i 11 skargi kasacyjnej - przyp. NSA). 2. Odnotować jednocześnie należało, że Dyrektor IAS przy odpowiedzi na skargę Strony przesłał do Sądu pierwszej instancji adresowane do Strony (na ręce jej pełnomocnika adw. A. G.) postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Targu z dnia 11 grudnia 2023 r., nr [...], o wstrzymaniu z urzędu wykonania ostatecznej decyzji Dyrektora IAS z dnia 29 września 2023 r. w przedmiocie podatku VAT za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2016 r. - do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej, tj. do kwoty 1.500.000 zł (vide k. 43-45 akt sądowych). 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Wniosek Strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS podlegał odrzuceniu. 3.2. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W świetle jednak art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Jednocześnie w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111; dalej: O.p.) istnieją odrębne podstawy prawne, które statuują możliwość albo obowiązek wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej przez organ podatkowy. Mianowicie w sprawie Strony dotyczącej podatku VAT zakończonej zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzją ostateczną Dyrektora IAS z dnia 29 września 2023 r. zastosowano art. 239f § 1 pkt 2 O.p. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego z urzędu - po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę - do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. Z kolei art. 61 § 6 P.p.s.a. stanowi, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. 3.3. Wobec powyższego stwierdzić należało, że skutki prawne postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Targu z dnia 11 grudnia 2023 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS nadal trwają (wstrzymanie wykonania pozostaje w mocy), gdyż wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę Strony, na skutek złożenia przez nią skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie uzyskał cechy prawomocności (zob. art. 168 § 1 w związku z art. 173 § 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że decyzja ostateczna objęta wnioskiem Strony o wstrzymanie jej wykonania (który zawarto w skardze kasacyjnej), nie podlega przymusowemu wykonaniu przez organ podatkowy. Innymi słowy, skutki udzielonej Stronie ochrony przed wykonaniem owej decyzji rozciągają się również na czas trwania postępowania kasacyjnego. Z podanych względów należało zatem a limine uznać wniosek Strony za bezprzedmiotowy. Sąd w podanych uwarunkowaniach faktycznych i prawnych nie mógł bowiem orzekać o wstrzymaniu wykonania decyzji, skoro o takim wstrzymaniu orzekł już organ podatkowy, doręczając stosowne postanowienie w tym przedmiocie. 3.4. Nadto wypadło zauważyć, że zawodowy pełnomocnik reprezentujący Stronę w postępowaniu kasacyjnym i jednocześnie pełniący taką rolę we wcześniejszym postępowaniu podatkowym Strony w ramach którego do jego rąk doręczano postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nowym Targu z dnia 11 grudnia 2023 r. o wstrzymaniu z urzędu wykonania ostatecznej decyzji Dyrektora IAS z dnia 29 września 2023 r. w przedmiocie podatku VAT za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2016 r., winien mieć na względzie tę okoliczność. W konsekwencji bacząc na zasadność podejmowania tylko takich działań, które zmierzają do rzeczywistej ochrony praw i interesów Strony, pełnomocnik ten nie powinien formułować w skardze kasacyjnej oczywiście bezprzedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora IAS. 3.5. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.