III SA/Łd 577/22
Administrative courts2022-11-30
Case number
III SA/Łd 577/22
Court
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Judgment date
2022-11-30
Type
Wyrok WSA w Łodzi
Judges
Anna DębowskaJoanna Wyporska-FrankiewiczKrzysztof Szczygielski
Ruling
Oddalono skargę
Judgment text
SENTENCJA
Dnia 30 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2022 roku sprawy ze skargi D. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 lipca 2022 r. nr BP.501.243.2022.1278.GD11.240854 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 lipca 2022 r. nr BP.501.243.2022.1278.GD11.240854, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 180 ze zm.), lp. 5.1.2, lp. 5.5.3 lp. 5.6.1, lp. 5.7.1, lp. 5.11.1, lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej rozporządzenie 561/2006 (Dz.Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 27, art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej: "rozporządzenie 165/2014" (Dz.Urz. UE L 60 z 28.2.02014, str. 1), art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz.Urz. UE L Nr 249, str. 1), - po rozpatrzeniu odwołania D. G. od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 stycznia 2022 r. nr WITD.DI.0152.XI0389/3/22 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.800 zł, Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję w całości, nakładając na odwołującego się karę pieniężną w wysokości 5.600 zł.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 1 października 2021 r., podczas kontroli drogowej na autostradzie A1 - w miejscowości Rusocin - zestawu pojazdów składającego się z pojazdu marki Renault o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Schmitz o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, stwierdzono szereg naruszeń przepisów prawa. Pojazdem, którym wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, na podstawie zezwolenia nr 5/2014, w imieniu i na rzecz strony - kierował Z. R.. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr WITD.DI.P.XI0389/433/21 z dnia 1 października 2021 r. W chwili kontroli przedsiębiorca D. G. prowadzący działalność gospodarcza pod nazwą A wykonywał przewóz artykułów spożywczych z miejscowości Łódź do miejscowości Gdańsk, zgodnie z okazanym dokumentem przewozowym.
W związku ze stwierdzonymi naruszeniami przepisów obowiązujących w transporcie drogowym, zostało z urzędu wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Zawiadomienie w tej sprawie wysłano stronie pismem z dnia 4 października 2021 roku. Pismo to zostało odebrane przez stronę dnia 8 października 2021 r. Stronie przesłano również listę stwierdzonych naruszeń dotyczących czasu pracy kontrolowanego kierowcy – Z. R.. Strona nie złożyła wyjaśnień w sprawie stwierdzonych naruszeń i do dnia wydania decyzji nie wypowiedziała się w sprawie. Za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto ustalenia z dnia kontroli. Pismem z dnia 22 listopada 2021 r. skutecznie zawiadomiono stronę o zakończeniu postępowania.
W dniu 10 stycznia 2021 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 92a ust. 1, w związku z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr WITD.DI.P.XI0389/433/21 z dnia 1 października 2021 r.; wydał decyzję oznaczoną nr WITD.DI.0152.XI0389/3/22 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.800 zł na stronę za naruszenia stwierdzone w toku kontroli.
Podczas analizy danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy oraz z tachografu cyfrowego Z. R. stwierdzono, iż kierował on pojazdem na cudzej karcie kierowcy (karta kierowcy należała do P. K.) w dniach: 28 września 2021 r. od godz. 00:52 do godz. 08:10 oraz 1 października 2021 r. od godz. 03:36 do godz. 09:10 - moment zatrzymania do kontroli drogowej. Wobec powyższego stwierdzono, że kierowca posługiwał kartą kierowcy, która nie była jego własną kartą. Za co organ, zgodnie z Ip. 6.3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Ponadto, na podstawie danych odczytanych z tachografu oraz z karty kierowcy Z. R. z dni 5 - 6 września 2021 r., stwierdzono, że w 24 - godzinnym okresie rozpoczętym o godzinie 23:26 dnia 5 września 2021 r. kierowca odebrał odpoczynek w dwóch częściach. Pierwszą część odpoczynku kierowca odebrał pomiędzy godziną 02:10, a godziną 06:25 dnia 6 września 2021 r. w wymiarze 4 godz. i 15 min. Drugą część odpoczynku pomiędzy godziną 15:07, a godziną 23:26 dnia 6 września 2021 r. w wymiarze 8 godz. i 19 min, podczas gdy kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, pierwsza co najmniej 3 godziny i druga co najmniej 9 godzin. W tych warunkach stwierdzono skrócenie drugiej części dzielonego dziennego czasu odpoczynku do wymaganej co najmniej 9 godzin o czas 41 min oraz zgodnie z Ip. 5.6.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, ze względu na skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny, wymierzono stronie karę pieniężną w wysokości 100 zł. Za powyższe naruszenie nałożono karę w wysokości 100 zł (1 x 100 zł). Po analizie danych odczytanych z tachografu oraz z karty kierowcy Z. R. z dni 27 - 28 września 2021 r. stwierdzono, że w 24 - godzinnym okresie rozpoczętym o godzinie 03:52 dnia 27 września 2021 r. kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek pomiędzy godziną 16:44 dnia 27 września 2021 r., a godziną 00:52 dnia 28 września 2021 r. w wymiarze 8 godz. i 8 min. W tej sytuacji stwierdzono skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas 52 min. w stosunku do wymaganego co najmniej 9 godzinnego okresu odpoczynku, za co, zgodnie z Ip. 5.7.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wymierzono stronie karę pieniężną w wysokości 150 zł. Na podstawie danych odczytanych z tachografu oraz z karty kierowcy Z. R. z dnia 29 września 2021 r. stwierdzono, że kierowca prowadził pojazd pomiędzy godziną 16:22, a godziną 20:59 dnia 29 września 2021 r. w wymiarze 4 godz. i 31 min. bez odbierania wymaganej przerwy. Wobec tego stwierdzono przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas 1 min oraz zgodnie z Ip. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 100 zł. Na podstawie danych odczytanych z tachografu oraz z karty kierowcy Z. R. z dni 30 września - 1 października 2021 r. stwierdzono, że kierowca prowadził pojazd pomiędzy godziną 10:16 dnia 30 września 2021 r., a godziną 09:10 dnia 1 października 2021 r. w wymiarze 10 godz. i 2 min. W takim stanie faktycznym, stwierdzono przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu w danym przypadku do 9 godzin o czas 1 godz. i 2 min, za co zgodnie z Ip. 5.1.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 150 zł. Po ponownej analizie danych odczytanych z tachografu oraz z karty kierowcy Z. R. z dni 30 września - 1 października 2021 r. stwierdzono dodatkowo, że w 24 - godzinnym okresie rozpoczętym o godzinie 10:16 dnia 30 września 2021 r. kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek pomiędzy godziną 00:37, a godziną 03:32 dnia 1 października 2021 r. w wymiarze 2 godz. i 55 min. Wobec takich faktów, stwierdzono skrócenie dziennego czasu odpoczynku do wymaganego co najmniej 11 godzin o czas 8 godz. i 5 min, za co zgodnie z:
- Ip. 5.5.2 wskazanego powyżej załącznika do ustawy o transporcie drogowym (skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut) nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 200 zł.
- Ip. 5.5.3 wskazanego powyżej załącznika do ustawy o transporcie drogowym (skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut) nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 350 zł.
W tych warunkach, łącznie za powyższe naruszenie nałożono na stronę karę w wysokości 2300 zł (1 x 200 zł plus 6 x 350 zł).
Ponadto organ wskazywał, że, w toku prowadzonego postępowania, strona nie powołała żadnych okoliczności oraz dowodów, które mogłyby wskazywać na zaistnienie, którejkolwiek z przesłanek umożliwiających umorzenie postępowania oraz zauważył, że za działalność przedsiębiorstwa ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi i to na niej spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługują i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Organ wyjaśnił również, iż dla zwolnienia się z odpowiedzialności przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa – a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie organu orzekającego, nie została dowiedziona. Organ orzekający wskazał ponadto, iż przesłanki pozwalające na uwolnienie się od odpowiedzialności za stwierdzone w trakcie kontroli naruszenia dotyczą braku wpływu na powstanie naruszenia i dołożenia należytej staranności w organizacji wykonywanych przewozów. Natomiast w ocenie organu, bezspornym jest, iż każdy przedsiębiorca przy wykonywaniu swoich obowiązków, zobowiązany jest do należytej staranności, jaka wynika z zawodowego charakteru tej działalności stosownie do definicji zawartej w art. 355 § 2 kc. Dodatkowo organ wskazał, że kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter.
Pismem nadanym w dniu 26 stycznia 2022 r. strona wniosła odwołanie od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący podnosi, iż organ I instancji naruszył przepisy postępowania w tym art. 7, art. 8 i art. 77, art. 189d i art. 189f kpa. Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
Na skutek złożonego odwołania organ II instancji wydał zaskarżoną do sądu, a wskazywaną na wstępie decyzję, którą uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 5600 zł. W uzasadnieniu decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym, powołując się na przepisy prawa, wskazano, iż na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego Z. R. stwierdzono, iż w okresie od godz. 10:16 w dniu 30 września 2021 r. do godz. 09:10 w dniu 1 października 2021 r. prowadził on pojazd łącznie 10 godzin 2 minuty. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 9 godzin toteż norma dziennego czasu została przekroczona o 1 godzinę 2 minuty. Organ podkreślił, że w toku kontroli strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego zasadne było więc nałożenie kary pieniężnej w wysokości 150 zł tytułu naruszenia lp. 5.1.2 załącznika nr 3 do utd. Organ II instancji wskazał również, że analiza okazanych do kontroli danych z karty kierowcy oraz tachografu cyfrowego wykazała, iż kierowca Z. R. w dniu 30 września 2021 r. rozpoczął pracę o godz. 10:16. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 10:16 w dniu 30 września 2021 r. do godziny 10:16 w dniu 1 października 2021 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od 00:37 (01.10.2021 r.) do 03:32 (01.10.2021 r.). Organ odnotował, że odpoczynek ten trwał 2 godziny 55 minut, toteż do normy 11-godzinnego odpoczynku dziennego brak 8 godzin 5 minut, jednak nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia. Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż w niniejszej sprawie konieczna była zmiana sposobu naliczenia kary pieniężnej zgodnie z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zanegował dotychczasowy sposób liczenia kar pieniężnych przez organy Inspekcji Transportu Drogowego. A co za tym idzie, przytaczając wyrok NSA z dnia 24 listopada 2021 r., wydany w sprawie II GSK 1753/21, wskazano, że kary pieniężne za naruszenia z zakresu czasu pracy kierowcy należy naliczać za rzeczywisty okres przekroczenia i zakwalifikować wyłącznie do jednej pozycji (określonego punktu) załącznika nr 3 do utd. Organ odwoławczy zważył także, iż w toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków, dlatego, w jego ocenie zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 2100 zł z tytułu powyższego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.5.3 załącznika nr 3 do utd. Wskazując po raz kolejny na analizę okazanych do kontroli danych z karty kierowcy i z tachografu podniesiono, iż kierowca Z. R. w dniu 5 września 2021 r. rozpoczął pracę o godz. 23:26. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 23:26 w dniu 05 września 2021 r. do godziny 23:26 w dniu 6 września 2021 r., powinien był odebrać odpoczynek dzienny w dwóch częściach - co najmniej 3-godzinnej oraz co najmniej 9-godzinnej. Kierowca odebrał drugą część odpoczynku w godzinach od 15:07 (06.09.2021 r.) do 23:26 (06.09.2021 r.). Odpoczynek ten trwał 8 godzin 19 minut. W ten sposób organ ujawnił, że do normy 9-godzinnego odpoczynku brak 41 minut, przy czym nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia a w toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 100 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.6.1 załącznika nr 3 do utd. Nadto, po raz kolejny powołując się na analizę okazanych do kontroli danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego wskazano, iż kierowca Z.R. w dniu 27 września 2021 r. rozpoczął pracę o godz. 03:52. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 03:52 w dniu 27 września 2021 r. do godziny 03:52 w dniu 28 września 2021 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od 16:44 (27.09.2021 r.) do 00:52 (28.09.2021 r.). Kontrola wykazała, że odpoczynek ten trwał 8 godzin i 8 minut, toteż do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego brak 52 minut, przy czym nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia a w toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 150 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do utd. W przedmiotowej sprawie, na podstawie analizy danych karty kierowcy i tachografu cyfrowego stwierdzono także, iż kierowca Z. R. w dniu 29 września 2021 r. - od godz. 16:22 do godz. 20:59 prowadził pojazd przez 4 godziny 31 minut. W ten sposób ujawniono brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut oraz wskazano, że nie została ona podzielona według art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 - norma 4 godzin i 30 minut została przekroczona o 1 minutę. W toku kontroli ponownie nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 100 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do utd. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu 1 października 2021 r. wykazano, iż kierowca Z. R. używał karty kierowcy P. K. w następujących okresach:
a) w dniu 28 września 2021 r. od godz. 00:52 do godz. 08:10;
b) w dniu 1 października 2021 r. od godz. 03:36 do godz. 09:10; Kierowca Z. R. w trakcie przesłuchania zeznał, iż to on w powyższych okresach używał karty kierowcy P. K..
Zatem, z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do utd.
Nadto, w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 utd oraz art. 189a § 2 pkt 1-3, art. 189e oraz art. 189f kpa.
W skardze do sądu administracyjnego strona sformułowała zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 7, art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie możliwości zastosowania przepisu dającego organom administracji możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, zgodnie z normą zapisaną w art. 189f § 1 kpa, jak również towarzyszące mu naruszenie normy proceduralnej, tj. art. 189a § 2 pkt 2 kpa poprzez błędną jej wykładnię przejawiającą się uznaniem, że na gruncie niniejszego postępowania nie mogą znaleźć zastosowania normy działu IVa kpa. W tych warunkach strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji wydanej przez organ II instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej do sądu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 2095) - dalej: "ustawa o COVID-19". Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach, sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego (por. uchwałę NSA z dnia 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Rozpoznanie niniejszej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 30 września 2022 r. Jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że strony nie potwierdziły technicznych możliwości uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Skutkowało to skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym skarżący i pełnomocnik organu administracji zostali zawiadomieni w wykonaniu zarządzenia z dnia 30 września 2022 r.
Nie ulega zatem wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji. Z możliwości tej strony postępowania nie skorzystały.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły głównie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 180 ze zm.) - dalej: u.t.d.
Zgodnie z treścią art. 92a ust.1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Przy czym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy (ust. 7).
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postepowanie dowodowe wykazało, że w dniu 1 października 2021 r. skarżący dopuścił się zarzuconych mu naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego, wykonując przewóz drogowy zestawem pojazdów składającym się z pojazdu marki Renault o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Schmitz o nr rej. [...], poprzez przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy a także poprzez posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą. Okoliczności w tym zakresie znajdują potwierdzenie w protokole kontroli drogowej z dnia 1 października 2021 r. (w aktach administracyjnych). Brak było przy tym podstaw do kwestionowania dowodu z protokołu, albowiem został on sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy i tym samym jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ, w zakresie jego działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, tj. funkcjonariusza i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Jednocześnie należy zauważyć, odwołując się w tym zakresie do treści art. 74 ust. 2 u.t.d., że kontrolowanemu przysługuje prawo odmowy podpisania protokołu, jednakże w każdym przypadku odmowa złożenia podpisu przez kontrolowanego powinna być odnotowana w protokole ze wskazaniem jej przyczyny. Natomiast w sytuacji, gdy kontrolowany nie zgadza się z zawartą w protokole treścią powinien wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli - art. 74 ust. 4 u.t.d. (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2018 r., II GSK 2392/16). Dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest inspektora i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., II GSK 1062/09).
W rozpoznawanej sprawie protokół z kontroli drogowej z dnia 1 października 2021 r., wraz z załącznikami nr 1 i 2 zawierającymi opis stwierdzonych naruszeń, został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag co do jego treści. Nie ulega zatem wątpliwości, że w dniu 1 października 2021 r. przewóz drogowy wymienionym pojazdem wykonywał Z. R. w imieniu przedsiębiorcy D. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A".
Okolicznością bezsporną jest, że w trakcie kontroli inspektorzy pobrali dane z tachografu i karty kierowcy, których analiza wykazała, że Z. R. kierował pojazdem na cudzej karcie kierowcy (P. K.) w dniach: 28 września 2021 r. od godz. 00:52 do godz. 08:10 oraz 1 października 2021 r. od godz. 03:36 do godz. 09:10 - moment zatrzymania do kontroli drogowej. Przy czym powyższe potwierdzają także zeznania świadka – kierowcy pojazdu, które, w ocenie sądu, organ II instancji organ odwoławczy trafnie uznał za wiarygodne.
Ponadto bezspornie pozostawało także, iż powyższe dane wskazywały również, że:
- w dniach 5 - 6 września 2021 r., w 24-godzinnym okresie rozpoczętym o godzinie 23:26 dnia 5 września 2021 r. kierowca odebrał odpoczynek w dwóch częściach: pomiędzy godziną 02:10, a godziną 06:25 dnia 6 września 2021 r. w wymiarze 4 godz. i 15 min oraz pomiędzy godziną 15:07, a godziną 23:26 dnia 6 września 2021 r. w wymiarze 8 godz. i 19 min, tj. nastąpiło skrócenie drugiej części dzielonego dziennego czasu odpoczynku do wymaganej co najmniej 9 godzin o czas 41 min;
- w dniach 27 - 28 września 2021 r. w 24-godzinnym okresie rozpoczętym o godzinie 03:52 dnia 27 września 2021 r. kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek pomiędzy godziną 16:44 dnia 27 września 2021 r., a godziną 00:52 dnia 28 września 2021 r. w wymiarze 8 godz. i 8 min, tj. nastąpiło skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas 52 min. w stosunku do wymaganego co najmniej 9 godzinnego okresu odpoczynku;
- dnia 29 września 2021 r. kierowca prowadził pojazd pomiędzy godziną 16:22, a godziną 20:59 dnia 29 września 2021 r. w wymiarze 4 godz. i 31 min. bez odbierania wymaganej przerwy, tj. nastąpiło przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas 1 min.;
- w dniach 30 września - 1 października 2021 r. kierowca prowadził pojazd pomiędzy godziną 10:16 dnia 30 września 2021 r., a godziną 09:10 dnia 1 października 2021 r. w wymiarze 10 godz. i 2 min., tj. nastąpiło przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu w danym przypadku do 9 godzin o czas 1 godz. i 2 min.;
- w dniach 30 września - 1 października 2021 r. w 24 - godzinnym okresie rozpoczętym o godzinie 10:16 dnia 30 września 2021 r. kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek pomiędzy godziną 00:37, a godziną 03:32 dnia 1 października 2021 r. w wymiarze 2 godz. i 55 min, tj. nastąpiło skrócenie dziennego czasu odpoczynku do wymaganego co najmniej 11 godzin o czas 8 godz. i 5 min.
Ustalenia poczynione przez organy administracji znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych, które nie budzą wątpliwości sądu.
Zatem w powyższych okolicznościach nie sposób uznać, jakoby organ dokonał błędnej kwalifikacji stwierdzonych naruszeń z lp. 5.1.2, lp. 5.5.3., lp. 5.6.1., lp. 5.7.1., 5.11.1. oraz lp. 6.3.3. załącznika nr 3 u.t.d. Nadto organ II instancji słusznie zauważył, iż w niniejszej sprawie konieczna była zmiana sposobu naliczenia kary pieniężnej zgodna z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zanegował dotychczasowy sposób liczenia kar pieniężnych przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, nakładając na stronę, z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.5.3 załącznika nr 3 do u.t.d., niższą karę pieniężną.
Organ II instancji prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia możliwości orzekania w sprawie. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w sprawie nie minął termin dwóch lat od dnia ujawnienia naruszenia, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d.
Zatem, wbrew zarzutom skargi organy administracji podjęły w sprawie wszelkie niezbędne czynności konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy a nadto w sposób wystarczający zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który zgromadzono i przeprowadzono zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś oceny dokonano w ramach swobodnej, a nie dowolnej jego oceny. Argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego sąd w pełni podziela.
Odnosząc się z kolei do zarzutu niezastosowania przez organ przepisów działu IVa k.p.a. w zakresie możliwości odstąpienia od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej, należy uznać iż jest on pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że w rozpoznawanej sprawie nie miały zastosowania art. 189a § 2 pkt 1 - 3, art. 189e i art. 189f k.p.a. Zgodnie z treścią art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Podkreślić przy tym należy, że kary pieniężne dla przewoźników nakładane są na podstawie przepisów u.t.d. Ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego i nie ma możliwości ich miarkowania. Nadto, w art. 92b i 92c u.t.d. przewidziana została także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi zatem na treść art. 189a § 2 k.p.a. oraz to, że wskazane powyżej kwestie zostały uregulowane w przepisach odrębnych, nie mają zastosowania przepisy działu IVa k.p.a. Niezasadne jest przy tym powoływanie się przez skarżącego na orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2021 r. w sprawie VI SA/WAa 1857/20, zważywszy w szczególności na to, że odnosi się ono wyłącznie do treści art. 92c u.t.d. normującego okoliczności wyłączające odpowiedzialność przewoźnika i skutkujące umorzenie postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, pomijając zupełnie treść art. 92b u.t.d., w którym określono okoliczności, których stwierdzenie skutkuje nienakładaniem na przewoźnika kary, a więc de facto stanowiących przesłanki odstąpienia od wymierzenia takiej kary. Wobec powyższego i w tym zakresie Sąd nie stwierdził wskazanych skargą naruszeń prawa procesowego.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.
a.l.